Struikheide telen: zo doe je dat

Welke soorten struikheide kiezen?

Vanwege hun doorgaans trage groei en bescheiden groeiwijze kunnen struikheide ook in een pot of in de volle grond worden geteeld.

De kleinste struikheidevariëteiten

Ze zijn ideaal om balkons en terrassen aan te kleden, maar ook rotstuinen, de voorrand van borders, randbeplantingen of taluds. Dit geldt bijvoorbeeld voor:

• de struikheide Erica nana ‘Limoncello’, met haar verrassende citroengele bloei van maart tot april en bescheiden groei (50 cm hoog en 40 cm breed)
• de Corsicaanse heide Erica terminalis, die in de zomer bloeit met kleine roze klokjes en 1 meter 20 hoog en 1 meter breed wordt
• de Afrikaanse heide Erica verticillata, die met haar hoogte van 90 cm en breedte van 80 cm van juni tot augustus voor een stralende felroze bloei zorgt

De grootste struikheidevariëteiten

Ze passen op hun beurt in hagen, heesterborders met zuurminnende heesters of zijn perfect als solitair. Kies hier eerder voor:

• de mediterrane heide Erica mediterranea, die een mooie struik van 1 meter 20 in alle richtingen vormt en van januari tot maart lila-roze bloemen produceert
• de kerstheide Erica canaliculata, die 1 meter 50 in alle richtingen wordt en in de winter, tussen december en februari, schattige roze tot violetkleurige klokjes laat zien
• de boomheide ‘Great Star Le Vasterival’, die 1 meter 50 hoog en 2 meter breed wordt en van maart tot mei bloeit met mooie witte klokjes met een roze tint

Erica verticillata (foto Andrew Massyn -Wikimedia), Erica mediterranea, Erica ‘Great Star Le Vasterival’

Wanneer plant je struikheide?

Struikheide kan in theorie het hele jaar door worden geplant, behalve tijdens zomerdroogteperiodes of wintervorst. Het najaar en het voorjaar blijven echter de beste perioden om te planten, omdat de temperaturen zacht zijn en de grond is opgewarmd.

Struikheide planten in de volle grond

Het substraat

Struikheide houdt van arme, lichte en goed doorlatende bodems, die voorkomen dat het water blijft staan en de wortels gaan rotten. Zandgrond is zeer geschikt. Zware, kleiige bodems met een groot waterhoudend vermogen zijn daarentegen af te raden. De drainage kan worden verbeterd door zand, grind, kleikorrels of lavagrind aan het plantgat toe te voegen.

Wat de pH betreft, houdt struikheide van zure tot neutrale bodems en verdraagt ze absoluut geen kalk. Sommige variëteiten, zoals de westerse heide Erica mediterranea, kunnen de aanwezigheid van een beetje kalk echter wel verdragen. Om de bodem de juiste samenstelling te geven voor een goede ontwikkeling, kun je je tuingrond of potgrond bij het planten mengen met ongeveer de helft heidegrond.

En als je twijfelt of struikheide in je tuin past, kun je gerust onze webapplicatie Plantfit uitproberen. De app laat zien welke planten het beste aansluiten bij jouw teeltomstandigheden.

Planten

1. Zet de wortelkluit of pot van je struikheide in een teil of emmer water om de plant opnieuw water te geven en de pot gemakkelijker te kunnen verwijderen.
2. Graaf een plantgat dat is afgestemd op de grootte van je struikheide, iets groter dan de wortelkluit.
3. Voeg indien nodig de nodige aanvullingen toe (drainagemateriaal, heidegrond) om een mengsel te verkrijgen dat aan de eisen van je struikheide voldoet.
4. Zet de plant in het plantgat zonder haar te diep te planten, en vul het gat vervolgens aan met substraat.
5. Plant je struikheide niet in een kuil, want daarin kan gemakkelijk water blijven staan. Maak in plaats daarvan een kleine verhoging rond de wortelkluit, zodat het water gemakkelijker kan weglopen.
6. Druk de grond rondom de wortelkluit licht aan met je handen.
7. Geef royaal water aan de voet van de plant.
8. Breng mulch aan om verdamping te beperken, bijvoorbeeld met dennenschors.

Struik- en boomheide worden meestal solitair geplant. Als je meerdere variëteiten naast elkaar wilt telen, houd dan voldoende afstand, afgestemd op de uiteindelijke breedte van de planten.

De standplaats

Struikheide groeit goed op halfschaduwrijke of zonnige plaatsen, maar wel beschut tegen de felle zonnestralen.

Struikheide verdraagt bovendien luchtvervuiling in een stadstuin en ook opspattend zeewater in een tuin aan de kust.

Struikheide in haar natuurlijke omgeving

Struikheide in een pot planten

Struikheide kan heel goed in bloembakken of potten groeien om een vensterbank, balkon, terras of kleine ruimte op te fleuren. Kweken in pot maakt het ook mogelijk om van struikheide te genieten bij kalkrijke bodem, die niet geschikt is om de plant in de tuin te planten, of in regio’s met strenge winters.

De pot

Kies beslist een pot met gaten, zodat giet- of regenwater kan weglopen. Kies een pot, bloembak of bak van ongeveer 30 tot 40 cm diep.

Wat het materiaal betreft, raden we aardewerk of terracotta aan, omdat het substraat daardoor beter kan ademen. Je kunt ook kiezen voor kunststof potten of houten bakken.

Het substraat

Kies voor het planten van je struikheide in pot een mengsel van:

• 2/3 heidegrond
• 1/3 hoogwaardige potgrond voor tuinplanten, potgrond voor bakken en potten of tuingrond (als die goed luchtig en niet-kalkhoudend is)
• een handvol zand voor een betere drainage (optioneel)

Het planten

1. Breng een drainagelaag van ongeveer 5 cm aan op de bodem van de pot met gaten: kleikorrels, grind of scherven van terracotta.
2. Plaats de wortelkluit in de pot en vul aan met het substraatmengsel.
3. Druk het geheel licht aan.
4. Vul indien nodig substraat bij tot de wortelkluit bedekt is.
5. Geef royaal water aan de voet van de plant.
6. Breng een mulchlaag aan om verdamping tegen te gaan, bijvoorbeeld met dennenschors.

Plaats geen schotel onder de pot: zo voorkom je dat het water blijft staan. Je kunt de pot zelfs op kleine blokjes zetten om de drainage verder te verbeteren en overtollig water beter te laten weglopen.

Struikheide in pot moet worden verpot in een grotere pot zodra de plant krap komt te staan, ongeveer elke 2 tot 3 jaar.

De standplaats

Zet je struikheide in pot op een halfschaduwrijke of zonnige plek, maar bescherm haar wel tegen de felle zon. Bescherm haar ook tegen koude of uitdrogende wind en hevige regen.

Struikheide in pot

Onderhoud van struikheide

Struikheide is een gemakkelijk te kweken plant die maar weinig onderhoud nodig heeft. Ook is ze weinig gevoelig voor ziekten en plagen. Planten die in een pot worden gekweekt, hebben echter wat regelmatiger verzorging nodig, omdat het substraat sneller uitdroogt en sneller voedingsstoffen verliest dan in de volle grond.

Water geven

In het eerste jaar, of de struikheide nu in een pot of in de volle grond staat, moet je regelmatig water geven, ongeveer één keer per week. Geef vaker water als het substraat uitdroogt, bij grote zomerse hitte of weinig neerslag.

In de volle grond kan de plant, zodra ze goed is aangeslagen, het daarna van nature zonder water stellen en volstaan met regenwater (behalve tijdens een hittegolf).

In een pot blijft regelmatig water geven nodig zodra het substraat droog wordt. Tijdens een periode van droogte moet je vaker water geven.

Gebruik bij voorkeur regenwater, want leidingwater kan te kalkrijk zijn. Geef altijd water aan de voet van de plant en voorkom zo veel mogelijk dat het loof nat wordt.

Bemesting

Struikheides zijn weinig veeleisende planten die van arme, lichte bodems houden. In de volle grond is het daarom niet nodig om meststof of andere bemesting toe te dienen.

In een pot kun je na het eerste jaar na het planten en voordat de groei opnieuw begint eventueel een dun laagje goed verteerde huiscompost aanbrengen. Krab dit met een werktuig of een vork voorzichtig in het substraat.

Als je struikheide is gemulcht met dennenschors, zullen de schorsresten door hun vertering de plant geleidelijk voeden zonder dat je meststof hoeft toe te voegen.

Snoei

Door de trage groei en de vrij bescheiden ontwikkeling heeft struikheide geen bijzondere snoei nodig en kan ze vrij uitgroeien.

Je kunt de plant direct na de bloei licht onderhouden: verwijder de uitgebloeide bloemen met een vooraf geslepen en ontsmette heggenschaar of snoeischaar.

Na enkele jaren kan snoei ook nodig zijn om de vorm van je struikheide indien nodig te harmoniseren en dood hout te verwijderen. Snoei altijd voorzichtig, want struikheides verdragen geen sterke terugsnoei, die de bloei in de daaropvolgende jaren kan aantasten.

Wil je meer weten? Lees dan ons speciale artikel: Struikheide snoeien: wanneer en hoe?

Verwijder de bloemen van de struikheide zodra ze zijn uitgebloeid.

Ziekten

Struikheide is weinig gevoelig voor plagen en ziekten.

Gebruik bij een aantasting door bladluizen een natuurlijk repellent door 1 liter lauw water te mengen met een eetlepel bruine zeep. Besproei de aangetaste delen aan het einde van de dag met deze oplossing.

Als je struikheide niet onder goede omstandigheden wordt gekweekt en in een te zware, vochtige bodem groeit, kan ze worden aangetast door een cryptogamische ziekte: Phytophthora. Knip de aangetaste delen onmiddellijk weg en verwijder ze om te voorkomen dat de schimmels zich naar de rest van de plant verspreiden, en verbeter de drainage van de bodem.

Overwintering

Struikheides zijn minder winterhard dan andere heidesoorten en verdragen doorgaans temperaturen van -5 tot -10 °C. In de volle grond kunnen ze daarom alleen worden gekweekt in gebieden met milde winters, in het Middellandse Zeegebied en aan de Atlantische kust.

In gebieden met strenge winters moeten struikheides in potten worden beschut op een vorstvrije plaats.