Handleiding: zelf brandnetelpoeder maken

De brandnetel, een plant waar je niet bepaald dol op bent wanneer je je eraan prikt, krijgt geleidelijk een beter imago dankzij de vele voordelen en toepassingen. In de tuin kun je beter een stukje met brandnetels behouden dan proberen ze uit te roeien. Zo kan de brandnetel haar rol als waardplant voor verschillende insecten en vlinderrupsen vervullen. Je kunt er ook meerdere keren per jaar brandnetelgier van maken en die gebruiken als meststof, repellent, plantenversterker en compostversneller. In de keuken kun je brandnetel gekookt verwerken in soep en taart, of gedroogd als kruidenthee drinken vanwege de vele voordelen, onder andere voor de gewrichten. Je kunt brandnetel ook heel goed na het drogen tot poeder vermalen, zodat de prik verdwijnt. Dat poeder kun je vervolgens in je voeding gebruiken om gerechten op smaak te brengen, of cosmetisch toepassen voor het haar of de huid. De voordelen zijn talrijk genoeg om de tijd te nemen brandnetelpoeder te maken, dat je daarna op allerlei verschillende manieren kunt gebruiken.

Techniek en advies

Hier volgen enkele tips om zelf brandnetelpoeder te maken. Daarvoor zijn verschillende stappen nodig, met halverwege een droogtijd voor de bladeren. Je moet dus vooruitplannen, maar elke stap is vrij snel uitgevoerd.

Welke brandnetel kun je gebruiken?

Je kiest de Urtica dioica, grote brandnetel of tweehuizige brandnetel, omdat die geschikt is voor alle toepassingen. Na het drogen is de huidreactie veroorzakende werking uitgeschakeld.

Verwar de grote brandnetel niet met de kleine brandnetel, Urtica urens. Die lijkt erop, maar wordt slechts 20 tot 60 cm hoog, terwijl de grote brandnetel een hoogte van 1,50 tot 2 m bereikt. De kleine brandnetel heeft ook duidelijker getande bladranden. De witte dovenetel, Lamium album, lijkt er eveneens op, maar is geen brandnetel en prikt niet. De bloei verschilt sterk en de plant wordt ongeveer 50 cm hoog.

Voordelen van brandnetelpoeder

Van brandnetel wordt gezegd dat hij veel voordelen heeft. De plant is rijk aan vitaminen en mineralen, alkaliserend calcium en kiezelzuur en heeft daardoor een remineraliserende werking, die nuttig kan zijn voor de gewrichten of voor mensen met gewrichtspijn en aandoeningen zoals osteoporose, artrose of reuma. Brandnetel is van nature rijk aan vitamine A, B en C en bevat ook veel magnesium, fosfor, zink en kalium. De plant bevat een goede hoeveelheid bladproteïnen en is bovendien zeer rijk aan ijzer.

Brandnetel staat bekend als een krachtig middel om bloedingen te stelpen en wordt al sinds de oudheid gewaardeerd om zijn samentrekkende en zuiverende eigenschappen. De bladeren zouden een werking hebben tegen asthenie en bloedarmoede. Ze zijn daarom nuttig bij de behandeling van vermoeidheid en bloedarmoede.

Omdat brandnetel rijk is aan werkzame stoffen, is het belangrijk om je vóór gebruik goed te informeren. Zo voorkom je ongewenste wisselwerkingen of bijwerkingen bij een behandeling of specifieke aandoeningen.

Van brandnetel wordt ook gezegd dat hij goed is voor de gezondheid van het haar: de plant versterkt, verzacht en reguleert. Voor de gezondheid van de huid is brandnetel nuttig bij een atopische huid of eczeem.

Toepassingen van brandnetelpoeder

Je gebruikt brandnetelpoeder dus nadat je de contra-indicaties hebt gecontroleerd of medisch advies hebt ingewonnen:

• Strooi dagelijks 1 tot 3 theelepels over voedsel en warme of koude gerechten, zoals salades, kaas en soep. Je kunt het poeder ook toevoegen aan dranken, bijvoorbeeld aan groentesap. De smaak is neutraal.
• Verwerk het in zelfgemaakte recepten voor haar- of gezichtsmaskers, shampoos of een waterig maceraat voor lotions.

Wanneer en hoe maak je het?

Pluk de brandnetel jong, in het voorjaar, vóór de bloei. De plant is dan minder vezelig en je krijgt een beter resultaat wanneer je de bladeren tot poeder vermaalt. Na de bloei bevatten de bladeren bovendien minerale afzettingen, de cystolieten, die de urinewegen kunnen irriteren.

Waar kun je brandnetel oogsten?

Als je brandnetelpoeder in de keuken gebruikt en over voedsel strooit, gebruik je het rauw. Let daarom extra goed op de plek waar je de brandnetel plukt, zeker wanneer je hem voor voeding of cosmetica wilt gebruiken.

• Komt je brandnetel uit je eigen tuin, dan is dat ideaal. Je hebt een stukje met brandnetels in de tuin behouden: de plant is nuttig als waardplant en je kunt hem naar hartenlust plukken voor de vele toepassingen. Je kunt er ook voor kiezen om brandnetel te zaaien met zaad.
• Pluk je buiten tijdens een wandeling, neem dan enkele voorzorgsmaatregelen:
  • Pluk niet langs wegen, aan de rand van akkers of in de buurt van een vervuilde locatie, zoals een industrieterrein of braakliggend land. Brandnetel kan daar zware metalen of koolwaterstoffen opslaan.
  • Pluk in de natuur niet in vochtige gebieden. Brandnetels houden van deze omgeving en groeien gemakkelijk in de buurt van waterpartijen. Zulke plekken bevorderen ziekten en parasieten, zoals de leverbot.
  • Vermijd in de natuur ook de randen van bospaden. Daar komen dieren, vooral vossen, regelmatig langs en zij kunnen ziekten overbrengen.
• Neem als extra voorzorgsmaatregel bij het buiten plukken alleen brandnetels vanaf 1 m hoogte, of pluk uitsluitend de bovenste 20 centimeter. Zo beperk je het risico zo veel mogelijk.

Recept en stappen

• Pluk stekelige brandnetelstengels met dikke handschoenen en een schaar of snoeischaar.
• Haal de bladeren van de stengels.
• Was de bladeren zorgvuldig.
• Droog ze in een slacentrifuge.
• Leg de bladeren in één laag op een vlak oppervlak.
• Laat ze ongeveer een week drogen op een droge plek, totdat ze goed droog zijn. Daarna krullen ze om zichzelf heen.
• Maal de bladeren met een blender of hakmolen geleidelijk in kleine hoeveelheden tot een fijn poeder. Als de bladeren niet droog genoeg zijn, verloopt dit proces moeilijk en krijg je geen goed resultaat.
• Doe het poeder in een pot of luchtdicht zakje en bewaar het droog en buiten het licht.