Salomonszegel (Polygonatum): planten, scheuren en verzorgen
Inhoud
Salomonszegel in het kort
- De salomonszegel heeft prachtig, mooi groen en soms bontgekleurd loof
- De groeiwijze is zeer sierlijk en mooi gebogen
- In het voorjaar bloeit hij met fijne, vaak witte, hangende klokjes.
- Het is een uitstekende plant voor de bosrijke onderbeplanting in een schaduwtuin
- Hij wordt gewaardeerd om zijn zeer natuurlijke en wilde uitstraling
Het woord van onze expert
De Polygonatum, beter bekend als salomonszegel, is een vaste plant met mooie boogvormige takken, waaraan in het voorjaar kleine, vaak witte klokjes hangen. Het loof is prachtig, vaak ovaal en schitterend groen. Er zijn ook zeer mooie variëteiten met bont blad, zoals Polygonatum falcatum ‘Variegatum’. Door zijn loof en bloei met witte klokjes lijkt de salomonszegel een beetje op een groot lelietje-van-dalen… niet verwonderlijk, want hij behoort tot dezelfde familie! De meest voorkomende soorten zijn de veelbloemige salomonszegel, Polygonatum multiflorum, en de welriekende salomonszegel, Polygonatum odoratum, twee vrij nauw verwante planten met een elegante, natuurlijke uitstraling!
De salomonszegel is een onmisbare plant voor schaduwtuinen en perfect om een vrij natuurlijke plek in het bosachtige deel van de tuin in te richten. Hij bedekt de voet van bomen, maar verdraagt ook zon, zolang de bodem vochtig blijft. Het is een zeer winterharde plant die nauwelijks onderhoud nodig heeft. Als hij het naar zijn zin heeft, breidt de salomonszegel zich in de tuin uit en vormt hij soms mooie kolonies…
Plantkunde
Gegevenskaart plant
- Latijnse naam Polygonatum sp.
- Familie Asparagaceae
- Algemene naam salomonszegel
- Bloei in mei-juni, soms tot in juli
- Height zeer variabel, maar vaak tussen 70 cm en 1 m
- Blootstelling aan zonlicht bij voorkeur schaduw of halfschaduw. Eventueel niet te felle zon.
- Bodemtype vochthoudend, humusrijk, vruchtbaar, goed doorlatend, eerder zuur
- Winterhardheid tussen – 15 en – 20 °C
De salomonszegel, of Polygonatum, is een vaste plant waarvan ongeveer 70 soorten bekend zijn. Ze groeien in de gematigde streken van het noordelijk halfrond. Je vindt ze vooral in Azië, met name in China, en ook in Europa. Enkele soorten komen uit Noord-Amerika (P. biflorum). Er bestaan prachtige soorten die oorspronkelijk uit Azië komen! De salomonszegel is typisch een bosplant; in het wild groeit hij in bossen en aan bosranden. Hij houdt van vochthoudende, humusrijke bodems.
De meest voorkomende soorten zijn de Polygonatum odoratum en Polygonatum multiflorum, twee soorten die in Frankrijk vrij algemeen zijn. Ze kruisen gemakkelijk met elkaar en vormen zo Polygonatum x hybridum (soms ook Polygonatum multiflorum genoemd, om het allemaal wat ingewikkelder te maken!). Naast de welriekende en veelbloemige salomonszegel komt in Frankrijk nog een derde soort voor: Polygonatum verticillatum, die gemakkelijk te herkennen is aan de kransstandige bladeren (meerdere bladeren die op dezelfde hoogte aan de stengels vastzitten). Omdat de salomonszegel in de natuur in Frankrijk voorkomt, is hij goed aangepast aan ons klimaat en uitstekend winterhard.
De salomonszegel is een plant die vaak van botanische familie is veranderd. Tegenwoordig wordt hij ingedeeld bij de Aspergefamilie, de familie van de asperge, net als Agave, Hosta, lelietje-van-dalen, Muscari, hyacint, Ophiopogon… Vroeger werd hij ingedeeld bij de Leliefamilie (lelies) en bij de Convallariaceae (de vroegere familie van het lelietje-van-dalen)… De salomonszegel doet trouwens een beetje aan het lelietje-van-dalen denken! Al deze planten zijn eenzaadlobbigen (monocotylen), wat onder andere de evenwijdige nerven van hun bladeren verklaart.
Polygonatum multiflorum: botanische illustratie
De naam Polygonatum komt uit het Oudgrieks: poly: veel, en gonu: knieën, als verwijzing naar de vele verdikkingen van de wortelstok. Ook de volksnaam salomonszegel verwijst naar de wortelstokken. Elke oude stengel laat daarop een ronde litteken achter, dat aan een lakzegel doet denken. Let op dat je de soort Polygonum, de duizendknopen of persicaria’s, niet verwart met de plant Smilacina racemosa, die ook wel ‘valse salomonszegel’ wordt genoemd. Het loof lijkt sterk op dat van de salomonszegel… Maar de bloei niet!
De Polygonatum-soorten kunnen wat tijd nodig hebben om op gang te komen en te beginnen met groeien. Ze vormen pollen met rechtopstaande, bladdragende stengels die uit een ondergrondse wortelstok tevoorschijn komen. Als de standplaats geschikt is, breidt de salomonszegel zich geleidelijk uit en kan hij mooie kolonies vormen, zonder woekerend te worden. Bovendien is het een langlevende plant!
De stengels staan eerst rechtop en buigen daarna terug, waardoor ze boogvormig worden. Dat geeft de plant een zachte, elegante vorm. Het bovenste deel van de stengels staat bijna horizontaal. De stengels van de salomonszegel vertakken niet. Soms krijgen ze een mooie kleur: bij de Polygonatum ‘Red Stem’ zijn ze bijvoorbeeld rood. Salomonszegels zien er zeer symmetrisch uit, met bladeren die mooi aan beide kanten van de stengel verdeeld zijn!
De meest voorkomende salomonszegels, Polygonatum odoratum en P. multiflorum, worden 70 cm tot 1 m hoog. Er bestaan echter ook reusachtige soorten: zo wordt Polygonatum kingianum tot 2 m hoog! Andere salomonszegels zijn juist piepklein: Polygonatum hookeri wordt niet hoger dan 10 cm. Deze soort verschilt sterk van de andere soorten: hij groeit laag bij de grond, heeft een bodembedekkende groeiwijze en wijd geopende, roze bloemen die omhoog gericht zijn!
De bloei vindt plaats in het voorjaar, meestal in mei-juni en soms tot in juli.
De plant draagt dan kleine witte bloemen die naar de grond gericht zijn en onder de stengels hangen. Ze verschijnen in de bladoksels en zitten vast aan een dun steeltje (de bloemsteel). De bloemen kunnen afzonderlijk staan of met twee of meer bijeenstaan (zelden meer dan zes bloemen), en vormen zo kleine, hangende trossen. De bloei is verfijnd, licht, bescheiden en vrij onopvallend, omdat de bloemen gedeeltelijk door het loof verborgen worden. De witte bloemen benadrukken mooi de kromming van de stengels. Net zo regelmatig als het loof brengen ze ritme in de plant.
Meestal zijn de bloemen kleine witte klokjes, aan het uiteinde van de kroonbuis groen getint. Ze kunnen ook roze zijn, zoals bij Polygonatum hookeri. Er bestaan ook verrassende variëteiten, zoals Polygonatum kingianum, met rode bloemen die groen gemarkeerd zijn!
De bloemen zijn 1 tot 3 cm lang en bestaan uit een langwerpige buis (gevormd door vergroeide bloembladen en kelkbladen), die eindigt in zes kleine tandjes. Ze kunnen ook veel verder geopend zijn en er dan totaal anders uitzien, zoals bij Polygonatum hookeri. In de kroonbuis bevinden zich zes meeldraden, die het stuifmeel dragen, en een stijl. Het vruchtbeginsel bevindt zich onder in de door de bloembladen gevormde buis. Bij de meeste variëteiten is de opening van de bloem niet erg breed. Daardoor kunnen alleen insecten met een lange roltong de nectar opnemen en het stuifmeel van de ene bloem naar de andere brengen.
Hoewel de meeste salomonszegels enkelvoudige bloemen hebben, bestaan er ook variëteiten met gevulde bloemen, zoals Polygonatum odoratum ‘Flore Pleno’. De bloemen hebben dan enkele extra rijen bloembladen.
De bloemen van Polygonatum odoratum verspreiden een lichte geur.
De bloemen van Polygonatum multiflorum. Overzicht (foto Hamon JP) / Vooraanzicht en lengtedoorsnede (foto’s Frank Vincentz)
De salomonszegel heeft mooie gaafrandige bladeren, die niet gedeeld zijn, en ovaal van vorm zijn. Ze kunnen ook zeer smal zijn, zoals bij Polygonatum kingianum. De rand van de bladschijf is glad, zonder tanden, en gaaf. De bladeren zijn 5 tot 20 cm lang, bij de kleine Polygonatum hookeri minder. De nerven van de bladeren van de salomonszegel lopen parallel en komen vervolgens samen naar de top van de bladschijf… Net als bij de bladeren van het lelietje-van-dalen!
Het loof staat afwisselend en zeer regelmatig aan de stengel, met bladeren in twee tegenoverstaande rijen… Daardoor ziet de plant er symmetrisch en sierlijk uit! De bladeren kunnen ook kransstandig zijn (minstens drie bladeren die op dezelfde hoogte vastzitten), zoals bij Polygonatum verticillatum. In alle gevallen staan de bladeren altijd zeer regelmatig gerangschikt, met dezelfde afstand tussen elke knoop (het aanhechtingspunt van de bladeren). De plant lijkt door de regelmaat van het loof een bepaald ritme te hebben! De bladeren zijn zittend: de bladschijf zit rechtstreeks aan de stengel vast, zonder bladsteel.
De bladeren hebben een mooie groene kleur. Er bestaan ook veel variëteiten met bont blad, zoals Polygonatum falcatum ‘Variegatum’. De variëteit Polygonatum odoratum ‘Byakko’ heeft opvallende bladeren: wit aan de basis en groen aan het uiteinde. Bonte variëteiten zijn ideaal om een schaduwrijke plek op te fleuren! De wat donkere plekken in de tuin laten de schoonheid van hun loof en bloei goed uitkomen.
In het najaar krijgt het loof een mooie goudgele kleur (nog sterker wanneer je een variëteit zoals Polygonatum falcatum ‘Variegatum’ kweekt), voordat het verdwijnt. De salomonszegel is namelijk een loofboom. In het voorjaar verschijnt hij opnieuw.
Het loof van de salomonszegel. Polygonatum verticillatum (foto Krzysztof Golik), Polygonatum humile (foto Salicyna) en Polygonatum falcatum ‘Variegatum’
De salomonszegel heeft wortelstokken, ondergrondse horizontale stengels die zich in de loop der tijd uitbreiden. Ze zijn vlezig, zeer dik en crèmewit van kleur, en brengen veel fijnere wortels voort. Ook de bovengrondse, bladdragende stengels ontwikkelen zich in het voorjaar vanuit de wortelstokken. Aan het einde van het jaar, wanneer deze stengels verdwijnen, laten ze op de wortelstok een litteken achter dat op een zegel lijkt. Daaraan dankt de plant zijn naam!
Rond het midden van de zomer maken de bloemen plaats voor vrij decoratieve vruchten: bolvormige bessen, meestal zwart of blauwzwart, soms rood (bijvoorbeeld bij Polygonatum verticillatum). Ze zijn meestal 2 tot 6 mm in doorsnee. De bessen zijn giftig voor mensen, maar geliefd bij vogels!
De bessen van Polygonatum odoratum
Belangrijkste variëteiten
De populairste variëteiten
Polygonatum multiflorum - Gewone salomonszegel
- Bloeitijd juni, juli
- Uiteindelijke planthoogte 60 cm
Polygonatum falcatum Variegatum - Salomonszegel
- Bloeitijd juni, juli
- Uiteindelijke planthoogte 70 cm
Onze favoriete variëteiten
Polygonatum odoratum - Welriekende salomonszegel
- Bloeitijd juni, juli
- Uiteindelijke planthoogte 40 cm
Polygonatum Weihenstephan - Tuinsalomonszegel
- Bloeitijd juni, juli
- Uiteindelijke planthoogte 1 m
Andere variëteiten om te ontdekken
Polygonatum humile - Salomonszegel
- Bloeitijd juni, juli
- Uiteindelijke planthoogte 15 cm
Polygonatum commutatum - Salomonszegel
- Bloeitijd juni, juli
- Uiteindelijke planthoogte 90 cm
Ontdek andere Salomonszegel - Polygonatum
Alles bekijken →
Verkrijgbaar in 1 maten
Verkrijgbaar in 1 maten
Verkrijgbaar in 2 maten
Verkrijgbaar in 1 maten
Verkrijgbaar in 1 maten
Verkrijgbaar in 1 maten
Planten
Waar plant je salomonszegel?
Als echte bosplant voelt salomonszegel zich prettig in de schaduw of halfschaduw, bij voldoende licht. Je kunt hem aan de voet van bomen en heesters planten, of vlak voor een haag, temeer omdat hij zeer goed tegen wortelconcurrentie kan! Hij verdraagt ook zon, maar vermijd hete standplaatsen! Kies voor schaduw als je in een mediterraan gebied woont, terwijl je hem in de zon kunt zetten als je in het noorden van Frankrijk woont.
Salomonszegel heeft een voorkeur voor bodems die vochtig blijven (vooral als hij in de zon staat), maar tegelijkertijd goed doorlatend zijn, want de wortelstok houdt niet van overmatige vochtigheid. Polygonatum past zich echter ook zeer goed aan droge schaduw aan!
De bodem moet vruchtbaar zijn, met een humusrijk en bij voorkeur los en licht substraat. Ideaal is een bodem van het type bosgrond. Geef daarom compost, in elk geval bij het planten. Salomonszegel gedijt goed in zure substraten.
Je kunt hem op een vrij natuurlijke plek in de tuin planten, waar je weinig ingrijpt. Salomonszegels kunnen ook worden toegepast in een frisse en schaduwrijke rotstuin. Compacte variëteiten (Polygonatum hookeri…) zijn hiervoor het meest geschikt. Tot slot kun je ze ook in potten telen. Let er dan wel op dat de potgrond niet uitdroogt.
Als je een plek hebt gevonden waar hij het naar zijn zin heeft, breidt salomonszegel zich uit en vormt hij een mooie kolonie.
Wanneer planten?
Je kunt salomonszegel in het voorjaar planten, rond april, of in het najaar (september-oktober).
Hoe planten?
Houd ongeveer 40 cm afstand tussen twee planten aan (pas dit aan afhankelijk van de variëteit, die groter of kleiner kan zijn).
- Begin met het bewerken van de bodem om deze los te maken, verwijder onkruid en voeg wat compost toe.
- Graaf een plantgat dat twee tot drie keer zo groot is als de wortelkluit.
- Plant je Polygonatum en zorg ervoor dat de wortelhals precies op bodemniveau komt.
- Vul de grond rond de plant aan en druk deze vervolgens aan met de vlakke hand, zodat het substraat goed contact maakt met de wortels.
- Geef royaal water.
Geef in de weken na het planten regelmatig water. We raden aan om een organische mulchlaag aan te brengen (dode bladeren, houtsnippers…).
Onderhoud van salomonszegel
Het onderhoud van de salomonszegel is vrij beperkt. Aarzel echter niet om indien nodig water te geven; het is beter dat de bodem goed vochtig blijft (vooral als de plant in de zon staat!). De salomonszegel is gevoelig voor warme en droge zomers. Wij raden aan om mulch aan te brengen, bij voorkeur organische, zodat de bodem langer vochtig blijft. Dit voorkomt ook dat “onkruid” zich ontwikkelt en voegt organische stof toe, die verteert en de bodem verrijkt.
Omdat de salomonszegel goed winterhard is, hoeft hij in de winter niet tegen de kou te worden beschermd. U kunt eventueel aan het begin van het voorjaar wat compost of hoornmeel toevoegen om de bodem te verrijken. Werk dit met een lichte grondbewerking met handklauw door de grond. We raden u ook aan de plant aan het einde van het najaar terug te snoeien door de bovengrondse delen af te knippen.
Let op naaktslakken en slakken, die in het voorjaar graag aan de jonge scheuten knabbelen. Om uw planten te beschermen, kunt u korrels tegen naaktslakken (Ferramol) gebruiken, zaagsel strooien als barrière of een naaktslakkenval maken.
U kunt ook te maken krijgen met problemen door bladwespen (Phymatocera aterrima). Hun larven, die op rupsen lijken, eten de bladeren van de plant op! Over het algemeen eten ze het bladmoes tussen de nerven weg, waardoor alleen de hoofdnerven overblijven…
De salomonszegel wordt zelden door ziekten aangetast. Let echter op overmatige vochtigheid, waardoor de wortelstok zou kunnen gaan rotten!
Bladwespen die het loof van de salomonszegel opeten (foto Pixeltoo / foto Walter Baxter – Solomon’s Seal Sawfly larvae – CC BY-SA 2.0)
Vermeerderen: het delen van wortelstokken
De beste techniek om salomonszegel te vermeerderen is het scheuren van wortelstokken. Zaaien is ook mogelijk. Maar het kan erg lang duren voordat de zaden kiemen… soms wel twee jaar!
Wortelstokken scheuren
Salomonszegel heeft van nature de neiging zich dankzij zijn wortelstokken uit te breiden. Je kunt hem gemakkelijk vermeerderen door er stukjes van af te nemen. Wacht wel tot de plant enkele jaren oud is en zich goed heeft ontwikkeld voordat je hem scheurt. Doe dit bij voorkeur aan het begin van het voorjaar.
- Graaf een wortelstok op. Let erop dat je de jonge scheuten niet beschadigt; die zijn bijzonder kwetsbaar.
- Maak hem indien nodig schoon om overtollige grond te verwijderen.
- Snijd de wortelstok in meerdere stukken en zorg ervoor dat elk stuk aan de bovenkant minstens één bladknop heeft. Gebruik een goed scherp mes.
- Bereid de grond voor en plant de stukken meteen in de grond. Je kunt ze ook in een pot planten en ze in het najaar in de volle grond zetten.
- Geef royaal water.
Zorg ervoor dat het substraat vochtig blijft (maar niet te nat!) door regelmatig water te geven, totdat de nieuwe planten zich ontwikkelen.
Polygonatum combineren in de tuin
De salomonszegel is een onmisbare plant voor bostuinen of schaduwtuinen, met een zeer natuurlijke uitstraling. Hij combineert perfect met de prachtige witte bloemen van Anemone sylvestris en met het lelietje-van-dalen, een plant die er qua uiterlijk sterk op lijkt. Breng subtiele kleuraccenten aan met Geranium nodosum, de verfijnde bloei van Epimediums en die van Dicentra (gebroken hartje). Je kunt bodembedekkende planten rond de salomonszegel zetten, die de bodem bedekken, zoals de maagdenpalm. Ontdek ook Dodecatheon, ook wel twaalfgodenkruid genoemd, een zeer sierlijke vaste plant met roze bloemen! Profiteer van voorjaarsbollen, vooral van soorten die gemakkelijk verwilderen, zoals de boshyacint! Je krijgt dan het gevoel dat je door een natuurlijk bos wandelt, maar dan met wat meer bloemen!
Of het nu in een bosrijke omgeving of in een border is, je kunt bonte salomonszegels combineren met ander decoratief loof: brunnera’s, hosta’s, purperklokjes, vrouwenmantels… Ontdek ook de grote handvormige bladeren van Rodgersia. Kies als varens voor Dryopteris, Polystichum of Matteuccia. Voeg enkele siergrassen toe, zoals veldbiezen, Carex en Hakonechloa.
De salomonszegel vindt gemakkelijk een plek in een schaduwrijke tuin, samen met decoratief loof en vaste planten met een verfijnde bloei. Hier Carex oshimensis ‘Evergold’, Dodecatheon conjugens (foto C. T. Johansson), Geranium nodosum en Polygonatum odoratum (foto oona rälsanen)
Omdat hij met zijn boogvormige stengels, sierlijke loof en witte bloei zeer elegant en ingetogen oogt, kan de salomonszegel prima deel uitmaken van een strakke, zeer eigentijdse tuin met heldere lijnen. Je kunt hem in een binnentuin of op een patio zetten en combineren met hosta’s, ophiopogons en Acer palmatum. Profiteer ook van het decoratieve loof van purperklokjes en de luchtige bloei van Tiarella! Hij kan ook worden gecombineerd met de verrassende bloei van Arisaema. De salomonszegel is een zeer elegante plant, vooral als je een variëteit kweekt zoals Polygonatum falcatum ‘Variegatum’. Hij geeft je border veel stijl en originaliteit. Hij combineert ook goed met Maianthemum, een plant uit dezelfde familie die er een beetje op lijkt!
De salomonszegel kan ook aan de voet van voorjaarsbloeiende heesters worden geplant. Omdat hij goed bestand is tegen concurrentie rond de wortels, kun je hem direct voor een landelijke haag zetten. Combineer hem bijvoorbeeld met bruidsbloemen, spierstruiken, boerenjasmijnen en Viburnum plicatum… Tot slot kan de salomonszegel ook onder loofbomen worden gezet. In de winter profiteert hij daar van voldoende licht, terwijl het bladerdek van de bomen hem in de zomer beschermt tegen de warmte!
Wist je dat?
- Geneeskrachtige eigenschappen
De salomonszegel is ook een geneeskrachtige plant: hij heeft tonische, verzachtende en koortswerende eigenschappen en zou helpen tegen diabetes en hyperglykemie… Uitwendig kan hij ook worden gebruikt tegen kneuzingen en bloeduitstortingen, om de wondgenezing en het herstel van weefsel te versnellen. De wortelstok wordt in de Chinese geneeskunde gebruikt onder de naam Huang Jing of Rhizoma poligonati. Gebruik de salomonszegel niet zonder advies van een medisch deskundige, want deze plant is als zodanig tamelijk giftig.
- Polygonatum odoratum of multiflorum?
Deze twee, nauw verwante soorten worden vaak met elkaar verward! Polygonatum odoratum heeft een hoekige stengel en solitaire bloemen of bloemen per twee, terwijl Polygonatum multiflorum een stengel met een ronde doorsnede heeft en de bloemen in grotere groepen bij elkaar staan, waarbij elke tros twee tot zes bloemen telt. Deze zijn bovendien kleiner.
Nuttige links
- Ontdek ons assortiment salomonszegels!
- Francis Peeters vertelt ons over de Polygonatum verticillatum ‘Giant One’
- Om de salomonszegel te combineren, onze selectie schaduwvaste planten
- Ontdek onze ideeën voor combinaties met salomonszegels
Veelgestelde vragen
-
Het loof van mijn salomonszegel lijkt aangevreten... Waarom?
De boosdoeners zijn waarschijnlijk de naaktslakken, die er in het voorjaar vooral van houden om jonge bladeren te verslinden! Je kunt een slakkenval maken, fijn zand of as rond je planten strooien als barrière, of korrels tegen naaktslakken gebruiken, zoals Ferramol.
Het is ook mogelijk dat de bladeren worden aangevreten door bladwespen – vliesvleugelige insecten waarvan de larven op rupsen lijken. Vaak zie je alleen nog de hoofdnerf, omdat de rest van de bladschijf is opgegeten! De plant raakt dan verzwakt en kwijnt weg... Zoek naar de larven om je ervan te verzekeren dat zij inderdaad de oorzaak zijn. Verwijder de zwaarst aangetaste stengels en bladeren, verzamel de larven met de hand en verwijder ze (als het er niet te veel zijn), en besproei de plant vervolgens met een oplossing op basis van zwarte zeep.
-
Kan ik salomonszegel in de zon planten?
Ja, als de bodem vochtig blijft en je niet in het Middellandse Zeegebied woont. Vermijd vooral felle zon en uitdroging van het substraat. We raden je aan mulch aan te brengen en indien nodig regelmatig water te geven.
- Abonneren
- Overzicht
Dit formulier wordt beschermd door reCAPTCHA: u kunt het privacybeleid en de gebruiksvoorwaarden raadplegen.
Opmerkingen