Markhamia lutea - Tulpboom van de Nijl

De Markhamia lutea, ook wel Nijltulp of Gele Markhamia genoemd, is een kleine tropische boom met weelderig loof en een spectaculaire bloei die uit Oost-Afrika komt. Zijn gele, trompetvormige bloemen bloeien gedurende het hele groeiseizoen. Omdat hij niet erg groot wordt, is hij geschikt voor teelt in een kuip, om in de zomer een terras of patio op te fleuren. In de winter verhuist hij naar de veranda of een grote kas.

De Markhamia lutea behoort tot de familie van de Bignoniaceae, net als de Blauwe Jacaranda (Jacaranda mimosifolia). Het is een tropische boom afkomstig uit Oost-Afrika, meer specifiek uit Kenia, Oeganda en Tanzania. Hij groeit van nature in lichte bossen en vochtige savannes op de hoogvlakten van deze regio's. Daar wordt hij zowel gewaardeerd om zijn sierwaarde als om de schaduw die hij biedt en zijn mooie, het hele jaar door aanwezige loof. Deze boom met een slanke groeiwijze en een ronde kroon kan onder tropische omstandigheden een hoogte van 6 tot 12 meter bereiken, maar blijft kleiner in pot. In een container van 60-70 liter kan hij 2 tot 3 meter hoog worden. Zijn groei is snel onder optimale omstandigheden. Zijn stam, vaak kort, draagt een relatief gladde, grijsbruine schors. Het blad van de Markhamia lutea is zeer decoratief. Het bestaat uit grote geveerde bladeren, die tot wel 50 cm lang kunnen worden. Ze zijn samengesteld uit meerdere langwerpige, ovale deelblaadjes in een helder groene kleur, wat de boom een onmiskenbaar tropische uitstraling geeft. In zijn oorspronkelijke leefgebied blijft het blad het hele jaar aan de boom. Deze boom heeft een penwortelstelsel dat zich ook zijwaarts verspreidt, waardoor hij droogteperiodes kan weerstaan. Zijn bloei, die voornamelijk plaatsvindt in het voorjaar en de zomer, is spectaculair. De bloemen, verzameld in eindstandige trossen, zijn groot (5 tot 6 cm lang) en hebben een prachtige goudgele kleur, soms aan de binnenkant rood geaderd. Door hun trompetvorm doen ze denken aan die van de trompetboom (Catalpa) of de Afrikaanse tulpenboom (Spathodea campanulata). Ze verspreiden een licht zoet parfum dat bestuivers aantrekt, zoals bijen en vlinders. Na de bloei produceert de boom vruchten in de vorm van lange, hangende peulen, die tot 50 cm lang kunnen worden. Deze houtige zaaddozen bevatten talrijke gevleugelde zaden die door de wind worden verspreid.

De Markhamia lutea is weinig winterhard: hij verdraagt temperaturen onder de 5°C niet. Daarom is het aan te raden hem in pot te kweken in ons klimaat, zodat hij in de winter overwinterd kan worden in een veranda of een zeer licht verwarmde kas. Hij ontwikkelt zich ideaal in de volle zon en in een rijke, drainerende en licht zure tot neutrale bodem. In de meest beschutte tuinen aan de kust of in bevoorrechte microklimaten in het zuiden van Nederland kan men proberen deze "Nijltulp" te acclimatiseren. Perfect voor het creëren van een exotische tuin, staat hij mooi als solitair op een gazon of op de achtergrond van een weelderige border. In een kuip transformeert hij een zonnig terras of binnenplaats. Voor een spectaculair effect combineert u hem met de Albizia julibrissin ‘Summer Chocolate’, waarvan het purperen blad de gouden glans van de Markhamia-bloemen benadrukt. Hij past ook perfect bij de Callistemon citrinus ‘Splendens’, waarvan de felrode borstels contrast en dynamiek toevoegen aan het geheel. Voor een nog tropischer sfeer voegt u een Strelitzia reginae toe, waarvan de blauwe en oranje bloemen het warme kleurenpalet van de Markhamia lutea perfect aanvullen.