Dryopteris affinis - Geschubde mannetjesvaren

De Dryopteris affinis, ook wel Guldenfonds mannetjesvaren genoemd, is een prachtige soort uit onze frisse loofbossen die we vaker in tuinen zouden moeten zien. Robuust, groeikrachtig en vaak wintergroen vormt deze varen grote, halfopstaande bladeren in lichtgroen, die samenkomen in een licht uitwaaierende, sierlijke pol. Uiteindelijk kan deze pol meer dan een meter breed en hoog worden. Ze kan in diepe schaduw groeien en is onmisbaar om weelderigheid te brengen onder bladverliezende bomen en struiken; vaak lastige plekken in de tuin om in te richten.

De Dryopteris affinis is een vaste grondvaren met een korte, stevige wortelstok, behorend tot de Niervarenfamilie. Ze is oorspronkelijk afkomstig uit vochtige loofbossen in West- en Zuidwest-Europa, maar ook uit Centraal-Azië. Deze soort verdraagt kou zeer goed en gedijt in gebieden met veel regenval, in niet-kalkhoudende humus. In een paar jaar vormt ze een harmonieuze, uitwaaierende en dichte pol van minimaal 1 meter in alle richtingen. In het voorjaar verschijnen uit de wortelstok 'krulharen': mooie, opgerolde scheuten bedekt met gouden schubben. Deze ontrollen zich tot zeer decoratieve, eveneens goudkleurige, jonge bladeren. De volwassen bladeren zijn dubbel geveerd, half-wintergroen tot wintergroen afhankelijk van de winterkou, en hebben een lichtgroene kleur. Ze kunnen 1,20 meter lang worden en behouden als herinnering aan hun jeugd een geschubde en gouden bladsteel en middennerf. De sporen, de voortplantingsorganen van varens, vormen zich van juni tot september aan de onderkant van de bladeren, verzameld in kleine bruinachtige zakjes die sporenhoopjes worden genoemd.

Deze schitterende varen houdt van beschaduwde en frisse taluds, geworteld in zure tot weinig kalkhoudende grond, en is alleen echt op haar mooist in vochtige streken. Snoei de oude bladeren in het vroege voorjaar weg, want juist als de nieuwe verschijnen zult u deze varen ten volle kunnen waarderen. Plant haar solitair tegen een noordmuur, bij een entree of tegen een noordelijk gelegen trapje aan, zodat ze bewonderd kan worden. Ze is majestueus in een border, omringd door een 'hof' van laagblijvende schaduwminnende vaste planten, zoals kruipend zenegroen, dovenetel en elfenbloem. Ze verdient ook een ereplaats op het terras, altijd in de schaduw, in een mooie pot die past bij haar elegantie.