Pinus armandii - Chinese witte den

Pinus armandii, de Armand-den, staat ook bekend als de Chinese witte den. Het is een botanische soort met een sierlijk uiterlijk, zeldzaam in cultuur, die voorbehouden is aan grote terreinen. Deze grote conifeer wordt gewaardeerd om de schoonheid van zijn loof met lange, zachte naalden in een grijsgroene kleur met een blauwige glans. Zijn grote kegels die lang aan de plant blijven zitten, zijn behoorlijk decoratief. Deze den verdient een prominente plek in de tuin, als solitair. Winterhard, weinig eisend, houdt hij van de zon en past zich aan alle goed gedraineerde grondsoorten aan. 

De Armand-den of Vader David-den is wetenschappelijk bekend onder de naam Pinus armandii. Het is een conifeer uit de dennenfamilie (Pinaceae), vrij dicht bij de treurden van de Himalaya (Pinus wallichiana of griffitii), maar beter bestand tegen kou, ziekten en droogte.  Deze soort is afkomstig uit China, Myanmar en Taiwan en ontleent zijn naam aan de Franse missionaris Armand David die hem in de 19e eeuw ontdekte. In de natuur groeit deze den op een hoogte tussen 900 en 3500 meter. Hij kan daar een indrukwekkende hoogte bereiken, tot wel 40 meter. In ons gematigd klimaat komt hij meestal tot een hoogte van 20 meter.  Zijn groeiwijze is eerder kegelvormig bij jonge exemplaren, en later meer afgerond bij volwassen bomen, met takken die haaks op de stam staan, maar onregelmatig geplaatst zijn. Het loof van de Armand-den bestaat uit lange en soepele naalden, met een lengte van 6 tot 15 cm en een driehoekige doorsnede. Deze naalden staan met vijf bijeen, wat vrij kenmerkend is voor dennen uit deze groep. Ze hebben een grijsgroene, blauwachtige kleur. De winterknoppen zijn weinig harsachtig en bijna cilindrisch. Na een aantal jaren produceert deze conifeer kegels. Enerzijds mannelijke kegels, spiraalvormig gerangschikt aan de basis van de nieuwe scheuten, 1,5 tot 2,5 cm lang, lichtgroen met een roodachtige punt. Ze zijn rechtopstaand, stevig en eivormig. Anderzijds vrouwelijke kegels die vaak harsachtig zijn en tussen de 8 en 20 cm lang kunnen zijn en behoorlijk breed kunnen worden. Deze kegels zijn aanvankelijk groen en worden bij het rijpen lichtbruin. Ze zijn behoorlijk decoratief en dragen bij aan de visuele aantrekkingskracht van de boom gedurende het hele jaar. Onder ideale omstandigheden, met goed gedraineerde grond en een goede blootstelling aan de zon, kan de Armand-den 30 tot 40 cm per jaar groeien. Zijn schors is behoorlijk decoratief. Als de boom jong is, is deze meestal glad en grijs van kleur. Na verloop van tijd wordt hij dikker en gebarsten, waarbij hij donkerdere tinten grijs, bruin tot bijna zwart aanneemt. De diepe barsten en onregelmatige platen die zich op de volwassen schors ontwikkelen, kunnen de boom een ruw en robuust uiterlijk geven.

Deze Armand-den is niet alleen sierlijk, maar ook nuttig. Zijn hout wordt vaak gebruikt in de timmerindustrie en voor de fabricage van meubels vanwege zijn kwaliteit en resistentie. In een grote tuin plant men hem als solitair of in groep met andere dennen.