Koolrabi kweken: zo lukt het

Koolrabi: een kool als geen ander

De koolrabi (in het Latijn brassica oleracea var. gongylodes) is een kleine, onopvallende maar smakelijke kruisbloemige groente die behoort tot de grote Kruisbloemenfamilie (Brassicaceae) (voorheen Cruciferae), net als witte kool, bloemkool, broccoli en spruitkool. Soms wordt hij ook kohlrabi, Siamkool, Siambol, koolraap of koolappel genoemd. Deze nogal ongewoon uitziende groente komt oorspronkelijk uit Europa. Omdat hij wordt geassocieerd met de Tweede Wereldoorlog en de voedselschaarste, toen hij de door de Duitsers gevorderde aardappel verving, net als aardpeer en koolraap, werd hij tientallen jaren verwaarloosd. In Centraal-Europa wordt hij al sinds de middeleeuwen veel gegeten en ook in Azië is hij populair, maar bij ons raakte hij sinds de bezetting uit de gratie. Tegenwoordig verovert hij opnieuw een plek in onze moestuinen en doet hij weer zijn intrede in de keukens van sommige sterrenchefs.

Koolrabi onderscheidt zich door zijn groeiwijze van zijn verwanten. De vlezige stengel groeit niet omhoog zoals die van andere koolsoorten, maar blijft in de bodem, waar hij opzwelt tot een witte, lichtgroene of paarse bol van 6 tot 20 cm doorsnede boven het bodemoppervlak. Uit deze verdikte stengel ontspringen grote blauwgroene bladeren met getande randen en een lange bladsteel. Ze staan spiraalvormig rond de bol en geven hem het uiterlijk van een satelliet. Elke bol weegt bij rijpheid tussen 200 en 300 gram. De plant wordt 30 tot 40 cm hoog en ongeveer 25 cm breed. Deze koolrabi’s zijn mals en smakelijk en hebben niet-houtachtig vruchtvlees. Koolrabi is een tweejarige plant die als eenjarige wordt geteeld.

De verschillende soorten koolrabi

Tot ons grote genoegen is koolrabi verkrijgbaar in enkele mooie rassen, waarvan sommige zeer vroeg zijn. Afhankelijk van de oogstperiode wordt koolrabi vroeg of voor het seizoen genoemd. Wij bevelen de volgende rassen aan:

• De koolrabi ‘Blanc Hâtif de Vienne’: dit is een zeer vroeg ras met een snelle ontwikkeling, dat al vanaf juni mooie witte kroppen produceert, die mals en smakelijk zijn.
• De koolrabi ‘Superschmelz’: dit ras produceert enorme maar smakelijke kroppen met een lichtgroene schil, die elk tot 10 kg kunnen wegen!
• De koolrabi Azur Star: dit is een vroeg en spectaculair ras dat vanaf juni mooie paarse kroppen geeft. Het ras is bestand tegen doorschieten.
• De koolrabi ‘Blaro Violet BIO’: dit ras is verrassend, want de paarse schil onthult wit vruchtvlees dat zeer smakelijk is. Het ras is iets later dan de witte koolrabi en wordt vanaf juli geoogst.
• De koolrabi ‘Lanro Blanc BIO’: dit ras levert mooie witte kroppen met een lichtgroene waas. Het is vroeg en bestand tegen doorschieten.

koolrabi ‘Azur Star’

Wanneer en hoe zaai je koolrabi?

Koolrabi kan over een lange periode worden gezaaid, van maart tot half juli, afhankelijk van het ras. U kunt tot halverwege de zomer om de 15 dagen zaaien om de oogst te spreiden.

Direct ter plaatse zaaien is mogelijk, maar het opkweken van planten om te verspenen is de meest gebruikte methode. Zodra de planten goed ontwikkeld zijn, worden ze van half april tot eind augustus op hun definitieve plek in de moestuin uitgeplant. Plant ze in opgewarmde en goed voorbereide bodem: onkruidvrij en losgemaakt met een spade of een woelvork, en hark de bodem vervolgens met een hark fijn.

Planten onder glas opkweken:

• Vul kweekpotjes of een zaaibakje met zaai- en stekgrond
• Zaai de zaden 1 tot 2 cm diep
• Dek licht af met potgrond of vermiculiet
• Geef voorzichtig water als een lichte regenbui, zonder het substraat drijfnat te maken
• Houd ze warm en licht, bij een temperatuur van minimaal 7 °C en maximaal 30 °C
• Het kiemen duurt meestal 5 tot 14 dagen
• Dun uit en behoud alleen de krachtigste kiemplanten
• Wanneer ze minstens 4 of 5 bladeren hebben, plant u ze op hun definitieve plek in de volle grond uit zodra de vorst voorbij is

In de volle grond zaaien:

U kunt van april tot augustus direct zaaien, ter plaatse of in een boomkwekerij, zodra er geen vorst meer wordt verwacht, in fijn verkruimelde, opgewarmde en losgemaakte bodem.

• Trek voren van 1 tot 2 cm diep, met een onderlinge afstand van ongeveer 30 cm
• Zaai de zaden om de 3 cm in rijen en bedek ze met een laagje fijne bodem
• Druk de bodem aan en geef voorzichtig water als een lichte regenbui, zodat de zaden niet verplaatsen
• Houd de bodem vochtig tot de kieming
• Wanneer de planten goed ontwikkeld zijn, dun je ze uit en behoud je ongeveer één plant per 25-30 cm

Wanneer en hoe koolrabi planten?

Koolrabiplanten worden van half april tot eind augustus in de tuin geplant. Voor het planten moet de bodem voldoende zijn opgewarmd, goed verbeterd en fijn bewerkt. Koolrabi houdt van vochthoudende, diepe en goed bemeste grond. Net als alle kolen is koolrabi een gulzige plant die een goede basisbemesting en een gelijkmatige vochtigheid nodig heeft. Denk er in het najaar aan de bodem te verbeteren met verteerde compost door ongeveer 3 kg per m2 uit te strooien. Als u deze stap hebt overgeslagen, geef dan bij het planten een flinke handvol goed verteerde compost aan elke plant. De kiemplanten moeten op 25 tot 30 cm afstand van elkaar worden verspeend in voren van één centimeter diep. Reken op ongeveer 9 tot 10 planten per m² en zet ze in de zon of lichte schaduw.

• Maak de bodem goed los
• Graaf een plantgat ter grootte van de wortelkluit
• Zet de kiemplanten tot aan de eerste echte bladeren in de grond
• Dek af met aarde
• Druk de grond aan en geef water om de bodem vochtig te houden
• Geef regelmatig water om het aanslaan te bevorderen

Koolrabi verzorgen?

Weinig veeleisend, maar koolrabi heeft tijdens de groeiperiode wel enige aandacht nodig:

• Geef regelmatig water, maar niet te veel, vooral als het voorjaar droog is of bij grote hitte
• Plant de koolrabi aan totdat de mulch is aangebracht, zodat de koolrabi’s goed kunnen wortelen en de knol zich boven in de bodem goed kan ontwikkelen
• Schoffel regelmatig
• Breng mulch aan (maaisel, gevallen bladeren), want koolrabi houdt in de zomer van vochthoudende grond en zo hoeft u minder water te geven
• Bescherm de knollen: ook al overleeft de plant lichte vorst, in regio’s waar de winter vroeg begint, wordt vanaf oktober een dikke mulchlaag aanbevolen.

Koolrabi oogsten

Koolrabi’s worden geoogst tussen begin juli en begin november, wanneer de knollen een diameter van 7 tot 8 cm hebben. De oogst vindt gemiddeld 75 dagen, oftewel twee tot drie maanden na het zaaien, plaats. Ze worden naar behoefte geleidelijk geoogst door ze eenvoudig uit de grond te trekken. Wacht niet te lang met oogsten, want de stengel wordt snel vezelig.

Na de oogst kunnen deze wortelgewassen enkele dagen in de groentelade van de koelkast of meerdere maanden in een donkere, droge kelder worden bewaard of in droog zand worden opgeslagen. Ze kunnen ook heel goed worden ingevroren nadat ze 5 minuten in kokend gezouten water zijn geblancheerd.

Hoe eet je koolrabi?

Koolrabi kan zowel rauw als gekookt worden gegeten. Geraspt of met de mandoline in dunne plakjes gesneden, gekookt of gestoomd, in soep, roergebakken, als puree of gegratineerd met bechamelsaus, of gekonfijt met honing zoals knolrapen, in een salade of als carpaccio, of gewoon rauw met wat zout zoals radijsjes: koolrabi leent zich voor allerlei recepten. Met weinig calorieën en rijk aan vitamine C en B3 en vezels zou het zonde zijn om jezelf de vele voordelen en de subtiele, licht nootachtige smaak ervan te ontzeggen! Ook de gekookte bladeren kunnen worden gegeten als spinazie.

Plagen en ziekten van koolrabi

Hoewel koolrabi, net als alle kolen, sterk is, is hij gevoelig voor bepaalde ziekten en plagen. Vooral tegen aardvlooien raden we aan insectengaas of een trekvlies over de planten te leggen om ze tegen hun vraatzucht te beschermen. Lees ook onze adviezen om aardvlooien te bestrijden.

Ook slakken en huisjesslakken zijn er dol op. Ontdek onze tips om deze indringers doeltreffend en natuurlijk te bestrijden. Denk er ter preventie ook aan om nuttige bloemen in de buurt van je planten te zetten, zoals de Oost-Indische kers, en houd minstens 5 jaar vruchtwisseling aan tussen twee koolteelten.

→ Lees meer in onze adviesfiche: Ziekten en plagen van kool

Meer informatie

• Al onze geheimen voor een geslaagde koolzaai vind je in onze fiche
• Vind meer advies voor het kweken van kool op onze blog!
• Ontdek onze vele variëteiten in ons assortiment kolen