Zanthoxylum piperitum Black Magic - Japanse peperboom

De Zanthoxylum piperitum 'Black Magic' is een zeldzame vorm van de Szechuanpeper, die zeer gewild is bij verzamelaars: zijn fijne varenachtige bladeren hebben een opvallende glanzend chocolade-paarse kleur. Net als zijn Aziatische voorouder, soms Clavalier genoemd, heeft deze struik een opmerkelijk aromatisch blad, maar in tegenstelling tot zijn voorganger produceert hij geen aromatische vruchten. De combinatie van de kleine bloemen en het blad dat in het najaar goud-paarse tinten aanneemt, is prachtig bij deze Chinese peper, die 9 maanden per jaar decoratief zal zijn. Hij is prachtig solitair, maar past ook in een vrije haag, en zijn jonge, stekelige takken doen het uitstekend in een afwerende haag.

De Zanthoxylum piperitum is afkomstig uit de provincie Sichuan in het zuidwesten van China en komt veel voor van Japan tot Vietnam. Hij behoort tot dezelfde familie als citrusvruchten, de Rutaceae, waarmee hij een zeer aromatisch blad deelt. De soorten binnen het geslacht Zanthoxylum zijn soms moeilijk van elkaar te onderscheiden; de determinatie gebeurt vaak op basis van het aantal deelblaadjes waaruit de bladeren bestaan of door morfologische bijzonderheden van de bloem, de doorns, de hoofdnerf van het blad... Deze grote struik verliest zijn blad in de winter, is kortstondig bestand tegen -18°C en groeit in elke goed drainerende en voldoende diepe bodem. Late vorst kan echter de bloei schaden en zijn jonge scheuten verbranden. Alleen diepe schaduw ontmoedigt deze onverschrokken Chinese peper.

Met een snelle groei in verse, vruchtbare grond bereikt deze Black Magic-peper gemiddeld een hoogte van 3 m met een vergelijkbare breedte op volwassen leeftijd. Zijn habitus is elegant, van nature bossig en uitgespreid, ondersteund door soepele takken. De stam en jonge twijgen zijn bezet met fijne, platte doorns die aan de basis in de loop der jaren veel breder worden, terwijl hun punt stomp wordt. Ze vormen uiteindelijk merkwaardige uitstulpingen die op grote wratten lijken. De twijgen, met een bruin-paarse kleur, dragen afwisselend geplaatste bladeren van 7 tot 15 cm lang, verdeeld in 11 tot 23 kleine, ovale en glanzende deelblaadjes met getande randen, voorzien van klieren met etherische oliën en kleine weerhaakjes. Wanneer je ze wrijft, verspreiden ze een geur die tegelijkertijd kruidig, houtachtig, citroenachtig en licht peperig, maar zacht is. Hun kleur verandert achtereenvolgens van violet-paars naar donkergroen, waarna ze in de herfst gele, oranje tot roze-paarse tinten aannemen voordat ze vallen. De bloei verschijnt al op exemplaren van 3 of 4 jaar oud (uit zaad). Deze vindt plaats in mei-juni, vroeger of later afhankelijk van het klimaat, op de eenjarige twijgen. Hij bestaat uit kleine trossen of tuilen van 3 tot 5 cm in diameter, samengesteld uit kleine, geelgroene bekerbloemen. Bij deze selectie vindt men alleen mannelijke bloemen, daarom draagt de struik geen vrucht.

Deze mooie struik met een behoorlijk fascinerend blad en een ongewone bast verdient een ereplaats. Als hij solitair wordt geplant, kan hij met de tijd uitgroeien tot een prachtig specimen dat voor verraste reacties van uw bezoekers zal zorgen: u kunt perfect, om zijn stam vrij te maken, de laagste takken tot ongeveer 1 m van de grond terugsnoeien. Vrij gelaten vindt hij ook zijn plek in een ongesnoeide haag, samen met bijvoorbeeld kornoeljes, lijsterbessen, sneeuwballen, Osagedoorn, sierappels en sierkersen, of honingboom. Het stekelige karakter van zijn jonge twijgen maakt deze mooie struik tot een ideale kandidaat voor een afwerende haag. Gebruik hem hiervoor bijvoorbeeld in combinatie met Poncirus trifoliata, Rosa moyesii, de Japanse sierkwee 'Cido', duindoorn...