Fraxinus ornus Meczek - Pluim-es

De Fraxinus ornus 'Meczek' is een geënte bolplataan of pluimes op stam, interessant vanwege zijn beperkte groei en zijn ronde, 'bolvormige' kroon. Eigenschappen die zeer gewild zijn voor de sierwaarde in een kleine tuin. Vaak gebruikt in lanen, biedt deze kleine, bladverliezende boom ook een bijenvriendelijke voorjaarsbloei en prachtige herfstkleuren. Winterhard en droogtetolerant, en houdt van kalkhoudende grond: deze es is makkelijk in onderhoud. Hij is uitermate geschikt voor warme, beschutte standplaatsen in ons gematigde klimaat.

De Pluimes, ook wel bloesem- of manna-es genoemd, is een boom uit de olijffamilie, net als de olijfboom en de sering. Hij komt van nature voor in Zuid-Europa en West-Azië. In Frankrijk vind je hem vooral in de Alpes-Maritimes, op Corsica en in enkele andere mediterrane departementen waar hij verwilderd is. Zijn natuurlijke habitat bestaat uit min of meer droge, kalkrijke heuvels. Zijn crèmewitte bloei is geurend en bijenvriendelijk.
De cultivar 'Meczek' werd in 1980 ontdekt in het Meczek-gebergte in Hongarije. De boom heeft een meer of minder hoge onderstam die zijn stam vormt. Deze is bedekt met een gladde schors, grijs van kleur, die na verloop van tijd antracietgrijs wordt. Zijn geënte kroon is bijna bolvormig, licht afgeplat. Uiteindelijk kan deze een doorsnede van 3 tot 4 meter bereiken. Het blad, dat in het najaar afvalt, bestaat uit bladeren van 20 tot 30 cm lang, samengesteld uit 5 tot 9 deelblaadjes van elk 5 tot 10 cm lang en 2 tot 4 cm breed. Deze deelblaadjes zijn donkergroen, licht glanzend en hebben een fijn getande en gegolfde rand. Afhankelijk van het klimaat kleuren ze in de herfst geel of zelfs oranje, tot roze-paars. De grote knoppen van de pluimes zijn donker en asgrijs van kleur. De bloei vindt plaats in mei, aan het uiteinde van de stengels, tussen het blad. Het zijn opstaande, geveerde en geurige, goed gevulde pluimen van 10 tot 20 cm lang. Elke bloem, niet langer dan 5-6 mm, heeft 4 crèmewitte bloemblaadjes. Deze variëteit draagt weinig vrucht. Na bestuiving ontstaan er enkele trossen met vleugelnoten van 2 tot 4,5 cm lang. Hun kleur, variërend van koperrood tot lichtbruin, vormt een extra sieraad aan het eind van het seizoen.

De naam manna-es komt van het feit dat men het zoete, stroperige sap van deze boom kan oogsten na het inkerven van de schors. Dit wordt apothekersmanna genoemd en wordt momenteel nog steeds gebruikt in de fytotherapie vanwege zijn laxerende en vochtafdrijvende eigenschappen.

De pluimes 'Meczek' is een kleine boom met een nette uitstraling die echt met weinig tevreden is. Solitair geplant maken zijn 'bolvormige' groeiwijze en zijn geurende voorjaarsbloei hem tot een sierlijke blikvanger. Deze kleine boom vindt een plek in tuinen van alle maten, bijvoorbeeld als schaduwboom bij een terras. Je kunt ook twee exemplaren planten om de tuiningang te flankeren of hem in het midden van een rond perk te plaatsen. In dat geval kun je aan zijn voet bijvoorbeeld voorjaarsbollen, rozen als bodembedekker of lavendel planten.