Al sinds de middeleeuwen wordt tuinmelde (Atriplex hortensis) gekweekt. Het is een van de oudste groenten die we kennen. Als vervanger van spinazie, die tuinmelde heeft verdrongen, wordt deze groente vaak ten zuiden van de Loire geteeld, omdat ze beter bestand is tegen warmte, net als tuinmelde of Nieuw-Zeelandse spinazie. Het is een mooie eenjarige groenteplant, herkenbaar aan haar driehoekige bladeren, die je elk jaar opnieuw moet zaaien. Met een hoogte van 1 tot 2 m levert tuinmelde een rijke oogst op en behoort ze tot de mooiste groenten in de moestuin. Ze wordt trouwens ook wel belle dame genoemd. Waarom zou je haar laten staan als je weet dat je haar van juni tot oktober kunt oogsten wanneer je de zaai goed spreidt, dat ze rijk zou zijn aan vitamine C en minerale zouten en weinig calorieën bevat? Ik geef je een paar ideeën om tuinmelde lekker te bereiden en indruk te maken op je gasten!

tuinmelde eten bereiden

Wat eet je van tuinmelde?

De bladeren! Tuinmelde is een oude bladgroente met een iets minder uitgesproken smaak dan spinazie. Het is belangrijk om jonge, driehoekige bladeren te oogsten, want die zijn veel malser. Door warmte schiet tuinmelde bovendien snel door, waardoor de bladeren harder worden. Knijp regelmatig de stengels uit en geef de plant goed water om dit te voorkomen. Je kunt rode tuinmelde onderscheiden van blonde en groene tuinmelde. De rode variant groeit krachtig en kan al snel na het zaaien worden geoogst, na zes weken. De blonde en groene varianten zijn compacter.

Let erop dat je tuinmelde niet verwart met struikmelde, Atriplex halimus. Die kun je trouwens ook bereiden, bij voorkeur gestoomd, en ze heeft een zoute en zure smaak.

Hoe bereid je tuinmelde?

Net als snijbiet of Nieuw-Zeelandse spinazie kan tuinmelde slecht tegen de kou in de koelkast, waar de bladeren heel snel verwelken. Daarom wordt tuinmelde ook niet rechtstreeks verkocht, zelfs niet op markten. Ik raad je dan ook aan om tuinmelde nog op de dag van de oogst te bereiden. Spoel de bladeren vóór het bereiden gewoon af, zoals je dat met slablaadjes doet.

Je kunt tuinmelde zowel rauw als gekookt eten. Als je de bladeren rauw wilt eten, pluk je alleen de jonge, kleinere bladeren. Die zijn smakelijker. Meestal bereid je tuinmelde in de pan, maar afhankelijk van het recept kun je de bladeren ook stomen of in kokend water koken.

N.B.: de bladeren van rode tuinmelde worden tijdens het koken weer groen, een beetje zoals paarse bonen die tijdens het koken groen worden.

Receptideeën met tuinmelde

Als bladgroente valt tuinmelde bij alle liefhebbers van plantaardige gerechten in de smaak. Net als spinazie combineert ze goed met andere bladgroenten, maar ook met groene groenten zoals courgette en doperwten, en met eieren en kaas. Tuinmelde vormt de basis voor smaakvolle gerechten uit de landelijke keuken. Hier vind je een paar ideeën om haar tijdens het hele teeltseizoen op verschillende manieren te bereiden:

Rauwe tuinmelde

  • Met de bladeren van tuinmelde kun je bijvoorbeeld een originele mesclun samenstellen met rucola, kiemplantjes van biet en postelein. Strooi er wat grofgehakte hazelnoten, geroosterde boekweitzaadjes (kasha) of pompoenpitten over om een lichte, smakelijke salade extra knapperig te maken. 

  • Je kunt tuinmelde ook als kruidig blad gebruiken door haar toe te voegen aan een verfrissende zomerse gazpacho.

rauwe tuinmelde bereiden recept

Gekookte tuinmelde

  • Gebakken zoals spinazie. Dit is de bekendste manier om tuinmelde te bereiden, met boter of room, afhankelijk van jouw voorkeur. Hiervoor pluk je vooral de grotere bladeren. Zelf eet ik deze bladgroente het liefst met alleen een klontje boter, wat zeezout en een beetje peper. Je kunt de bladeren ook stomen en er daarna boter over laten smelten: heerlijk! Je kunt tuinmelde ook mengen met zuring om de zure smaak zachter te maken. Daarnaast kun je haar bereiden met andere bladgroenten die geschikt zijn voor een zachte bereiding in de pan, zoals spinazie en snijbiet. Ook celosia, amarant en fijne kruiden zoals peterselie of het groen van stengelui zijn geschikt.
  • In een stevige soep: “Ciorba de loboda”, een Roemeense tuinmeldesoep. Dit is een traditionele soep uit bergachtige streken, een soort lokale groene of rode borsjt. Je combineert rode of groene tuinmelde met verschillende groenten, zoals wortels, uien en selderij, gekookte rijst, kruiden zoals lavas en zuring, en citroen. Daardoor krijgt de soep een lichtzure, enigszins wrange, bijzondere en aangename smaak.
recept voor tuinmeldesoep
Een landelijke soep met tuinmelde als groente en een gepocheerd ei voor een completere maaltijd. Origineel en heerlijk verwarmend!
  • In een gratin: kook de bladeren kort in de stoom of in kokend water en meng ze door een dikke bechamelsaus. Laat het geheel vervolgens gratineren met wat kaas, bijvoorbeeld comté of schapenkaas, voor de eerste herfstgerechten.
  • In een quiche, met een ei en room, of in een hartige groentetaart met smaakmakers, kruiden uit de tuin en bijvoorbeeld een mengsel van tuinmelde, brandnetels en spinazie of snijbiet.
  • In een flan, want de bladeren combineren goed met eieren en room. Je kunt tuinmelde bereiden in een dariole van groenten en daar naar smaak kruiden en kaas aan toevoegen.
  • In een omelet met enkele blaadjes zuring, waarvan tuinmelde de smaak verzacht.
  • In een Indiase dal : met rode linzen, kerrie en kokosmelk of kokosroom kun je tuinmelde precies zoals spinazie bereiden.
  • Als kleine gevulde groente: je kunt zelfs de grootste bladeren vullen met rijst of bijvoorbeeld overgebleven risotto, voor een 100 % vegan gerecht! Door gehaktballetjes van rundvlees of restjes vlees in de bladeren te wikkelen, maak je bijna oosters aandoende gevulde hapjes met tuinmelde!
recept voor gevulde gerechten met tuinmelde
De grote bladeren van tuinmelde kun je gebruiken voor gevulde groentegerechten of vleesgerechten.

Meer informatie

Recepten rechtstreeks van het web: hartige taart met tuinmelde, gratin van rode tuinmelde met boerenham of een origineel recept bij vis: tarbot, tuinmelde en mesclun. En in de boekhandel vind je een prachtig boek: Spinazie, tuinmelde en Nieuw-Zeelandse spinazie van Jérôme Goust, uitgegeven door Actes Sud.

In ons dossier Tuinmelde: zaaien, kweken en oogsten en in ons artikel Tuinmelde kweken, een oude groente met de smaak van spinazie lees je alles over tuinmelde. Olivier vertelt je in de video Wat dacht je ervan om spinazie te vervangen door tuinmelde of melde? meer over deze groente.

Ontdek ook Nieuw-Zeelandse spinazie, ook wel ijskruidspinazie genoemd, in ons uitgebreide dossier.

Wil je de smaak van vergeten oude groenten terugvinden? Bekijk dan onze fiches over deze bijzondere groenten: 7 minder bekende wortelgroenten, schorseneer, suikerwortel, kardoen, aardpeer, zeekool…