Iris ensata Diamant - Japanse iris

De Iris ensata 'Diamant', met zijn prachtige platte bloemen in een spierwit kleur en een klein geel hartje, is een Japanse wateriris die even elegant als stralend is. In tegenstelling tot onze gewone tuinirissen, voelt deze vaste plant met wortelstokken zich perfect thuis in niet-kalkhoudende, vochtige grond in de zomer. Ze zijn prachtig wanneer ze in groepen worden geplant in vochtige zones en langs de oevers van waterpartijen. Iris ensata werd vroeger intensief geteeld in Japan, vooral rond Edo (de voorloper van Tokyo), als snijbloem.

De Iris ensata (synoniem: kaempferi), hanashōbu in het Japans en beter bekend als Japanse wateriris, is niet te vergelijken met onze klassieke tuinirissen, behalve dan dat ze tot dezelfde familie (Iridaceae) behoren. De oorspronkelijke Iris ensata is een plant met vezelige wortelstokken, afkomstig uit Azië, meer specifiek uit vochtige gebieden in Japan, de Himalaya en Siberië. Deze irissen, bekend als lastig te telen, houden van zure, veenachtige grond (ze verdragen geen teveel aan kalk), hebben veel water nodig tijdens hun groei- en bloeiperiode, maar prefereren in de winter een wat drogere bodem: in de natuur groeien ze vaak boven het waterniveau dat 's winters daalt en in het voorjaar weer stijgt door smeltende sneeuw.

De cultivar 'Diamant' vormt een wat stugge, rechtopgaande pol en bereikt in bloei een hoogte van ongeveer 80 cm bij een breedte van 40 cm. De plant breidt zich langzaam uit via zijn wortelstokken en wordt elk jaar mooier. Het blad is bladverliezend, middengroen van kleur en bestaat uit lange, smalle, lintvormige bladeren die aan de basis een schede vormen en een opvallende middennerf hebben. De bloei vindt plaats tussen mei en augustus, afhankelijk van het klimaat, en duurt ongeveer 3 goede weken. Uit de bladpol komen bloemstengels. Elke stengel draagt 2 tot 3 grote bloemen met een diameter van 12 cm. Ze bestaan uit 3 grote, afgeplatte kelkbladen met aan de basis een felgeel signaal, waarboven 3 kleinere en fijnere kroonbladen zitten.

Hoewel Iris ensata vaak langs de oevers van vijvers en poelen wordt geteeld, en net als veel moerasplanten in de zomer met de 'voeten' in het water kan staan, verdragen de wortelstokken het niet goed om in de winter onder water te staan, vooral niet als het vriest. In onze tuinen doen deze Iris ensata het goed in een humusrijke, goed doorlatende grond die in de zomer niet uitdroogt. Plant ze bijvoorbeeld in zware grond in een lichte komvorming, onderaan een helling of op een oever waar de grond vochtig blijft door capillaire werking. Combineer Iris ensata 'Diamant' met Anemone rivularis, daglelies, Darmera peltata, Lobelia 'Queen Victoria', astilbes, Physostegia virginiana, wederiken en ligularia's.