Quercus petraea Mespilifolia - Wintereik

De Quercus petraea 'Mespilifolia' is een variëteit van de Wintereik, met mispelbladachtige bladeren. Deze boom produceert geelgroene, lancetvormige tot langwerpige, slanke bladeren. In het voorjaar zijn de eerste bladeren, leerachtig en stevig, niet gelobd, wat hem duidelijk onderscheidt van de soort. De bladeren die later in het seizoen verschijnen, vertonen meer gelijkenis, met een gaafrandig en licht golvende bladrand. De boom heeft een brede en open kroon, met licht overhangende takken. Deze variëteit is een van de bekendste onder de wintereik-cultivars. Hij draagt prachtig, bladverliezend loof dat in de zomer voor aangename schaduw zorgt en produceert veel eikels waar kleine dieren dol op zijn. Zijn ontwikkeling, bescheidener dan de soort, vereist toch ruimte en een tuin van flinke omvang.

De wintereik, die in sommige regio's ook wel zomereik, steeneik of zwarte eik wordt genoemd, behoort tot de familie van de napjesdragers (Fagaceae). Hij is oorspronkelijk afkomstig uit een groot deel van gematigd Europa en komt massaal voor in Frankrijk, met uitzondering van het Middellandse Zeegebied en het uiterste zuidwesten. Hij houdt van een sub-oceanisch tot oceanisch klimaat, of een gematigd landklimaat dat niet te droog is. Het is een inheemse soort van heuvels en lage bergen, waar hij tot op 1600 meter hoogte voorkomt. Opmerkelijke hoogbossen zijn te vinden in de regio Parijs (Ermenonville, Fontainebleau, Rambouillet), in het hele stroomgebied van de Loire en de Seine, in de Allier (Forêt de Tronçais) en in de Sarthe (Forêt de Bercé). Het is een lichtminnende soort, waarbij jonge exemplaren echter ook van lichte schaduw houden. Toleranter dan de zomereik en in staat om op stenige, licht kalkhoudende en plaatselijk droge bodems te groeien, geeft hij toch de voorkeur aan lemig-zandige, frisse, diepe en goed doorlatende grond met een neutrale tot zure tendens.

In de natuur kan hij 40 meter hoog worden met een breedte van 25 tot 30 meter, terwijl zijn stam een diameter tot 2 meter kan bereiken. In onze tuinen zal hij gemiddeld 27 meter hoog worden met een spreiding van 20 meter. Met een grote levensduur kan deze eik volgens sommige schattingen tot 1000 jaar oud worden. Bladverliezende eiken hebben het voordeel dat ze goede en overvloedige humus produceren, wat gunstig is voor de groei van planten die onder hun dekking ontkiemen.

De groei van deze eik is vrij langzaam. Zijn habitus is massief, iets minder breed dan hoog. De stam, vrij kort, is bedekt met een schors die eerst groen en glad is, en later donker, dik en licht gebarsten wordt. De kroon heeft een onregelmatige, afgerond ovale en open vorm. Zijn jonge twijgen zijn kaal, grijsbruin van kleur en glanzend. Het loof, dat laat bladverliezend is, bestaat uit langgesteelde, afwisselende, zachte, omgekeerd eivormige bladeren die 5 tot 15 cm lang en 3 tot 8 cm breed kunnen worden. Elk blad is verdeeld in 9 tot 12 weinig opvallende en onregelmatige, afgeronde lobben, gescheiden door relatief diepe insnijdingen. De kleur van het blad is een mat, middengroen aan de bovenkant, de onderkant is lichter. De bladeren worden bruin, vrij laat in het najaar, en blijven nog een tijdje aan de twijgen hangen voordat ze vallen. De bloei van deze eik vindt plaats in april-mei, kort na het verschijnen van het loof, op de eenjarige scheuten. De vrouwelijke bloemen zitten in een napje dat direct aan de twijg vastzit: dit onderscheidende kenmerk is de oorsprong van de soortnaam 'sessile' (zittend). De mannelijke bloeiwijzen zijn langwerpige, hangende katjes met een gele tint. Ze worden geproduceerd aan de basis van de eenjarige scheuten. De vrouwelijke bloemen, in de bladoksel, maken plaats voor eikels met een eivormige en langwerpige vorm, 1,5 tot 3 cm lang. Ze staan vaak met 2 of 3 bij elkaar, direct op de twijgen. Een napje bedekt met schubben bedekt een derde van de eikel. De kleur evolueert van groen naar bruin bij rijpheid, in september en oktober. Het wortelstelsel van deze boom is diep en krachtig, zowel penwortelend als zeer wijd uitgespreid, wat zorgt voor een stevige en duurzame verankering in diepe en zandige bodems.

De Quercus petraea 'Mespilifolia' bereikt een hoogte van 16 tot 20 meter bij volwassenheid met een spreiding van 7 tot 12 meter.

Plant de Wintereik 'Mespilifolia' solitair of in een laan, in een zeer grote tuin. Hij heeft ook het voordeel dat hij voor aangename schaduw zorgt, terwijl hij in de winter het licht doorlaat. Zijn vruchten, soms in overvloed geproduceerd, voeden kleine dieren zoals eekhoorns en gaaien. Hij combineert bijvoorbeeld goed met esdoorns, plataan, netelboom (winterhard tot in het noorden), lindes en honingboom in een groot park. Het wortelstelsel van eiken, dat nogal diepgaand is, maakt het mogelijk om planten aan hun voet te plaatsen: denk bijvoorbeeld aan acanthus, Anemone blanda, Omphalodes verna, maagdenpalm, napolitaanse cyclaam, dovenetel, schaduwminnende vaste geraniums, Ophiopogon, Liriope muscari...