Iris hollandica in mengsel - Hollandse iris

Dit is een mengsel van Iris (x) hollandica, samengesteld uit talrijke variëteiten Hollandse iris met uiteenlopende kleuren. Deze bolirissen produceren in het late voorjaar of vroege zomer, afhankelijk van het klimaat en de variëteit, opvallend grote, gestileerde en felgekleurde bloemen die zich onderscheiden door hun elegantie en hun uitstraling in de border, maar ook in boeketten. Hoewel de bloemen van deze irissen zeer gewild zijn in de bloemsierkunst, zijn ze ook prachtig in de tuin, geplant in grote groepen tussen forse vaste planten of in de buurt van bloeiende struiken.

Hollandse irissen, of bolirissen, hebben een ondergronds reserveorgaan in de vorm van een bol en niet van een wortelstok zoals hun bekende neven de Iris germanica, of baardiris. Ze behoren tot dezelfde botanische familie, de Iridaceae, maar verschillen ook door de afwezigheid van de 'baard', die mooie, donzige en gekleurde tongetjes op de neerhangende kelkbladen van de baardiris. De Iris (x) hollandica heeft nooit in het wild op Nederlandse bodem gegroeid, maar is ontstaan uit een kruising tussen twee voorname botanische soorten: de Iris filifolia, soms verward met de gelijkende Iris xyphium, beide afkomstig uit Spanje en Noord-Afrika, en de Iris tingitana, uit Tanger en Noord-Marokko. De genealogie van de Hollandse hybriden is soms verwarrend, maar het resultaat is altijd bijzonder. Hun bloemen, die in de tuin wat ondergewaardeerd zijn, worden zeer gewaardeerd in de bloemsierkunst.

Hollandse irissen vormen met de tijd een opgaande, zeer smalle pol van 50-60 cm hoog in bloei. Deze vaste planten breiden zich in principe onbeperkt uit door de aanmaak van broedbolletjes. Ze bloeien meestal in mei-juni, gedurende 2 tot 3 weken, op stevige stengels die bestand zijn tegen wind. De solitaire of met z'n tweeën bij elkaar staande bloemen hebben een diameter van 8 tot 15 cm en zijn relatief smal vergeleken met die van de Iris germanica, maar van onmiskenbare elegantie. Ze hebben 3 opstaande, versmalde, doorschijnende kroonbladen. Daaronder bevinden zich 3 kelkbladen in een vijfpuntig patroon. Ze staan aan de basis rechtop en hangen aan hun uiteinde naar beneden, soms bijna horizontaal, en zijn nauw verbonden met de getande, bloembladachtige stijlen. Ze zijn breder, lepelvormig en gemarkeerd door een goudgele vlek. Elke bloem kan 5 tot 7 dagen leven, zelfs in een vaas. De bol is rond, 2 tot 3 cm breed, bedekt met een vezelige, roze-beige rok. Hij produceert enkele lijnvormige, dunne en leerachtige bladeren, die een beetje aan die van een siergras doen denken, in een wat blauwgroene tint, vaak licht gestreept en dubbelgevouwen naar de grond. Ze verschijnen vaak in het najaar, blijven min of meer aanwezig afhankelijk van de strengheid van de winter en verdorren in de zomer, tijdens de rustperiode.

Minder bekend en minder gebruikt door tuiniers dan de Iris germanica, zijn Hollandse irissen toch gemakkelijk te telen in lichte, vruchtbare grond en van onbetwistbare elegantie. Plant ze in groepen van 10 tot 20 bollen: ze komen jaar na jaar terug om u steeds meer elegante en vrolijke bloemen te schenken, die goed combineren met de voorjaarsbloei van bloeiende struiken. Ze zijn ook prachtig wanneer ze tussen vaste planten zoals pioenen en daglelies worden gezet, die hun afwezigheid in de zomer, tijdens hun kiemrust, zullen maskeren. Hun mediterrane herkomst geeft ze een uitstekende aanpassing aan droge zomers. Ten slotte kunt u hun bloemen plukken voor boeketten met rozen, aronskelken of lelies, of zelfs late tulpen. Alle irissen hebben een zonnige standplaats nodig om goed te bloeien. Geef ze minimaal een halve dag volle zon per dag.