Iris hollandica Rosario - Hollandse iris

De Iris (x) hollandica 'Rosario' is een variëteit van boliris die een ongebruikelijke, lavendelroze kleur biedt, versterkt door een prachtige goudgele vlek. Hij bloeit in het late voorjaar, gedurende 2 tot 3 weken. De gestileerde bloemen van de Hollandse iris vallen op door hun elegante, onmiskenbare schoonheid in de tuin, maar ook in boeketten. De teelt is niet moeilijk op een zonnige plek, in een vruchtbare en goed doorlatende bodem.

Hollandse irissen, of bolirissen, hebben een ondergronds reserveorgaan in de vorm van een bol en niet van een wortelstok zoals hun beroemde neven de Iris germanica, of baardiris. Hoewel ze tot dezelfde botanische familie behoren, de Iridaceae, verschillen ze ook door de afwezigheid van 'baarden', die mooie, donzige en gekleurde tongetjes op de neerhangende kelkbladen van de baardiris. De eerste Iris (x) hollandica groeide nooit in het wild op Nederlandse bodem, maar is ontstaan uit een kruising tussen twee belangrijke botanische soorten: de Iris filifolia, soms verward met de erop lijkende Iris xyphium, beide afkomstig uit Spanje en Noord-Afrika, en de Iris tingitana, uit Tanger en Noord-Marokko. De genealogie van de Hollandse hybriden is soms verwarrend, maar het resultaat is altijd opmerkelijk. Hun bloemen, die in de tuin wat ondergewaardeerd zijn, zijn zeer geliefd in de bloemsierkunst.

De cultivar Rosario vormt met de tijd een opgaande, zeer smalle pol van ongeveer 50-55 cm hoog tijdens de bloei. Deze vaste plant breidt zich in theorie onbeperkt uit door de aanmaak van broedbolletjes. Deze cultivar bloeit in het late voorjaar, meestal in mei-juni, gedurende 2 tot 3 weken, op stevige stengels die bestand zijn tegen de wind. De alleenstaande of met twee bijeen staande bloemen aan de stengels, met een diameter van 8 tot 10 cm, zijn relatief smal vergeleken met die van de Iris germanica, maar van onmiskenbare elegantie. Ze hebben een roze kleur die naar mauve neigt. Elke bloem bestaat uit 3 opstaande, versmalde, doorschijnende, kleine kroonbladen. Daaronder bevinden zich 3 bijna horizontale kroonbladen, nauw verbonden met de getande, bladachtige stijlen aan de rand, in een verspringend patroon geplaatst. Deze zijn breder, spatelvormig, dooraderd met donkerder nerven en opgelicht door een prachtige goudgele vlek omgeven door een smalle witte rand. Elke bloem kan 5 tot 7 dagen leven, zelfs op de vaas. De bol is rond, 2 tot 3 cm breed, bedekt met een vezelige bolrok in een rozig beige. Hij produceert enkele lineaire, dunne en leerachtige bladeren, die enigszins aan die van een siergras doen denken, in een blauwgroene tint, vaak licht gestreept en dubbelgevouwen naar de grond. Ze verschijnen vaak in het najaar, blijven min of meer staan afhankelijk van de strengheid van de winter en verdorren in de zomer, tijdens de rustperiode.

Minder bekend en minder gebruikt door tuiniers dan de Iris germanica, zijn Hollandse irissen toch gemakkelijk te telen in een vruchtbare en lichte bodem, van onbetwistbare elegantie en ongevoelig voor onkruid dat moeilijk tussen hun zeer verticale pollen kan komen. Plant ze in groepen van 10 tot 20 bollen van dezelfde variëteit: ze komen jaar na jaar terug om u steeds meer sierlijke en vrolijke bloemen te geven, die goed combineren met de voorjaarsbloei van bloeiende struiken. Ze zijn ook prachtig wanneer ze tussen vaste planten zoals pioenen en daglelies worden gezet, die hun afwezigheid in de zomer, wanneer ze in rust zijn, zullen maskeren. Hun mediterrane herkomst geeft ze een uitstekende aanpassing aan de zomerdroogte. Ten slotte kunt u hun bloemen plukken voor boeketten met rozen, aronskelken of lelies, of zelfs met late tulpen. Alle irissen hebben een zonnige standplaats nodig om goed te bloeien. Geef ze minimaal een halve dag volle zon per dag.