Blechnum fluviatile - Dubbelloof

De Blechnum fluviatile is een uiterst sierlijke varen uit Nieuw-Zeeland. Ook wel sterrenvaren genoemd, vormt hij rozetten van zeer langgerekte varenbladeren, waarbij de deelblaadjes een ovale tot bijna ronde vorm hebben die heel bijzonder is. Deze onvruchtbare varenbladeren in een mooie, diepgroene kleur spreiden zich sierlijk uit, terwijl uit het midden bijna verticaal vruchtbare, bruinkleurige varenbladeren omhoog rijzen. Hij voelt zich uitstekend thuis in vochtige klimaten, op een humusrijke, licht zure bodem en in de halfschaduw. Zijn winterhardheid is redelijk, tot ongeveer -10°C.

De Blechnum heeft zijn naam gegeven aan de kleine familie Blechnaceae, die nog 23 andere geslachten varens herbergt die van nature voorkomen in een groot deel van de wereld. Verschillende familieleden zijn geliefd in de tuin, zoals de Woodwardia fimbriata, met een prachtig, weelderig en diep ingesneden loof. Het geslacht Blechnum is rijk aan ongeveer 200 soorten, voornamelijk afkomstig uit het zuidelijk halfrond (Nieuw-Zeeland, Australië, Chili). Hun vegetatie bestaat uit wintergroene, enkel geveerde varenbladeren. Dat betekent dat ze op één niveau zijn ingesneden; de hoofdnerf van het varenblad draagt dus deelblaadjes die overeenkomen met blaadjes bij samengestelde bladeren (bijvoorbeeld bij Robinia's). Sommige varens, zoals de struisvaren of Matteuccia pensylvanica, worden dubbel geveerd genoemd, omdat de deelblaadjes zelf weer zijn ingesneden in pinnulae, wat deze planten vaak een zeer gevederd uiterlijk geeft. Bij het geslacht Blechnum onderscheiden we ook vruchtbare, opgaande varenbladeren met smalle deelblaadjes en meer uitgespreide, onvruchtbare varenbladeren met bredere deelblaadjes.
Blechnum fluviatile (synoniem Cranfillia fluviatilis) is een soort die relatief recent, in 1979, werd geïdentificeerd door een Nieuw-Zeelandse botanicus gespecialiseerd in varens. De soort komt echter niet alleen in Nieuw-Zeeland voor; hij wordt ook aangetroffen in het zuidoosten van Australië, Tasmanië, Borneo, Papoea-Nieuw-Guinea en Sumatra. In Nieuw-Zeeland groeit hij tot op 1150 meter hoogte in laag- en berggebieden, met uitzondering van droge zones. Hij heeft een voorkeur voor beukenbossen, bossen met Agathis (een endemische conifeer van het Noordereiland), Podocarpus, soms met dennen of wilgen om zich te ontwikkelen. Je vindt hem op vochtige, beschaduwde bosbodems, op oevers van beken, meren of moerassen en ook in vochtige weiden. Hij breidt zich langzaam uit via een netwerk van wortelstokken.
In de tuin geplant groeit Blechnum fluviatile langzaam. De plant vormt een rozet van 50 cm hoog en 80 tot 100 cm breed. Het dimorfisme is bij deze soort duidelijk zichtbaar: de onvruchtbare varenbladeren zijn mooi frisgroen en soepel, terwijl de vruchtbare, donkerbruine varenbladeren stijf zijn en bijna rechtop staan vanuit het midden van de plant. Ongeveer 50 cm lang zijn de onvruchtbare varenbladeren zeer smal, niet breder dan 5 à 6 cm. De rachis (hoofdnerf) van het varenblad is roodbruin, meer of minder donker, en behaard. Hij is aan weerszijden bezet met ovale tot ronde deelblaadjes met een licht gekartelde rand. Het grafische effect van deze varen is opmerkelijk en roept sterk de sfeer op van verre, subtropische oorden.

De Blechnum fluviatile is goed aangepast aan het Atlantische klimaat, waar hij de vochtige omstandigheden vindt die hij zo waardeert, evenals milde winters. Je kunt gemakkelijk een zeer exotische sfeer creëren door hem te combineren met andere karakteristieke planten, zoals de Fatsia, een kleine struik met prachtig handvormig blad die eveneens houdt van schaduw en koelte. Enkele pollen Farfugium, een vaste plant met verrassend blad, zullen hier perfect in passen. En voor een vleugje kleur kun je denken aan Hedychiums of siergember, waarvan je niet weet wat je meer moet bewonderen: het mooie groene blad of de felgekleurde bloemaren die aan de tropen doen denken.