Een alsem kiezen: koopgids

Kiezen op basis van de loofkleur

De grote familie van de alsemsoorten verleidt met haar waaier aan grijze, blauwe en groene tinten. De bladeren voelen zijdezacht aan en vormen tapijten met een zachtheid die vrij zeldzaam is in de tuin. Laat je verleiden door de Artemisia lactiflora, met een purperkleurig loof dat tijdens de ontwikkeling groen wordt: twee planten in één. Zorg voor een vleugje originaliteit met de witte bijvoet (Artemisia lactiflora ‘Guizhou’), met fijn, donkergroen, bijna zwart loof, of de alsem met zilverkleurig loof dat in de winter paars kleurt. De meest spectaculaire blijft de Artemisa arborescens ‘Little Mice’, ook wel boomalsem genoemd, die helder zilverwit loof vormt.

De meeste alsemsoorten krijgen zilvergrijze tinten, zoals de Artemisia ludoviciana ‘Silver Queen’, ludoviciana ‘Valerie Finnis’, schmidtiana ‘Nana’ of de boomalsem ‘Powis Castle’. Deze kleurschakeringen laten borders en potbeplanting oplichten.

Als je liefhebber bent van planten met bont blad, kies dan voor de bonte bijvoet (Artemisia vulgaris ‘Oriental Limelight’), met lichtgeel loof dat bij het ouder worden goudgeel verkleurt.

Artemisia ‘Powis Castle’, Artemisia vulgaris, Artemisia ludoviciana ‘Valerie Finnis’, Artemisia vulgaris ‘Oriental Limelight’, Artemisia alba ‘Canescens’ en Artemisia ludoviciana ‘Silver Queen’ (van boven naar beneden en van links naar rechts)

Kiezen op basis van de vorm van het loof

Na de kleur van het loof kan ook de vorm van de bladeren een criterium zijn bij het kiezen van alsem. Of het nu grijs, groen of goudkleurig is, het loof kan meer of minder diep ingesneden en fijn verdeeld zijn. Je kunt kiezen uit bladeren die zo fijn en ingesneden zijn als kant, zoals bij de alsem ‘Silver Queen’, ‘Nana’, ‘Canescens’, ‘Little Mice’ of ‘Powis Castle’. De alsem ‘Valerie Finnis’ heeft grote, sterk ingesneden en sierlijke bladeren. De alsem ‘Oriental Limelight’ heeft fijn en gekruld loof.

Houd er rekening mee dat sommige alsemsoorten, zoals de Artemisia lactiflora, ‘Powis Castle’, de zilveralsem en ‘Jim Russel’, aromatisch loof hebben dat een echte troef in de tuin is.

Kiezen op basis van wintergroen of bladverliezend

Bij de alsem zijn er 3 situaties wat betreft de wintergroenheid van het loof:

• of het loof is bladverliezend en dat geldt voor de meeste alsemsoorten, zoals Artemisia lactiflora, de witte bijvoet (Artemisia lactiflora ‘Guizhou’), Artemisia ludoviciana ‘Silver Queen’, Artemisia ludoviciana ‘Valerie Finnis’, Artemisia vulgaris ‘Oriental Limelight’ of de alsem ‘Jim Russel’.
• of het loof is halfwintergroen tot wintergroen bij Artemisia alba ‘Canescens’, die witte of zilveralsem wordt genoemd en in een gebied met een zacht klimaat wordt geteeld.
• of het loof is wintergroen bij Artemisia schmidtiana ‘Nana’, de alsem ‘Powis Castle’ of Artemisa arborescens ‘Little Mice’.

Terwijl sommige alsemsoorten de tuin 365 dagen per jaar sieren, verschijnen andere in het voorjaar om in de winter weer te verdwijnen.

Kiezen op basis van hoogte

De omvang van het loof en de bloemstengels van alsem varieert naargelang de variëteit. Er zijn alsemsoorten van 10 cm hoog tot meer dan 1,50 m. Dat is goed om te weten, want je keuze zal anders zijn als je een hoek van je balkon wilt beplanten of een border wilt aanleggen. Hier zijn enkele richtlijnen:

• reken op een hoogte van 10 tot 15 cm voor Artemisia schmidtiana ‘Nana’, een dwergvorm die in een pot op een terras of in een bak in een kleine tuin past.
• de gemiddelde hoogte van alsem bedraagt 40 cm bij Artemisia ludoviciana ‘Valerie Finnis’, Artemisia arborescens ‘Little Mice’ en zilverwitte alsem (Artemisia alba ‘Canescens’), tot 60 cm bij Artemisia ludoviciana ‘Silver Queen’. Ze passen perfect in een border met vaste planten of in een rotstuin, vormen mooie randen en vullen met hun bossige groeiwijze een pot of bak mooi op.
• kies voor de volle grond, in een rotstuinborder of op een droge talud, voor Artemisia vulgaris ‘Oriental Limelight’ en alsem ‘Powis Castle’, die een hoogte van 80 tot 90 cm kunnen bereiken.
• kies voor de hoogste bloeiwijzen, die 1 tot 1,50 m hoog kunnen worden, voor Artemisia lactiflora, waarvan de variëteit ‘Guizhou’, en voor Chinese alsem ‘Jim Russel’, die kruidachtige vaste planten zijn met hoge, rechtopstaande pollen en vaak gebogen stengels die onder het gewicht doorbuigen.

Bij middelhoge alsemsoorten kun je ze in het voorjaar terugsnoeien om hun groei te stimuleren en hun bolvormige of bossige groeiwijze te behouden.

Kiezen op basis van de kleur en vorm van de bloeiwijzen

De bloei van alsem is geelachtig grijs en valt, tussen juli en september, vaak weinig op en is onopvallend. Alleen de alsem lactiflora (‘Guizhou’) biedt grote, luchtige pluimen in een zeer decoratieve crème-witte kleur.
Bij de andere alsemsoorten bestaan de bloeiwijzen uit een verzameling bloemhoofdjes die zijn samengebracht in pluimen met witte bloemen, kleine bloemen in lichtgele aren bij de Artemisia schmidtiana ‘Nana’ en alsem ‘Powis Castle’, fijne bloeiwijzen met goudgele bloemhoofdjes bij de Artemisa arborescens ‘Little Mice’ of bloeiwijzen in vertakte aren met een groenachtig witte kleur bij de Artemisia vulgaris ‘Oriental Limelight’. De bloemen worden vaak vroeg in het seizoen met een snoeischaar gesnoeid, om te voorkomen dat de plant uitgeput raakt en om van het prachtige loof te kunnen genieten.

Met Chinese alsem (Artemisia lactiflora) zorgt u voor contrast met lange, zwarte stengels die witte pluimen dragen.

Artemisia lactiflora, lactiflora ‘Jim Russel’ en lactiflora ‘Guizhou’

Kies op basis van de bodem

Bijna alle alsemsoorten geven de voorkeur aan goed doorlatende, zandige grond. Droge, neutrale tot kalkhoudende en voedselarme grond is perfect voor deze planten. Leg onder in het plantgat een drainage­­laag van grind en zand. Vermijd voedselrijke bodems, want daar houden ze niet van!
De alsem ‘Jim Russel’ en de Artemisia lactiflora hebben daarentegen vochthoudende, vochtige grond nodig om zich goed te ontwikkelen.

Lees meer en ontdek een inspiratiebron voor het aanleggen van een witte en zilverkleurige tuin en onze adviesfiche Alsem: planten, snoei en onderhoud