Asplenium trichomanes - Steenbreekvaren

De Asplenium trichomanes, ook wel Steenbreekvaren of Muurvaren genoemd, is een kleine, wintergroene varen die in het wild groeit op stenige en schaduwrijke plekken. Hij komt in een groot deel van ons land voor, met name in de bergachtige streken, en gedijt in een breed gebied dat loopt van de oostelijke gebergten tot aan beschutte, warmere standplaatsen. Winterhard en aangepast aan spartaanse omstandigheden, voelt deze Doradille polytric zich thuis in onze tuinen op plaatsen waar nauwelijks aarde is, zoals in de voegen van een muurtje, in een rotstuin, altijd weg van de felle zon.

De Asplenium trichomanes behoort tot de familie van de Streepvarens (Aspleniaceae), die ongeveer 700 soorten varens omvat die op de grond groeien, op takken van bomen (epifyten) of op rotsen (litofyten). Deze muurvaren, een vaste plant met een rechtopstaande wortelstok, vormt lage, uitgespreide maar zeer dichte pollen van 15 cm hoog en 20 cm breed. Elke pol bestaat uit een veelvoud aan bladeren (ook wel 'fronden' genoemd) met bijna zwarte bladstelen en hoofdnerven. Deze tere fronden blijven in de winter aan de plant, maar kunnen in de zomer verdrogen bij aanhoudende droogte, zonder dat dit de overleving van de plant schaadt. Elke frond, ongeveer vijftien cm lang, is verdeeld in 20 tot 40 kleine, ronde deelblaadjes (pinnulae) in een mooi donkergroen met een bronzen glans. De voortplanting van deze varen gebeurt door de productie van sporenhoopjes (sori); kleine, ronde clusters van sporangia die de microscopisch kleine sporen bevatten. Deze sori, donkergeel tot bruin van kleur, vormen zich in het hart van het voorjaar aan de onderkant van de fronden. Deze Asplenium verdraagt overigens kalkhoudende grond zeer goed.

Deze kleine varen die houdt van schaduw of halfschaduw vindt zijn plek in de rotstuin, bovenop muurtjes of in de voegen van droogstaande stenen muren, die slechts zelden directe zon ontvangen. Je kunt hem ook in potten kweken, in een zeer goed doorlatend mengsel. Onder goede omstandigheden zaait hij zichzelf op allerlei plekken uit, altijd in spleten en scheuren van stenen, soms in de zon, soms in de schaduw, afhankelijk van de locatie, maar nooit op droge, arme plekken. Zet hem ook aan de voet van bladverliezende heesters of langs een tuinpad. Je kunt deze Asplenium trichomanes goed combineren met epimediums, kerstrozen, napolitaanse cyclamen, sleutelbloemen...