Waarom draagt mijn walnotenboom geen vrucht?

Enkele dingen over de walnotenboom

Als kenmerkend geslacht van de familie Juglandaceae is de walnoot een sterke boom die uitstekend gedijt op een diepe, lichte en losse, goed beluchte bodem met voldoende waterreserve. Hij verdraagt absoluut geen zure, te compacte of te natte bodems. Ook stelt hij relatief hoge eisen aan de ruimte : hij heeft veel ruimte nodig. Daarom komt hij in het bos dan ook maar zeer zelden voor.

Daarnaast heeft deze boom warmte nodig, maar is hij gevoelig voor droogte. Hij heeft bovendien gedurende minstens 6 maanden een gemiddelde temperatuur van 10 °C nodig. Hij verdraagt noch zeer strenge winters, noch zeer droge en warme zomers. Ook heeft hij jaarlijks minstens 700 tot 1000 mm regen nodig.

De walnoot begint rond zijn tiende jaar vruchten te dragen, hoewel sommige variëteiten vroeger zijn

Het spreekt voor zich dat het planten zorgvuldig en weloverwogen moet gebeuren om een goede vruchtzetting te garanderen. Bij de geringste tekortkoming zal de vruchtzetting niet verzekerd zijn.

Zorg voor de beste groeiomstandigheden voor de walnootboom

Hoewel de walnoot niet veeleisend is, heeft hij toch enkele onmisbare teeltvoorwaarden nodig om gezond te blijven en dus vruchten te dragen. Als niet aan deze teeltvoorwaarden wordt voldaan, geeft hij u mogelijk niet zoveel noten als hij zou moeten.

Wat de bodem betreft, houden walnotenbomen van diepe, goed gedraineerde en eerder losse grond. Ze passen zich aan neutrale tot kalkhoudende bodems aan, maar nooit aan zure bodems. Ze groeien overigens ook zeer goed op kalkhoudende kleigrond. Deze bodem moet vochtig maar niet te compact zijn, zodat de walnotenboom zijn wortels diep kan laten groeien. Hij verdraagt namelijk geen te natte bodems waarin het water blijft staan.

Voor de vruchtzetting van een walnotenboom zijn bepaalde omstandigheden nodig

Wat de standplaats betreft, heeft de walnotenboom zon en volop licht nodig. Hij is ook gevoelig voor koude en vochtige najaarswinden, en moet daarom op een voldoende beschutte plek worden geplant. Hij houdt vooral van goed tegen de wind beschutte valleien en van hellingen op minder dan 500 m hoogte.

De walnotenboom gedijt ook goed in streken met een gematigd klimaat en een jaarlijkse neerslag van minstens 700 mm. Te droge zomers en langdurige droogte zijn niet gunstig voor hem. Ook heeft hij jaarlijks een koudeperiode van minstens 700 tot 1000 uur nodig.

Vergeet ten slotte niet dat de walnotenboom liever alleen staat en niet erg gesteld is op het gezelschap van andere bomen (tenzij het omgekeerde het geval is, want de walnotenboom produceert een giftige stof, juglon!). Kortom, houd altijd minstens 8 tot 10 m afstand aan tussen een walnotenboom en een andere boom of een andere walnotenboom (verderop zullen we zien dat dit ook essentieel is voor de notenproductie!).

Houd er ook rekening mee dat een walnotenboom niet of nauwelijks wordt gesnoeid, alleen om dode, zwakke of zieke takken te verwijderen. Het is ook mogelijk om takken te verwijderen die elkaar in het midden kruisen.

Waarom een walnotenboom geen vruchten draagt

Heb je net een walnotenboom geplant en kun je niet wachten tot de eerste steenvruchten zich ontwikkelen? Staat je walnotenboom al enkele jaren in de tuin en wanhoop je omdat je nog geen enkele noot hebt geoogst? Verschillende redenen kunnen het uitblijven van vruchtzetting verklaren.

De vruchtzetting

Om te beginnen de vruchtzetting. De walnotenboom is namelijk een boom met een relatief trage groei. En de vruchtzetting volgt hetzelfde tempo! Je moet rekenen op ongeveer 10 jaar voordat je een min of meer behoorlijke oogst hebt, hoewel sommige rassen, zoals ‘Franquette’, ‘Fernor®’ of ‘Lara®’, al na ongeveer 5 tot 6 jaar vrucht dragen. ‘Weinsberg 1’ en ‘Esterhazy II’ dragen 3 tot 5 jaar na het planten vrucht. Dit zijn dus walnotenbomen voor ongeduldige tuiniers!

Andere rassen hebben daarentegen nog meer tijd nodig om goed aan te slaan en produceren hun eerste noten pas na ongeveer vijftien jaar teelt. Kortom, bij een walnotenboom is geduld geboden!

De klimatologische omstandigheden

Andere redenen van klimatologische aard kunnen de vruchtzetting belemmeren. Om te beginnen de kou, en dan vooral vorst. De walnotenboom is namelijk een boom met een uitstekende winterhardheid. Hij kan temperaturen ver onder – 20 °C verdragen. Zijn bloemen zijn echter zeer vorstgevoelig. De geringste vorst van – 1,5 tot – 2 °C beschadigt de bloemen onherroepelijk. Walnotenbomen bloeien echter al in april, wanneer de bladeren beginnen uit te lopen. In sommige streken is het in deze periode niet ongewoon dat er nog voorjaarsvorst voorkomt. Als de mannelijke bloemen, de katjes die aan de top van de twijgen van het voorgaande jaar hangen, en de vrouwelijke bloemen die aan de takken van het huidige jaar verschijnen, bevriezen, komt de oogst definitief in gevaar.

De standplaats

Een andere reden voor het uitblijven van noten kan de standplaats zijn. Een walnotenboom die aan te harde of te koude wind wordt blootgesteld, zal moeilijk vrucht dragen. Vooral de koude en vochtige najaarswind wordt door de walnotenboom gevreesd.

De bestuiving

Het uitblijven van vruchten kan ook worden verklaard door het ontbreken van bestuiving, waarvoor aan enkele voorwaarden moet worden voldaan. De walnotenboom is namelijk een eenhuizige soort: aan dezelfde boom groeien mannelijke en vrouwelijke bloemen, die meestal niet tegelijk bloeien. De mannelijke bloemen verschijnen vóór de vrouwelijke bloemen. De vele kleine bloemen waaruit de katjes bestaan, laten stuifmeel vrij dat door de wind wordt meegevoerd, vooral naar de vrouwelijke bloemen die vaak later opengaan. Het stuifmeel kan zo op de stempels van de vrouwelijke bloemen van dezelfde boom of van een andere boom terechtkomen. Hoe dan ook zijn deze bloemen absoluut niet drachtig, want de bevruchting gebeurt niet door insecten.

Mannelijke en vrouwelijke bloemen van de walnotenboom

Andere problemen

Tot slot kan een walnotenboom die geen noten produceert gewoon ziek zijn. Dit kan komen door een ziekte of een plaag die de boom verzwakt. Ik raad je aan het volgende artikel te lezen om ziekteverschijnselen te herkennen en behandelingen toe te passen: Welke ziekten en plagen heeft de walnotenboom?

Ook slechte teeltomstandigheden kunnen het uitblijven van vruchten verklaren, zowel wat de bodem als de standplaats betreft. En natuurlijk geldt: als je boom al groot is, wordt het moeilijker om in te grijpen en de situatie te veranderen. Misschien geef je hem niet de beste verzorging? Je walnotenboom laat dit gebrek dan merken door geen vruchten te produceren.

Zo krijg je een overvloedige notenoogst

Voor elk probleem is er een oplossing. Of bijna. Het is namelijk heel goed mogelijk om bepaalde factoren te beïnvloeden, zodat je walnotenboom vruchten gaat dragen, maar andere problemen zullen moeilijker op te lossen zijn. Zo wordt het moeilijk om je boom ergens anders te planten als hij niet de juiste groeiomstandigheden heeft wat bodem of zonlicht betreft. Tenzij hij nog jong genoeg is om te worden verplant… Omdat het verplanten van een boom de nodige voorzorgsmaatregelen vereist, kun je gerust het artikel van Jean-Christophe lezen: Bomen, heesters, rozen en vaste planten verplanten: wanneer en hoe?

Het onderhoud herzien

Als het uitblijven van vruchtvorming te wijten is aan onaangepast onderhoud, is het misschien verstandig om deze verzorgingstips op te volgen. Een walnotenboom heeft in de jaren na het planten namelijk regelmatig water nodig (vooral als de bodem niet voldoende vochtig blijft) en bemesting. In de 4 of 5 jaar na het planten moet de jonge walnotenboom regelmatig water krijgen om de bodem vochtig te houden, vooral tijdens perioden met hoge temperaturen en droogte. In de zomer wordt eenmaal per week water geven aangeraden, in de andere perioden iets minder. In het najaar en de winter volstaat de neerslag. Ook een goede mulchlaag is essentieel om de bodem voldoende vochtig te houden. Ook is in de eerste drie jaar in het najaar of voorjaar bemesting met compost of een organische meststof nodig.

De oogst komt eraan…

Een andere variëteit planten

Voorjaarsvorst is moeilijk te vermijden… Als je in een gebied woont waar deze late vorst regelmatig voorkomt, kun je het beste een walnotenboom met late bloei planten. De variëteit ‘Franquette‘ is zeker de meest aanbevolen, omdat het uitlopen zeer laat plaatsvindt. Deze variëteit komt oorspronkelijk uit Isère en is waarschijnlijk de meest geteelde variëteit. Het is een groeikrachtige variëteit met een late rijping, in de eerste helft van oktober. De variëteit Fernor, die in 1978 door het INRA is ontstaan uit de kruising van ‘Franquette’ met ‘Lara’, loopt eveneens laat uit en heeft een late mannelijke bloei. Ze kan daarentegen gevoelig zijn voor vroege herfstvorst. Wat ‘ Corne du Périgord’ betreft: deze bloeit rond eind april, waardoor de schade door late vorst beperkt blijft. De variëteit ‘Parisienne‘ is eveneens relatief laat. De variëteit ‘Mayette’ is daarentegen vrij gevoelig voor late vorst en moet ten zuiden van de Loire worden geplant.

Tot slot wordt de vruchtvorming vaak belemmerd door een gebrekkige bestuiving, veroorzaakt door het tijdsverschil tussen het verschijnen van de mannelijke en vrouwelijke bloemen. Hoewel walnotenbomen in theorie zelfbestuivend zijn omdat ze bloemen van beide geslachten dragen, is het toch beter om twee variëteiten met een vergelijkbare bloeitijd te planten. Twee variëteiten onderscheiden zich door hun goede bestuivingseigenschappen: ‘Franquette’ en ‘Parisienne’, evenals ‘Maylanaise’ en ‘Ronde de Montignac’, twee oude variëteiten.