Jacaranda mimosifolia - Blauwe jacaranda

De Blauwe Jacaranda, in het Latijn Jacaranda mimosifolia, is een prachtige exotische boom, beroemd om zijn buitengewone blauw-lavendelkleurige bloei die de lanen van veel landen met zeer milde winters vult. Zijn veerachtige, varen- of mimosa-achtige loof, dat kort bladverliezend is aan het eind van de winter, is op zich al zeer decoratief. Zijn bloei is betoverend, in grote pluimen van blauwe trompetbloemen. Deze verschijnt een eerste keer op het kale hout, aan het eind van de winter, en daarna opnieuw, meer of minder uitbundig, van het voorjaar tot begin zomer, soms zelfs in het najaar. Afgezien van zijn gebrek aan winterhardheid, is de Jacaranda mimosifolia een weinig veeleisende plant wat de bodem betreft en is hij eenmaal gevestigd bestand tegen zomerdroogte. Een uitstekende keuze voor een kusttuin, hij kan elders ook in kuip worden gekweekt, hoewel het moeilijk is hem daar tot bloei te krijgen en op voorwaarde dat u een grote kas heeft om hem in de winter te beschermen.

De Jacaranda mimosifolia behoort tot de trompetboomfamilie (Bignoniaceae); hij is een neef van bijvoorbeeld Campsis, Catalpa en Chilopsis linearis. Oorspronkelijk afkomstig uit de droge hoogvlakten van centraal-zuid Zuid-Amerika, is deze sierboom aangeplant langs de hele Middellandse Zeekust (inclusief Corsica), in Japan en Nepal, in Zuid- maar ook Noord-Amerika (Texas, Zuid-Californië, Mexico...), Zuid-Afrika en de Maghreb, evenals in Australië. De Blauwe Jacaranda is ook veel aangeplant in onze overzeese gebieden (Frans-Guyana, Martinique, Guadeloupe, Réunion en Mayotte). Zijn winterhardheid wordt geschat op -7 °C als piekwaarde voor een volwassen exemplaar, hoewel sommige Amerikaanse bronnen suggereren dat oude bomen -12°C (aan het eind van de nacht) hebben weerstaan, ten oosten van Los Angeles.

In de natuur is de Blauwe Jacaranda een snelgroeiende boom met een uitgespreide groeiwijze, die 40 m hoog kan worden. In de vollegrond op onze breedtegraden overschrijdt hij zelden 12 m hoogte bij 8-10 m breedte onder optimale omstandigheden. In pot gekweekt blijven zijn afmetingen veel bescheidener. Zijn grijsbruine schors is eerst glad en wordt schilferig met de leeftijd. De plant kan meerdere stammen vormen, vooral als hij wordt gesnoeid. Het is vaak nodig jonge bomen te vormen tot één stam. De takken, licht bruinrood van kleur, zijn dun, nogal bros en licht zigzaggend. Het loof verschijnt in april-mei en valt aan het eind van de winter, in februari-maart. Het bestaat uit grote samengestelde bladeren tot wel 45 cm lang. Elk blad is verdeeld in heel kleine, behaarde deelblaadjes van ongeveer 1 cm lang. Hun kleur is een zeer helder groen. De bloei verschijnt op exemplaren van minimaal 2 m hoog en soms pas na meerdere jaren. De bloemknoppen vormen zich in het najaar of begin winter; ze worden al bij -4°C vernietigd. De bloemen komen voor het eerst massaal uit in maart-april, op de kale takken. Ze zijn trompetvormig, openend in 5 korte, ronde lobben, ongeveer 5 cm lang en blauw-paars van kleur, en staan bijeengepakt in pluimen van 20 tot 30 cm breed. Deze zeer nectarrijke bloei kan zich herhalen tot begin juli, afhankelijk van het klimaat, of een tweede keer opkomen in september-oktober. Dan is hij minder spectaculair tussen het loof. Na bestuiving door insecten vormen zich de vruchten: ronde, houtige peulen van 5 tot 7 cm in diameter, waarvan de vorm en het enigszins parelmoerachtige kleurtje aan oesters kunnen doen denken (vandaar de bijnaam 'oesterboom'). Elke peul bevat vele platte, gevleugelde zaden.

Bijzonder geschikt voor beschutte, zonnige standplaatsen (zoals aan de Middellandse Zeekust) – men kan enkele mooie exemplaren van Jacaranda mimosifolia bewonderen aan de Var-kust, op Corsica of bijvoorbeeld bij Perpignan, waar hij de grote wintermildheid en de voorjaarsvochtigheid terugvindt die hem tot bloei laten komen. Deze feeërieke boom verdient een solitaire plek in een grote, beschutte tuin: houd rekening met zijn toekomstige ontwikkeling, plant hem op afstand van muren en zorg dat zijn uitgebloeide bloemen niet bij de buren terechtkomen, want ze hebben de reputatie "vuil te maken". De Blauwe Jacaranda kan ook een blikvanger zijn in een grote heesterborder als hij goed wordt begeleid: hij combineert prachtig met grote, groenblijvende ceanothus, mimosabomen en eucalyptus voor een even exotische als weelderige combinatie. Let op: zijn wortels zijn schadelijk voor die van andere planten en harde wind is zeer ongunstig vanwege zijn brosse hout.