Euphorbia lathyris (zaad) - Kruisbladige wolfsmelk

De Euphorbia Lathyris, in de volksmond vaak Kruisbladwolfsmelk of simpelweg Wolfsmelk genoemd, draagt ook de namen "molplant" of "molverdrijver". In de tuinfolklore staat ze bekend als een natuurlijk repellent voor deze kleine zoogdieren. Meestal tweejarig, vormt deze plant een enkele rechtopstaande stengel, bezet met lange, smalle bladeren in een blauwgroene kleur met een bijna witte middennerf. Ze staan kruisgewijs en horizontaal rond de stengel ingeplant. De zomerbloei bestaat uit grote, frisse, schermvormige bloeiwijzen. Vroeger wijdverspreid in tuinen, werd ze vaak als onkruid verwijderd. Het klopt dat ze weinig eisen stelt, zeer winterhard en droogtebestendig is. Ze heeft ook een bijzonder grafisch uiterlijk, perfect om te laten stralen in een moderne of mineralen tuin: plant haar in groepen van 5 tot 7 exemplaren voor een verbluffend geometrisch effect!

De Kruisbladwolfsmelk behoort tot de wolfsmelkfamilie (Euphorbiaceae). Ze is oorspronkelijk afkomstig uit Zuid-Europa (Frankrijk, Italië, Griekenland) en China, en is in veel landen ingeburgerd. Je vindt haar op braakliggend land, opgespoten terreinen en puinhopen, vaak in de buurt van bebouwing, maar ook in tuinen. Deze soort ontwikkelt zich in één of twee jaar, bloeit één keer en sterft dan af. Het is waarschijnlijk dat het irriterende, witte, melkachtig sap dat vrijkomt uit gebroken stengels, die men in mollengangen plaatst, de mollen verjaagt.

De Kruisbladwolfsmelk is een kruidachtige plant die een stevige, holle en sterke stengel ontwikkelt, die zich in het bovenste deel vertakt als ze volwassen is. Ze bereikt gemiddeld een hoogte van 90 cm (tot 1,20 m in rijke grond). Deze stengel draagt in de winter groenblijvende bladeren, kaal, smal en lijnvormig, puntig aan het uiteinde, blauwgroen van kleur, met een bijna witte middennerf. Ze staan tegenover elkaar aan de stengel en elk paar bladeren staat haaks op het paar er direct onder en erboven. Van bovenaf gezien vormen deze bladeren gestapelde kruisen. De vrij spectaculaire bloei vindt plaats in de zomer, in juli-augustus, en kondigt zich aan wanneer de stengel in het bovenste deel vertakt. De vertakkingen produceren een grote, bolvormige schermbloeiwijze die talrijke bloemen zonder bloemblaadjes draagt, maar versierd is met mooie schutbladeren in een helder geelgroen, gedragen door blauwachtige bloemstelen. Na bestuiving door insecten maken de bloemen plaats voor vruchten die de zaden op explosieve wijze vrijgeven, met een karakteristiek klein geluid. Het wortelstelsel van deze plant bestaat uit een hoofd-penwortel en enkele secundaire wortels.

Zoals alle wolfsmelksoorten bevat deze plant bij breuk een kleverig en giftig, wit, melkachtig sap. Het kan huidirritaties veroorzaken (sap), en de plant is giftig bij inname (alle delen van de plant zijn giftig).

De Euphorbia lathyris past perfect in wilde, moderne, natuurlijke tuinen of rotstuinen. Haar originaliteit combineert mooi met de grote toortsen van gele, oranje of rode vuurpijlen (Kniphofia), de gekleurde bladeren van Nieuw-Zeelandse vlas (Phormium), de blauwe bloei van vergeet-mij-nietjes, of de architectuur van yucca's. In groepen van meerdere exemplaren geplant, toont ze een voldoende grafische silhouet om een prominente plek in een rotstuin of langs een pad te verdienen. Even goed op haar plaats in moderne tuinen als in een landelijke sfeer, ze combineert met alles, en laat met haar frisse bloeiwijzen elke kleur stralen. Om haar bloei nog helderder te laten lijken, combineer haar simpelweg met het paars van irissen en sieruien. Het duo met grassen voor droge grond is bijzonder geslaagd. Door haar te gebruiken kun je golvende, grote partijen creëren, borders structureren, en kleuren en bladvormen laten contrasteren.