Iris hollandica Miss Saigon - Hollandse iris

De Iris (x) hollandica 'Miss Saigon' is een Hollandse iris met bloemen die een tikkeltje exotisch aandoen, fel gekleurd in mauve, lavendelblauw en helder geel. Deze boliris bloeit vroeg tot halfvroeg in het voorjaar, afhankelijk van het klimaat, gedurende 2 tot 3 weken. De gestileerde bloemen van de Hollandse irissen vallen op door hun elegantie in de tuin, maar ook in boeketten. Ze zijn bestand tegen kou én droge zomers, en hun teelt is niet moeilijk op een plek in de volle zon, in een vruchtbare en goed doorlatende bodem.

Hollandse irissen, of bolirissen, hebben een ondergronds reserveorgaan in de vorm van een bol en niet van een wortelstok zoals hun beroemde neven de Iris germanica, of baardirissen. Hoewel ze tot dezelfde botanische familie behoren, de Iridaceae, verschillen ze ook door de afwezigheid van 'baarden', die mooie, donzige en gekleurde tongetjes op de neerhangende kelkbladen van de Iris germanica. De eerste Iris (x) hollandica's hebben nooit in het wild op Nederlandse bodem gegroeid, maar zijn ontstaan uit een kruising tussen twee voorname botanische soorten: de Iris filifolia, soms verward met de erop lijkende Iris xyphium, beide afkomstig uit Spanje en Noord-Afrika, en de Iris tingitana, uit Tanger en Noord-Marokko. De genealogie van de Hollandse hybriden is soms verwarrend, maar het resultaat is altijd opmerkelijk. Hun bloemen, die in de tuin wat ondergewaardeerd zijn, zijn zeer geliefd in de bloemsierkunst.

De cultivar Miss Saigon vormt met de tijd een opgaande, zeer smalle pol van 50 cm hoog in bloei. Deze vaste plant breidt zich in theorie onbeperkt uit door de aanmaak van broedbolletjes. Hij bloeit meestal in mei-juni (al vanaf april op warme standplaatsen), gedurende 2 tot 3 weken, op stevige stengels die bestand zijn tegen wind. De solitaire of met twee bijeen staande bloemen aan de stengels, met een diameter van 8 tot 10 cm, zijn relatief smal vergeleken met die van de Iris germanica, maar van een onmiskenbare elegantie. Elke bloem bestaat uit 3 opgerichte, versmalde, doorschijnende en kleine kroonbladen. Daaronder bevinden zich 3 bijna horizontale kroonbladen, nauw verbonden met de getande, bladachtige stijlen aan de rand, die verspringend zijn gerangschikt. Deze zijn breder, spatelvormig, dooraderd met donkerder nerven en hebben een grote goudgele vlek. Elke bloem kan 5 tot 7 dagen leven, zelfs op de vaas. De bol is rond, 2 à 3 cm breed, bedekt met een vezelige bolrok in een rozig beige. Hij produceert enkele lijnvormige, smalle en leerachtige bladeren, die een beetje aan die van een siergras doen denken, in een wat blauwgroen groen, vaak licht gestreept en dubbelgevouwen naar de grond toe. Ze verschijnen vaak in het najaar, blijven min of meer staan afhankelijk van de strengheid van de winter en verdorren in de zomer, tijdens de rustperiode.

Minder bekend en minder gebruikt door tuiniers dan de Iris germanica, zijn Hollandse irissen toch gemakkelijk te telen in vruchtbare en lichte grond, van onbetwistbare elegantie en onverschillig voor onkruid dat moeilijk tussen hun zeer verticale pollen kan komen. Plant ze in groepen van 10 tot 20 bollen van dezelfde variëteit: ze keren elk jaar terug om u steeds meer sierlijke en vrolijke bloemen te schenken, die goed combineren met de voorjaarsbloei van bloeiende struiken. Ze zijn ook prachtig wanneer ze tussen vaste planten zoals pioenen en daglelies worden gezet, die hun afwezigheid in de zomer, wanneer ze in rust zijn, zullen maskeren. Hun mediterrane herkomst geeft ze een uitstekende aanpassing aan droge zomers. Ten slotte kunt u hun bloemen plukken voor boeketten met rozen, aronskelken of lelies, of zelfs met late tulpen. Alle irissen hebben een zonnige standplaats nodig om goed te bloeien. Geef ze minimaal een halve dag volle zon per dag.