Groenten om in de winter te zaaien en te planten

Winterzaai in de moestuin

Of je nu aan de Middellandse Zeekust woont of in een bergachtige streek, januari, februari en maart vallen voor iedereen in de winter! Toch heeft niet iedereen met dezelfde omstandigheden te maken. Vooral niet op het gebied van tuinieren en in de moestuin…In het zuiden van het land kun je in januari en februari al enkele groenten onder glas en soms zelfs in de volle grond zaaien. Elders, in streken met een strenger klimaat, kun je nog profiteren van de warmte binnenshuis. In maart komt er echter overal meer vaart in en wordt de zaaimachine weer gebruikt.

Zaaien onder glas

Met een koude bak, een minitunnel of een kas kun je vroeger beginnen met zaaien. Overdag stijgt de temperatuur namelijk snel enkele graden, vooral in een koude bak of minitunnel, waar het luchtvolume kleiner is dan in een kas. Daardoor loopt de temperatuur er dankzij de zonnestralen sneller op. Als je midden in de winter wilt zaaien, is een van deze voorzieningen voor de moestuin dan ook onmisbaar.

In streken waar het ‘s nachts vriest, kun je de koude bak gemakkelijk afdekken met platen piepschuim, dekens, rietmatten… En overdag, zodra een zonnestraal de lucht een beetje opwarmt, is het belangrijk om je koude bak, tunnel of kas te openen om te beluchten en de ontwikkeling van cryptogame ziekten te voorkomen.

Onder glas kun je in januari in streken met een landklimaat enkele kroppen sla, kolen of preien zaaien, maar ook doperwten en tuinbonen. In februari kun je daar de eerste radijzen, vroege wortels en voorjaars-knolrapen aan toevoegen.

In streken met een zachter, mediterraan of oceanisch klimaat kun je in februari gerust beginnen met de eerste zaai van zomergroenten (tomaten, aubergines, courgettes, paprika’s, komkommers en augurken…).

In maart komt er echter meer vaart in. Onder glas kun je doorgaan met het zaaien van sla, kolen, prei… maar ook van basilicum, peterselie en kervel.

Zaaien in de volle grond

Tussen januari en maart is de bodem in de meeste streken koud, soms bevroren of door het slechte weer volledig doorweekt. Omdat zaden een bepaalde temperatuur nodig hebben om te kiemen, is het vaak onmogelijk om midden in de winter in de volle grond te zaaien. Voor meer informatie over de temperatuur en kiemtijd van groenten kun je mijn artikel lezen: De kieming van moestuinplanten: onze tips om je zaden altijd te laten kiemen.

In een groot deel van het Middellandse Zeegebied kun je vanaf januari enkele groenten in de volle grond zaaien, zoals spinazie, tuinbonen en doperwten. In maart kunnen tuiniers op de gunstigste locaties tomaten, aubergines en courgettes zaaien, maar ook kolen en prei in de volle grond. Of nog haverwortels.

Warm zaaien binnenshuis

De hele maand maart is het, lekker warm in huis of in een veranda, tijd om aan de zomer te denken! In streken met een minder gunstig klimaat is dit het moment om de groenten voor ratatouille te zaaien. Begin met paprika’s en pepers, die langzamer groeien. Zaai daarna verschillende tomatenrassen, aubergines, courgettes, komkommers en augurken, meloenen en watermeloen, basilicum en oregano…

Het zaaien van tomaten, courgettes, paprika’s… gebeurt op een warme plek

Meer lezen :

• Vroeg zaaien in de moestuin
• Moestuin: zaai en gewassen beschermen in de moestuin
• De moestuin in de winter: 4 stappen om de bodem te beschermen en de grond voor te bereiden
• Een kas in de moestuin: waarvoor?

Planten in de moestuin hartje winter

Uiteraard buiten de vorstperiode is het mogelijk om al enkele groenten in de volle grond van de moestuin te planten. Dat kan vanaf januari in de regio’s met een mediterraan klimaat. In januari kunnen zo de aspergeklauwen en de oogjes van de artisjok worden geplant, evenals enkele vaste kruidenplanten zoals asperge, artisjok, tijm, dragon, bonenkruid en bieslook. Sommige tuiniers proberen zelfs de eerste aardappelen te planten, die als primeur kunnen worden geoogst. In januari kunnen ook de teentjes van de sjalot, de ui en de voorjaarsknoflook in de grond worden gezet.

In februari en maart gaat het planten van knoflook, sjalotten en uien overal in Frankrijk door. Hetzelfde geldt voor het planten van voorgekiemde aardappelknollen. Overal kunnen vanaf eind maart ook artisjokken en asperges verder worden geplant.

In maart is het tijd om aardappelen te planten

In het zuiden kan ook worden begonnen met het planten van de knollen van zoete aardappel en crosne. Ook kunnen de eerste snijbieten in de grond worden gezet. Wat de zomergroenten betreft: deze zijn in januari of februari onder glas gezaaid en misschien al voldoende ontwikkeld om naar de moestuin te kunnen. In het grootste deel van het land moet je uiteraard nog even wachten met het planten van tomaten, courgettes, paprika’s… want niemand is beschermd tegen late voorjaarsvorst.

Meer lezen:

• Aardappelen planten 
• Crosne kweken in de moestuin 
• Perskluitjes van zoete aardappel planten

Kleine winterklussen in en voor de moestuin

De winter is ook een geschikt seizoen in de moestuin om te doen waar je in het voorjaar, de zomer of het najaar geen tijd voor hebt. Denk er dus aan om:

• Op papier de indeling en het teeltplan van je moestuin uit te werken, rekening houdend met de combinatieteelt van groenten en de vruchtwisseling
• Je tuingereedschap zorgvuldig schoon te maken, te slijpen en te ontsmetten
• De voorraad zakjes met zaden te inventariseren en een bestelling groentezaden bij Promesse de fleurs te plaatsen!
  

  Profiteer van de winter om groentezaden te bestellen

• Een regenton en/of een bewateringssysteem met druppelbevloeiing of een zweetslang te installeren als je dat nog niet hebt
• Organische stoffen en meststoffen aan de bodem van de moestuin toe te voegen (compost, verteerde stalmest, hoornmeel, as uit de open haard…)
• De mulchresten te verwijderen, zodat de grond kan opwarmen, en de bodem licht los te maken (in maart)
• Oplettend te zijn om de eerste plagen (slakken, naaktslakken…) op te merken (in maart)

Denk er ook aan om je aardbeienplanten schoon te maken en krulandijvie en andijvie te bleken.