Iris ensata Météor - Japanse iris

De Iris ensata 'Meteor' is een zeldzame kweekvorm van de Japanse wateriris, die zich onderscheidt door de verfijnde, roze kleur. Net als grote, exotische vlinders die in volle vlucht zijn stilgezet, hebben de bloemen met sierlijk afhangende bloembladen een volledig gespikkeld en geaderd wit patroon op een achtergrond van oudroze dat naar lila neigt. Ze zijn versierd met een klein, geel signaal aan de basis van elk kelkblad, dat dient om bijen naar het hart van de bloem te leiden. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, voelt deze iris van drassige grond zich ook thuis in een border, in een goede, kalkvrije grond die in de zomer koel blijft, waar ze prachtige plaatjes vormen. Iris ensata werd vroeger intensief geteeld in Japan, vooral rond Edo (de voorloper van Tokyo), als snijbloem.

Iris ensata (synoniem: kaempferi), hanashōbu in het Japans, beter bekend als Japanse wateriris, is niet te vergelijken met onze klassieke tuiniris, behalve dan dat ze tot dezelfde familie (Iridaceae) behoren. De oorspronkelijke Iris ensata is een plant met een vezelige wortelstok, afkomstig uit Azië, meer specifiek uit vochtige gebieden in Japan, de Himalaya en Siberië. Deze irissoort, bekend als lastig te telen, houdt van zure en veenachtige grond (kan niet tegen een teveel aan kalk), heeft veel water nodig tijdens de groei- en bloeiperiode, maar geeft de voorkeur aan iets minder vochtige grond in de winter: in het wild groeien ze vaak boven het waterniveau dat in de winter daalt en in het voorjaar weer stijgt met de sneeuwsmelt.

De cultivar 'Meteor' vormt een borstelige, vrij opgaande pol, die in bloei ongeveer 80 cm hoog wordt (50 cm voor het blad) met een breedte van 40 tot 50 cm. De plant breidt zich langzaam uit via wortelstokken en wordt elk jaar mooier. Het blad is bladverliezend, middengroen van kleur en bestaat uit lange, smalle, lintvormige bladeren die aan de basis een schede vormen en een opvallende middennerf hebben. De bloei vindt plaats tussen juni en augustus, afhankelijk van het klimaat, en duurt ongeveer 3 goede weken. Uit de pollen blad komen bloemstengels. Elke stengel draagt 2 tot 3 grote bloemen met een diameter van 12 tot 15 cm. Ze bestaan uit 3 grote, sterk afhangende kelkbladen, fijn geaderd en gespikkeld met wit op een oudroze-lila achtergrond, versierd met een felgeel signaal aan de basis, en 3 kleinere, smallere, meer opstaande bloembladen in een dieper roze-paars. Het hart van de bloem wordt ingenomen door 3 bloembladachtige stijlen in dezelfde kleur.

Hoewel ze vaak aan de oever van vijvers worden geteeld, kunnen Iris ensata, net als veel moerasplanten, in de zomer met de 'voeten' in het water staan, maar hun wortelstokken verdragen het slecht om in de winter onder water te staan, vooral als het vriest. In onze tuinen doen deze Iris ensata het goed in een goed doorlatende, humusrijke tuingrond die in de zomer niet uitdroogt. Plant ze bijvoorbeeld in zware grond in een lichte komvorming, onderaan een helling of op een oever waar de grond vochtig blijft door capillaire werking. Combineer Iris ensata 'Meteor' met Anemone rivularis, daglelies, Darmera peltata, Lobelia 'Queen Victoria', astilbes, Physostegia virginiana, wederiken en ligularia's.