Zanthoxylum schinifolium - Sichuanpeperboom

De Zanthoxylum schinifolium, soms Sansho-peperboom genoemd, maakt deel uit van een groep kleine Aziatische bomen, de peperbomen, bekend om hun aromatische vruchten die in de keuken worden gebruikt als Sichuanpeper. Deze Koreaanse en Japanse soort schinifolium wordt traditioneel in Japan gekweekt voor de schil van zijn bessen, met aroma's van verse citrus en citroengras, die de lokale keuken bijzondere smaken geven. Deze peperboom is ook interessant vanwege zijn gemakkelijke teelt, zijn mooi fijn ingesneden blad en zijn merkwaardige wrattige schors op oudere exemplaren. Na de onopvallende zomerbloei volgen kleine bessen waarvan de gedroogde en gemalen schil als specerij wordt gebruikt. Hij past goed in een vrije haag, en zijn zeer doornige jonge takken zijn perfect voor een verdedigingshaag. Om die reden is het beter hem wat verder van een looppad te plaatsen en handschoenen te dragen tijdens de oogst!

Oorspronkelijk afkomstig uit Oost-China, Korea en Japan, behoort de Zanthoxylum schinifolium tot dezelfde familie als citrusvruchten, de Rutaceae, waarmee hij een zeer aromatisch blad deelt. Hij verliest zijn blad in de winter, is kortstondig bestand tegen -18°C en groeit in elke goed drainerende en voldoende diepe bodem. Jonge planten zijn echter gevoeliger voor kou.

Deze kleine boom, met een snelle groei in verse en vruchtbare grond, bereikt gemiddeld een hoogte van 3,50 m bij een breedte van ongeveer 3 m op volwassen leeftijd. Zijn groeiwijze is sierlijk, van nature uitgespreid, ondersteund door flexibele takken. Deze soort ontwikkelt een of meer stammen met een afgeronde, halfopen kroon. De stam en de twijgen zijn bezet met sterke doorns die in de loop der jaren veel breder en platter worden, terwijl hun punt stomp wordt. Uiteindelijk vormen ze merkwaardige uitstulpingen. De twijgen dragen bladverliezende bladeren die afwisselend geplaatst zijn, verdeeld in 11 tot 21 getande deelblaadjes, voorzien van klieren met etherische oliën en fijne weerhaakjes aan de onderkant. Bij het wrijven geven ze een citroenachtige en licht peperige geur af. Hun kleur is een mooi donkergroen, ze verkleuren naar geel in het najaar voordat ze afvallen. De bloei vindt plaats in juli-augustus, vroeger of later afhankelijk van het klimaat, op de eenjarige twijgen. Deze bestaat uit kleine compacte trossen of schermen, samengesteld uit kleine groenbruinige bloempjes. Bij deze struik komen zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen voor. Na bestuiving vormen zich op de vrouwelijke bloemen licht afgeplatte vruchten, met een diameter van 3 tot 4 mm. Hun vlezige omhulsel is groen van kleur bij rijpheid, ze openen zich en onthullen zwarte, glanzende zaden. Alleen het omhulsel wordt geconsumeerd, nadat het is gedroogd en gemalen. Sinds de oudheid wordt sansho-peper gebruikt als natuurlijk conserveermiddel voor vlees en vis.

Op tafel:

De bessen van deze Sansho-peperboom moeten niet worden verward met de "roze bessen" of "roze peper" die in de specerijenafdeling worden verkocht: deze laatste worden geproduceerd door een andere kleine boom genaamd Schinus terebinthifolius, de Braziliaanse peperboom, afkomstig uit Zuid-Amerika. In de keuken gebruikt men de groene "schil" van de vruchten van onze Zanthoxylum om conserven, rijst, salades en bereide gerechten op smaak te brengen. Deze specerij is onmisbaar in de traditionele Aziatische keuken. Gedroogde en tot poeder vermalen bladeren worden ook gebruikt, met name in Japan: hun aroma lijkt sterk op dat van de bessen.

In de tuin:

Deze bijzondere kleine boom heeft onmiskenbaar charme in een Engelse of naturalistische tuin. Als hij solitair wordt geplant, kan hij met de tijd uitgroeien tot een mooi specimen dat de verbaasde opmerkingen van uw bezoekers zal opleveren: u kunt perfect, om zijn stam vrij te maken, de laagste takken snoeien, tot ongeveer 1 m van de grond. Vrij gelaten vindt hij van nature zijn plaats in een ongesnoeide haag, samen met kornoeljes, lijsterbessen, sneeuwballen, Osagedoorn, sierappels en sierkersen, honingboom bijvoorbeeld. Het doornige karakter van zijn jonge twijgen maakt van deze mooie struik een ideale kandidaat voor een verdedigingshaag. Voor dit gebruik kunt u hem bijvoorbeeld combineren met Poncirus trifoliata, Rosa moyesii, vuurdoorn, met de meidoorn Crataegus monogyna, met de Japanse sierkwee 'Cido', met duindoorn...