Polypodium vulgare - Gewone eikvaren

De Polypodium vulgare, de gewone eikvaren, is een schattig klein, wintergroen varentje dat bij velen van ons herinneringen oproept aan oude lessen plantkunde. Een reminiscentie aan schooluitstapjes in het bos, deze soort die in de meeste van onze streken zeer algemeen voorkomt, groeit bijna overal. Hij bedekt elk beschikbaar oppervlak met zijn groene kantwerk, vestigt zich zelfs in de vruchtbare zakken die zich vormen in boomholtes of tussen rotsen. Langzaam maar zeker koloniseert hij een halfbeschaduwde of schaduwrijke plek via zijn uitlopende wortelstok, waaruit smalle, diep ingesneden, lentegroene bladeren opschieten. Deze zorgenloze varen is zeer gemakkelijk te telen in elke bodem die niet te kalkrijk is, zowel vochtig als zelfs droog, en is perfect voor een landelijke tuin of een klein Japans aandoend hoekje.

De Polypodium vulgare maakt deel uit van een grote groep planten die we eikvarens noemen. Dit zijn terrestrische, epifytische of zelfs lithofytische soorten, zeer wijdverspreid in het gematigde noordelijk halfrond, behorend tot de eikvarenfamilie (Polypodiaceae). De gewone eikvaren is algemeen in Frankrijk, tot op een hoogte van 2200m. Je vindt hem ook in Scandinavië, de Karpaten en Noord-Amerika. Zijn natuurlijke habitat bestaat uit rotsachtige bosbodems, oude muren, spleten tussen rotsen, aan de voet van sommige bomen, maar zelden op kalkhoudende grond.

Deze zeer winterharde, vaste plant ontwikkelt zich vanuit een vlezige, merkwaardig zoet smakende wortelstok, bedekt met roestbruine schubben. In staat zich te verspreiden over zeer verschillende ondergronden, is zijn groei vrij langzaam; een volwassen plant vormt een tapijt van ongeveer 25 cm hoog, geplant over een oppervlakte van 50 cm². Het loof bestaat uit smalle, lancetvormige, zeer diep ingesneden bladeren rond een slanke bladspil. De plant produceert het hele jaar door sporenhoopjes (sori). Deze hebben de vorm van kleine wratjes van 2 mm in diameter, met een oranje kleur, aan de onderkant van de bladeren.

Onder de varens van gematigde zones is dit ongetwijfeld de gemakkelijkste om te telen. Zonder andere zorgen te geven dan hem te planten, heeft de gewone eikvaren zijn plek in de tuin: om een landelijke haag te omzomen samen met de schijnpapaver (Meconopsis cambrica), of op een beschaduwde talud waar niets wil groeien, in gezelschap van een mooie bonte klimop (Hedera helix 'Variegata'). Je kunt hem ook combineren met parelzaad (Soleirolia soleirolii), kuiflelies (Eucomis), hosta's, hortensia's en struikfuchsia's, altijd in gefilterd licht of schaduw. Je kunt ook een miniatuurtuin in zeer Japanse stijl samenstellen, door hem op ronde stenen te combineren met mossen, of met een Japanse regenboogvaren (Athyrium niponicum ‘Pictum’).