Droogtebestendige heesters voor de haag

De groenblijvende heesters

Groenblijvende heesters (die het hele jaar hun loof behouden) vormen de ruggengraat van je haag. Afhankelijk van het type kun je kiezen uit verschillende mogelijkheden: een volledig groenblijvende haag als privacyscherm en/of windscherm, 2/3 groenblijvende planten voor een gemengde, vrij dichte haag of 1/3 groenblijvende planten als je wilt dat de haag enigszins transparant blijft. Welke plek ze ook in je beplantingsplan krijgen, je kunt kiezen uit deze vaste waarden:

• De Pittosporum heterophyllum, ook wel Chinese sinaasappelboom genoemd, is een mooie, dichte en frisgroene groenblijvende heester met elegant, glanzend loof. De kleine bloemen, die in crèmekleurige trossen bij elkaar staan en in het voorjaar bloeien, geuren heerlijk. Deze heester is zeer goed bestand tegen droogte en winterhard tot -10 °C. De Pittosporum tobira, die veel in hagen in het zuiden wordt gebruikt, heeft vrijwel dezelfde kenmerken, maar met ronder en breder loof.
• De smalbladige steenlinde Phillyrea angustifolia: de steenlinde groeit wat langzaam en ontwikkelt zich geleidelijk tot een zeer mooie, dichte en sterke heester.
• De Pistacia lentiscus of mastiekboom is een bekende, natuurlijke bewoner van het Middellandse Zeegebied. Hij groeit op arme, stenige bodems en verdraagt droogte uitstekend.

Pittosporum heterophyllum en Pistacia lentiscus

Bladverliezende heesters

Bladverliezende heesters (die in de winter hun loof verliezen) zorgen ervoor dat je haag transparant en luchtig blijft. Voor de meest droogtebestendige soorten kun je kiezen uit:

• De monnikspeper of Vitex agnus-castus ‘Latifolia’. Deze zeer groeikrachtige mediterrane heester is gemakkelijk te kweken en bloeit in de zomer met prachtige blauw-lavendelkleurige bloemen.
• De meidoorn of eenstijlige meidoorn – Crataegus monogyna, die zowel gemakkelijk te kweken als zeer rijkbloeiend is in het voorjaar en zich wekenlang volledig hult in piepkleine witte bloemen.
• De Prunus spinosa of sleedoorn, die je haag een mooie landelijke uitstraling geeft. De witte bloei fleurt het voorjaar op, gevolgd door kleine bessen waar vogels dol op zijn.

Vitex agnus-castus ‘Latifolia’, Crataegus monogyna en Prunus spinosa

Bloeiende heesters

De blikvangers van je haag, de bloeiende heesters, zorgen bij een goede keuze voor prachtige kleuren in de tuin, het hele seizoen door:

• De granaatappel – Punica granatum ‘Maxima Rubra’, die weinig eisen stelt aan de bodem, is uitstekend bestand tegen droogte. De prachtige gevulde, oranje bloemen brengen de hele zomer lang dynamiek in je haag.
• De oleander: een grote klassieker in zuidelijke tuinen, die je kunt samenstellen met de kleuren die je het mooist vindt: van zuiver wit tot rood, via lichtroze of gele tinten, met gevulde of enkele bloemen. Er bestaan talloze variëteiten, die allemaal goed bestand zijn tegen watertekort.
• De lampenpoetser of Callistemon: ook hier zorgen levendige, vrolijke kleuren voor sfeer, gedragen door takken met wintergroene, leerachtige bladeren. De Callistemons bloeien met bloemen in de vorm van borstels, in het voorjaar of meer zomers, afhankelijk van de variëteit.
• Veel variëteiten van Lagerstroemia, ook wel Indische sering genoemd, zijn geschikt om als haag te planten. Sommige zijn rood, andere fuchsiaroze of wit, maar ook deze heesters zijn uitstekende keuzes die goed bestand zijn tegen waterstress.

Punica granatum ‘Maxima Rubra’, oleanders, Callistemon en Lagerstroemia

Heesters met sierlijk loof

Sierloof is een interessant alternatief voor bloemen. Het brengt leven in hagen, verlicht ze of geeft ze extra dynamiek met heldere kleuren:

• De Rhamnus alaternus ‘Argenteovariegata’ : een weinig bekende maar zeer interessante groenblijvende heester, die het zowel in de zon als in de schaduw goed doet. Hij groeit vrij snel en vormt mooie grote partijen dicht, grijsgroen loof met een witte rand.
• De pruikenbomen Cotinus coggygria ‘Golden Lady’ en Cotinus coggygria ‘Royal Purple’: de eerste van deze pruikenbomen, die zo worden genoemd vanwege hun zeer originele, luchtige bloei, heeft prachtig loof dat in de loop van de seizoenen van kleur verandert, van goudgroen naar vlammend oranje. De tweede heeft donkerder loof, in een mooie purperen tint die hem een sterk karakter geeft, ideaal voor een haag vol contrasten.
• De Photinia ‘Red Robin’: een klassieker onder de haagplanten. De groenblijvende Photinia verdraagt snoei goed en krijgt met zijn jonge scheuten een mooie koperrode kleur, die contrasteert met het diepgroene overige loof.
• De Aucuba japonica ‘Golden king’, of bontbladige broodboom, is voorbehouden aan hagen in de schaduw of halfschaduw. Toch verdraagt hij gemakkelijk elke grondsoort en doet hij het ook goed op droge grond. Zijn wintergroene, goudgele loof is bespikkeld met donkergroene vlekken.

Cotinus coggygria ‘Golden Lady’, Cotinus coggygria ‘Royal Purple’ en Photinia ‘Red Robin’

Heesters met decoratieve vruchten

Naast decoratieve bloemen en bladeren hebben sommige heesters die geschikt zijn voor hagen op droge standplaatsen kleurrijke vruchten die door hun onmiskenbare sierwaarde interessant zijn:

• De Pyracantha‘s, ook wel vuurdoorn genoemd, zijn goed bekend bij tuiniers. Ze hebben weliswaar doornen, maar dragen ook van het einde van de zomer tot in het hart van de winter een overvloed aan kleine, kleurrijke bessen. Afhankelijk van je voorkeur kun je kiezen voor oranje, rode of gele bessen, naargelang je kiest voor de Pyracantha coccinea ‘Saphyr Orange’, Pyracantha coccinea ‘Saphyr Rouge’, of Pyracantha coccinea ‘Saphyr Jaune’. De Pyracantha‘s zijn zeer gemakkelijk als haag te leiden, ook als doornige afscheiding, en verdragen droge omstandigheden goed. Ze zorgen bovendien voor kleur buiten het seizoen, wanneer de rest van de tuin in rust is.
• De aardbeiboom wordt vanwege zijn eetbare rode vruchten, die aan aardbeien doen denken, ook wel aardbeiboom genoemd. Een interessant exemplaar is Arbutus unedo ‘Rubra’, die kleiner is en compacter groeit dan de soort en daardoor uitstekend geschikt is voor een haag op een droge standplaats. De aardbeiboom groeit van nature in garrigueachtige landschappen en is goed aangepast aan moeilijke omstandigheden.
• De Cotoneaster lacteus: de dwergmispel groeit snel en is zeer winterhard, waardoor hij vaak als haagheester wordt gebruikt. Naast wintergroen, diepgroen loof draagt hij in het voorjaar mooie witte bloemen, gevolgd door felrode bessen waar vogels dol op zijn.

Pyracantha coccinea ‘Saphyr Jaune’, Arbutus unedo ‘Rubra’ in bloei en Cotoneaster lacteus

Snelgroeiende heesters

Over het algemeen hangt het planten van een haag samen met de wens dat deze snel groeit: de meest ongeduldige tuiniers willen een privacyscherm creëren, zodat ze volop en ongestoord van hun tuin kunnen genieten. Sommige droogtebestendige haagheesters voldoen bovendien aan deze voorwaarde: ze groeien zo snel dat ze bijna onmisbaar zijn:

• Onder de snelgroeiende soorten springen de vlinderstruiken eruit. Kies zonder aarzelen uit de variëteiten van Buddleia davidii de exemplaren die je het mooist vindt: met mauve, paarse, roze of witte bloemen hebben ze een lange bloei die zeer aantrekkelijk is voor vlinders en zijn ze goed bestand tegen droogte.
• De haagligusters Ligustrum ovalifolium en Ligustrum ovalifolium ‘Argenteum’ met bont blad in crème zijn ook zeer goede, snelgroeiende haagheesters.
• De zuurbes Berberis darwinii is dankzij zijn doorns een alternatief voor Pyracantha en groeit ook snel, wat interessant is voor wie zijn haag snel wil zien aanslaan. De prachtige oranje bloei fleurt het voorjaar op, de plant laat zich gemakkelijk snoeien en past zich uitstekend aan droge, arme bodems aan.
• De Grevillea rosmarinifolia is een groenblijvende heester met loof dat lijkt op dat van rozemarijn, vandaar zijn naam. Hij bloeit van februari tot het begin van de zomer met opvallende felroze bloemen. Deze heester komt oorspronkelijk uit Australië en is bijzonder goed bestand tegen moeilijke groeiomstandigheden, ziekten en droogte.

Buddleia daviddi, Ligustrum ovalifolium, Berberis darwinii en Grevillea rosmarinifolia

Heesters per bodemtype

Afhankelijk van de bodemomstandigheden die je hun kunt bieden, kun je kiezen uit de volgende heesters, die allemaal geschikt zijn voor droge omstandigheden.

Op arme, goed doorlatende bodem:

• De Grevillea juniperina
• De gaspeldoorn Ulex europaeus 
• De cipressen Cupressus sempervirens ‘Totem’ en Cupressus sempervirens ‘Pyramidalis’

Op kleigrond:

• De vlinderstruiken Buddleia alternifolia en Buddleia weyeriana ‘Sungold’
• De Colutea arborescens, ook wel blazenstruik genoemd

Heesters voor de kustgebieden

Onder de haagheesters voor droge grond noemen we voor een standplaats aan de kust, direct blootgesteld aan opspattend zeewater:

• De Grevillea juniperina ‘Canberra Gem’
• De struikmelde Atriplex halimus
• De Euonymus japonicus, of Japanse kardinaalsmuts
• De mirte Myrtus communis ‘Tarentina’

Grevillea juniperina ‘Canberra Gem’, Euonymus japonicus en Myrtus communis ‘Tarentina’

Heesters die snoei het best verdragen

Vaak gekozen als alternatief voor een vrije haag vanwege ruimtegebrek om heesters hun natuurlijke groeiwijze te laten ontwikkelen, vereist een geschoren haag de aanplant van planten die bestand zijn tegen het herhaaldelijk gebruik van de heggenschaar. Daartussen kun je in je haag planten:

• De Elaeagnus ebbingei
• De Photinia fraseri
• De Pittosporum tobira
• De laurier Laurus nobilis
• De gamander Teucrium fruticans ‘Azureum’

Elaeagnus ebbingei, Photinia fraseri, Laurus nobilis, Teucrium fruticans ‘Azureum’ en geschoren haag van Pittosporum tobira