Centaurea jacea - Knoopkruid

De Centaurea jacea, ook wel Knoopkruid genoemd, is een wilde plant die veel voorkomt in het oosten van ons land, waar ze bloeit in weilanden, ruigtes en tot op de graslanden van middelgebergten. Zoals haar andere naam roze korenbloem al doet vermoeden, is het een nauwe verwant van de bergkorenbloem: ze draagt net als deze bloemhoofdjes, maar de hare zijn roze tot paarsrood. Het is een zeer winterharde vaste plant, met een rijke, bijenvriendelijke bloei. Het is eigenlijk een mooie plant die perfect past in borders en perken waar ruimte is voor de natuur. Ze is gemakkelijk te kweken in normale, goed doorlatende maar liever wat vochtige grond.

Oorspronkelijk afkomstig uit Europa en Siberië, is Centaurea jacea een kruidachtige vaste plant uit de composietenfamilie die veel voorkomt in vochtige gebieden. Deze plant wordt ongeveer 60 cm hoog in bloei en ontwikkelt zich tot een wat losse, rechtopstaande pol. De stengels en bladeren zijn ruw. De bladeren zijn van twee soorten: die aan de voet van de stengels zijn groter, gesteeld en vaak ingesneden. De bladeren die langs de stengels groeien zijn kleiner, ongesteeld en gaafrandig. Hun kleur is een grijsgroen met een blauwachtige tint. Dit loof is niet wintergroen, het sterft in de winter af. De bloei begint meestal in juni en zet zich wat sporadischer voort in de zomer. Als je de plant na deze eerste bloeigolf terugknipt, bloeit ze opnieuw van september tot oktober. Aan de vertakte uiteinden van de stengels verschijnen roze bloemhoofdjes die op korenbloemen lijken, gemiddeld zo'n 3 cm breed. Elk hoofdje bestaat uit kleine buisbloempjes die op een centrale schijf zijn gerangschikt, omgeven door een kraag van langere, franjerige buisbloemen. Onder dit hoofdje is een omwindsel van schubvormige, grijsbruine schutbladen te zien, die best decoratief zijn als de bloem nog in knop zit. De nectarrijke, bijenvriendelijke bloei trekt veel bestuivende insecten aan. Deze vaste plant zaait zichzelf spontaan uit in lichte grond.

Met haar gemiddelde hoogte is Knoopkruid bijzonder geschikt voor borders met vaste planten. Delicaat en luchtig vormt deze vaste plant pastelkleurige accenten die goed combineren met kattenkruid, lage siergrassen, kogeldistels, Ixia (Afrikaanse lelie) en Godetia in een gemengde border. In een 'bloemenweide'-achtige setting meng je knoopkruid met siergrassen, esparcette, phacelia, bernagie, hartgespan, gele ganzenbloem, Eschscholzia californica (slaapmutsje), cosmos en Nigella damascena (juffertje-in-het-groen).

De naam Centaurea komt van de centaur Chiron, die genas van een gapende wond, gemaakt met een pijl gedoopt in het bloed van de Hydra. De wond werd genezen door de bloemen van deze plant, die nu zijn naam draagt als geslachtsnaam.