Centaurées en korenbloemen: goed kiezen

Op basis van de bloeiperiode

Centaurieën kunnen lange tijd kleur aan de tuin geven en door bepaalde soorten en variëteiten te kiezen, kun je ze zo van het voorjaar tot het najaar in bloei zien. Als je bovendien regelmatig de uitgebloeide bloemen verwijdert, kunnen ze meerdere bloeiperioden bieden.

Centaurieën met vroege bloei

De elegante centaurie vormt een dichte, lage bodembedekker die zich, al vanaf april in de mildste streken, bedekt met bloemhoofdjes die lijken op kleine roze pompons met een wit hart, gedragen door stevige stengels. Ook zeer vroeg bloeiend richt de Centauraea montana ‘Amethyst Dream’ vanaf het midden van het voorjaar haar zeer fijne bloemen in paarsviolette tinten op. Van dezelfde soort toont de bergkorenbloem ‘Purple Heart’ tweekleurige bloemen met een sterk contrast tussen zuiver wit en een paars hart, voor een uitgesproken sierlijk effect.

Centaurea montana ‘Amethyst Dream’

Voor het einde van het voorjaar en het begin van de zomer

Hoewel vroege variëteiten bij zacht en vochtig weer opnieuw bloeien, onthullen sommige andere soorten hun charme wat later en kunnen ze zo de bloei overnemen of zelfs de eerste soorten vergezellen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de bergkorenbloem, een wilde soort met een natuurlijke charme, waarvan de diepblauwe bloemen met een violet hart tuinen tussen juni en augustus opfleuren. De Perzische korenbloem heeft karmijnroze tinten, die het einde van het voorjaar markeren, net als Centaurea ‘John Coutts’, waarvan de frisroze bloemen bovendien licht geuren.

Andere soorten zijn in deze periode interessant, zoals de oosterse centaurie uit het oosten of Centaurea ruthenica, die beide bloemen in verschillende tinten roomwit of geel hebben.

Centaurea hypoleuca ‘John Coutts’

Voor kleur in het naseizoen

Voldoende vochtig weer en enkele regelmatige handelingen zetten de meeste centaurieën aan om opnieuw te bloeien. De knoopkruid kan zo de borders met een natuurlijke, landelijke uitstraling tussen september en oktober nog rijkelijk laten bloeien met roze bloemhoofdjes. Als verwant van de bergkorenbloem wordt de Galisische zaagblad niet hoger dan 30 tot 40 cm, maar zijn mauve bloemen zijn de allerlaatste en vergezellen tussen het einde van de zomer en de eerste nachtvorst de laatste bloei en het najaarsloof.

Serratula seoanei (foto Wikipedia)

Op basis van de bloemkleur

De centaurieën bieden een interessant palet aan verschillende tinten, van de zachtste tot de meest uitgesproken. Het is aan jou om de kleuren te kiezen die een bepaalde samenstelling tot haar recht laten komen, door met kleurverlopen en ton-sur-toncombinaties te spelen of juist op contrasten in te zetten.

Centaurieën met mauve, blauwe en roze bloemen

Als je van zachtere tinten houdt, bieden Centaurea bella, C. dealbata, C. jactea, C. ‘John Coutts’ en C. carnea eerder pastelkleurige bloemen. Voor diepere tinten zijn C. ‘Violetta’, C. montana en de variëteiten ‘Caramia’ en ‘Amethyst Dream’, of ook C. ‘Stenbergii’ misschien een betere keuze.

Centaurea montana ‘Carnea’ en Centaurea dealbata ‘Steenbergii’

Centaurieën met purperen bloemen

Sommige variëteiten tooien zich met bloemhoofdjes die naar rood of purper neigen, zoals Centaurea ‘Jordy’ en C. ‘Atropurpurea’, om vooral de donkerste van allemaal niet te vergeten: Centaurea ‘Black Sprite’, met bijna zwarte bloemhoofdjes.

Centaurea montana ‘Jordy’ en Centaurea ‘Black Sprite’

Centaurieën met crèmekleurige en gele bloemen

Hoewel ze soms minder bekend zijn dan hun soortgenoten, getuigen sommige centaurieën toch van originaliteit met bloemhoofdjes met helder gele bloemen: C. macrocephala en C. orientalis zijn daar voorbeelden van. De bergkorenbloem ‘Sulphurea’ neigt meer naar crème met een zwavelgele tint en is een prachtige variant.

Centaurea orientalis en Centaurea macrocephala (foto’s Wikipedia)

Centaurieën met tweekleurige bloemen

Kies voor een uitgesproken dynamisch effect variëteiten waarvan de bloemhoofdjes meerdere tinten combineren. C. ‘Amethyst in Snow’ en C. ‘Purple Heart’ zijn getooid met witte en mauve bloemen, die ze een zekere moderniteit geven. C. ‘Coerulea’ omringt zijn paarse hart met diepblauwe bloembladen.

centaurea montana ‘Coerulea’ (Bron photofarmer)

Centaurieën met witte bloemen

Wit komt in deze familie minder vaak voor, maar Centaurea ‘Alba’ verlicht elke samenstelling met zijn bloemhoofdjes in smetteloos wit.

Centaurea montana ‘Alba’

Afhankelijk van het loof

Centaurieën worden gewaardeerd om hun mooie en uitbundige bloei, maar sommige bieden bovendien decoratief loof waarvan je in een landschappelijke beplanting kunt profiteren.

Loof in grijze tinten

Hoewel groen overheerst, kan het ook grijs getint zijn, een neutrale kleur waarmee je fellere tinten met elkaar kunt verbinden of een bepaalde kleur kunt laten uitkomen. Zo vertoont het loof van Centaurea bella en C. orientalis grijsachtige nuances, net als dat van C. atropurpurea, dat sterk ingesneden en zilverkleurig is. Maar Centaurea pulcherrima geldt op dit gebied als de absolute topper. Deze vaste plant vormt in het seizoen een ongeveer zestig centimeter hoge pol, met duidelijk ingesneden bladeren die als het ware met zilver zijn bedekt, en wordt zo een blikvanger in een border.

Bladverliezend of wintergroen loof

Weinig centaurieën behouden hun loof in de winter. De plant ‘verdwijnt’ en gaat tot het volgende seizoen in rust. Soms wil de tuinier de ruimte liever twaalf maanden per jaar gevuld zien, om in elk seizoen structuur te behouden. In dat geval verdienen twee soorten de voorkeur. Centaurea hypoleuca ‘John Coutts’ ontwikkelt zijn roze en licht geurende bloemen boven grijsgroen en behaard loof, dat halfwintergroen tot wintergroen blijft. De elegante centaurie vormt een wintergroen kussen dat breder dan hoog is en eveneens een grijsgroen en zacht behaard uiterlijk heeft, met lila bloemen als versiering.

Loof van Centaurea pulcherrima (foto Wikipedia) en rechts Centaurea hypoleuca ‘John Coutts’

Afhankelijk van het type bloeiwijze

De centaurieën bloeien boven aan stevige stengels en de vormgeving van hun bloemen doet wel wat denken aan die van distels. Sommige variëteiten zijn ware juweeltjes, met fijne en perfect uitgesneden lijnen, zoals die van de bergkorenbloem en zijn verschillende variëteiten.

Bij andere soorten lijken de bloemen meer op kleine, dichte en ruige pompons, zoals bij de gele korenbloem, de oosterse centaurie of ook Centaurea ruthenicaa, met crèmewitte, bolvormige bloemen. Misschien is de rode centaurie wel de origineelste: de bloemhoofdjes lijken op kleine purperrode distels, die uit een grote, ovaalvormige kelk tevoorschijn komen, die zelf ook bijdraagt aan het sierlijke uiterlijk van de plant.

Bloeiwijzen van Centaurea montana ‘Violetta’ en Centaurea atropurpurea

Op basis van hun afmetingen

Hoewel centaurieën over het algemeen vaste planten van bescheiden formaat blijven (waardoor ze in elke tuin passen), kunnen hun afmetingen en groeiwijzen enigszins variëren. Deze verschillen beïnvloeden hoe ze in de tuin worden gebruikt, maar ook de plaats die ze in een border krijgen.

De meest compacte variëteiten

Deze variëteiten zijn ideaal als bodembedekker, op de voorgrond van borders, of in rotstuinen en op taluds en breiden zich geleidelijk uit dankzij hun wortelstokken of stengels die wortel schieten zodra ze de bodem raken. Een van de meest compacte is zonder twijfel Centaurea bella, die een dichte pol met wintergroen loof vormt. De plant wordt ongeveer 20 cm hoog en 30 cm breed en doet denken aan een mooi kussen van lila bloemen. Iets groter (40 cm in alle richtingen), blijven ook C. ‘Blacksprite’ en C. montana ‘Amethyst in Snow’ geschikte kandidaten voor kleinere tuinen. Ze zijn bladverliezend en bloeien respectievelijk in bijna zwarte en paarse tinten. Serratula seoanei blijft, net als de bergkorenbloem, ongeveer even groot en produceert talrijke mauve bloemen.

De hoge, opgaande variëteiten

De hoogste centaurieën geven borders en bloemenweiden een verticale structuur. Door hun formaat kunnen ze in het midden of zelfs achteraan worden geplaatst, zodat ze als achtergrond dienen voor lagere vaste planten. Centaurea dealbata wordt met zijn 70 tot 90 cm hoger dan de klassieke bergkorenbloemen (Centaurea montana). De plant vormt een mooie, opvallende pol en bloeit in de zomer met karmijnroze bloemen. Nog hoger, Centaurea macrocephala is een echte reus. Bij deze plant is alles XXL! Ze kan namelijk meer dan 1,20 m hoog worden en vormt een imposante, opgaande plant, waardoor ze voor een mooie verticale structuur in een border of midden in een bloemenweide zorgt. Ook de donkergroene bladeren zijn groot en in de zomer wordt de plant bekroond met bloeiwijzen in helder geel, met een diameter van 9 cm. Daaraan dankt ze overigens haar botanische naam.

De middelhoge variëteiten

Tussen de compacte en de hoogste variëteiten bestaat een heel assortiment middelhoge centaurieën, meestal tussen de 40 en 60 cm hoog. Dat geldt natuurlijk voor de meeste bergkorenbloemen (die in verschillende variëteiten voorkomen), maar ook voor andere soorten: C. jacea, C. orientalis, C. hypoleuca, C. carnea, C. atropupurea en C. ruthenica zijn qua afmetingen vrijwel aan elkaar gelijk, op enkele centimeters na.

• Alles over het zaaien, kweken en onderhouden van centaurieën vind je in onze plantenfiche.
• Onze verschillende soorten en variëteiten bergkorenbloemen zijn verkrijgbaar in onze online boomkwekerij.

Centaurie aan de rand van een border