Asplenium scolopendrium Undulatum Group - Tongvaren

De Asplenium scolopendrium Undulatum Group is een varen met een hoge sierwaarde. Het is een bijzonder compacte vorm van de soort die bekend staat als Tongvaren, met kortere, volledige varenbladeren die aan de rand intens golvend zijn. Deze zeer winterharde variëteit vormt een wintergroene, licht overhangende pol, opgebouwd uit grote, glanzende, lichtgroene bladeren die een helder accent geven in de schaduw, zelfs tijdens de sombere winterdagen. Hij houdt van de levendige koelte van het bos, de heilzame nabijheid van water, maar ook van het stille gezelschap van oude stenen waarmee hij een perfecte combinatie vormt.

De Tongvaren is een meerjarige varen uit de streepvarenfamilie (Aspleniaceae), oorspronkelijk afkomstig uit Noord-Amerika, Europa en Azië. Daar groeit hij op kalkhoudende bodems in beschaduwde berghellingen, ravijnen, puinhellingen of langs waterlopen op hoogtes tot 1800 meter, en soms zelfs in oude putten of de overblijfselen van beschaduwde gebouwen. De Tongvaren is lokaal een beschermde plant. Zijn volksnaam 'Tongvaren' komt van de gelijkenis van zijn lange, lintvormige varenbladeren met de tong van een hert.

Verankerd door een korte, dikke wortelstok bedekt met roodbruine schubben, vormt de Asplenium scolopendrium 'Undulatum Group' een hoge, brede pol van ongeveer 30 cm, die 's winters groen blijft. Zijn varenbladeren zijn korter dan die van de typesoort en hebben aan de rand ook veel sterkere, bijna gekroesde golvingen. Ze worden gedragen door bruine, behaarde bladstelen met donkerbruine tot zwarte schubben aan de basis. De voortplantingscellen (sori) bevinden zich aan de onderkant van de varenbladeren: ze zijn groot, lijnvormig, evenwijdig aan elkaar en schuin georiënteerd ten opzichte van de rachis; ze doen denken aan een soort duizendpoot, wat de plant zijn zeer beeldende naam 'scolopendrium' heeft opgeleverd.

De Asplenium scolopendrium is prachtig in de rotstuin of op taluds onder bomen, in beschaduwde borders, maar altijd in een zeer goed doorlatende bodem. Deze bijzondere varen vestigt zich gemakkelijk in een paar centimeter potgrond, geklemd tussen de stenen van een rotsachtige puinhelling langs een kleine waterval. Maar zijn heldere loof maakt hem nog waardevoller in de winter, wanneer hij een muur van oude, mosrijke stenen bedekt, de binnenkant van een oude put verdubbelt, of over een stapelmuur heen hangt. Hij excelleert tussen klimop, maagdenpalm, Kaukasisch vergeet-mij-nietje, dovenetel en de bescheiden winterheliotroop, die hem zullen vergezellen met een geur, blad of een lichte bloei, in schril contrast met zijn weelderigheid.