Sambucus nigra Guincho Purple - Gewone vlier

De zwarte vlier of Sambucus nigra 'Guincho Purple' komt ook voor onder de naam 'Purpurea'. Zijn mooie, langwerpige en ingesneden blad tooit zich met wisselende kleuren in de loop van de seizoenen. Groen tot groen-brons in het voorjaar, wordt het donkerpaars in de zomer en roder in het najaar. Het is een grote struik of kleine, bossige boom, versierd met een witroze bloei begin zomer en later met bessen die van rood naar zwart verkleuren eind zomer. Zeer verdraagzaam wat de bodem betreft, perfect winterhard, deze struik voelt zich thuis in de meeste tuinen. Hij is prachtig als solitair of in een vrije haag.

De Sambucus nigra is een plant die behoort tot de kamperfoeliefamilie (Caprifoliaceae), net als de kamperfoelies. Het is een wilde soort die wijdverspreid is in Europa, Noord-Afrika en tot in Klein-Azië. De zwarte vlier is een opportunistische en zeer aanpasbare soort, die overal in Frankrijk te vinden is in lichte bossen, hagen, braakliggende terreinen, kustduinen of zelfs in de buurt van woningen en de mens, met wie hij al duizenden jaren samenleeft. Het is dus een struik die weinig eisen stelt en echt overal gemakkelijk te telen is. Hij verdraagt perfect kalkhoudende kleigrond, zelfs relatief droog als deze diep is.

De vorm 'Guincho Purple' werd in 1957 ontdekt in Schotland en in cultuur gebracht in Guincho Garden in Noord-Ierland. De struik heeft een opgaande groeiwijze en kan tot 6 m hoog en breed worden. Zijn verhoute twijgen zijn wratachtig, grijsachtig van kleur en gevuld met wit merg. Ze dragen van het voorjaar tot het najaar een elegant blad: zijn bladeren zijn ingesneden in langwerpige deelblaadjes, met getande randen, licht glanzend aan de bovenkant. Hun kleur is groenbruin tot brons in het voorjaar, ze worden donkerpaars in de zomer en rood in het najaar. De bloei vindt meestal in juni plaats (iets eerder of later afhankelijk van het klimaat), in de vorm van zeer duurzame schijnschermen, 10 tot 12 cm breed. De kleine bloemen zijn witroze, geurig, met 5 bloembladen. In de loop van de dagen verbleken ze bijna tot wit, wat op de schaal van de struik een heel mooi kleurenspel creëert. Deze bloei trekt veel bestuivende insecten aan. De vruchten, eetbaar en smakelijk, zijn zwarte tot zwartpaarse bessen, met zacht vruchtvlees, met een diameter van 6 tot 8 mm. Het blad is afwezig in de winter.

De vlier 'Guincho Purple' vormt een mooi exemplaar als solitair, het is ook een uitstekende struik voor een grote vrije haag. Plant hem ook achterin een heesterborder. Zijn paarse bladeren waarderen een zonnige standplaats. Zoals alle vliersoorten is hij zeer winterhard en gemakkelijk te combineren met andere struiken met voorjaars- of zomerbloei. Combineer hem met roze bloei zoals die van Seringen, Sierappels, Prunus, Viburnums. Op zeer vochtige grond kan hij een achtergrond vormen achter zeer grote vaste planten zoals Gunnera's, Ligularia's of grote varens.

In de keuken: de bloemen worden bereid als beignets, of als siroop, door ze in suiker te laten trekken. De knoppen in azijn worden gebruikt om salades op smaak te brengen, en de bessen worden geconsumeerd als sap, gelei of jam, of als wijn. Ze geven appeltaarten een aangename smaak. Alleen de bloemen en bessen zonder hun bladsteel zijn eetbaar, de rest van de plant kan giftig zijn.

In de tuin: De bladeren van vlier staan erom bekend dat ze de afbraak van compost versnellen. Vlierbladgier is nuttig in de biologische tuinbouw om valse meeldauw en aantastingen door bladluizen of knaagdieren te bestrijden: laat 1 kg bladeren een paar dagen trekken in 10 L water, en spuit met mate. Je kunt hem ook in een boomgaard planten, waar hij vogels aantrekt die insecten eten.