De ideale peperstruik voor je tuin kiezen: complete koopgids

Vanwege de smaak van zijn bessen

Logischerwijs is de belangrijkste reden om een Sichuanpeper (Zanthoxylum) te kopen en te planten de oogst van de bessen, waarvan het pericarp of de aromatische omhulling bij rijpheid bronsroze tot rozerood kleurt en te drogen wordt gelegd om te worden geconsumeerd. De zaden zijn zwart, hard en glanzend en hebben een zeer bittere smaak. Deze omhulling bevat een meer of minder uitgesproken citrussmaak, die afhankelijk van de soorten en variëteiten varieert van mandarijn en citroen tot grapefruit en sinaasappel. Op de tong veroorzaken deze bessen vaak een verdoofd en tintelend gevoel.

Als je echt een peperboom wilt kweken vanwege de smaak van de bessen, is Zanthoxylum piperitum zeker de meest geschikte soort. Deze Japanse peperboom produceert rode bessen met een tegelijk pittige, anijsachtige en citroenachtige smaak. De oogst vindt plaats wanneer de rode omhulling opensplijt en het zwarte zaad vrijkomt. Na een nacht drogen kunnen deze omhulsels worden gebruikt om soepen of gerechten op basis van varkensvlees, eend of kip op smaak te brengen. De bessen van deze soort worden in oktober geoogst. Bovendien vormt hij een grote heester van 4 m hoog en 3 m breed, met eveneens zeer aromatisch blad.

Zanthoxylum piperitum is de soort Sichuanpeper met de meest aromatische bessen

Zanthoxylum schinifolium, ook wel Japanse peperboom of stekelige es met mastiekblad genoemd, produceert sanshobessen. Deze “bergpeper”, die in de mond zeer fris smaakt, heeft een smaak die vrij dicht bij citroengras ligt, met extra tonen van munt en bosgrond. Naast hun pittige, peperige en kruidige smaak hebben deze bessen ook een verdovende werking op de tong. In Japan worden ze veel gebruikt, onder meer om gerechten met rauwe of bereide vis, schaaldieren en vlees op smaak te brengen. Deze “peper” past dankzij zijn zeer verfijnde citrusaroma’s ook in een fruitsalade of chocoladedessert.

Bij deze twee soorten peperboom moet je minstens 3 tot 4 jaar wachten voordat ze vrucht dragen.

Een laatste soort peperboom produceert uitzonderlijke bessen. Het gaat om Zanthoxylum armatum, waarvan de zaadhuid van de bessen aan de basis ligt van Timutpeper, met zeer krachtige citrusaroma’s en vooral een duidelijke grapefruitsmaak.

Voor de sierwaarde van de heester en de schoonheid van het blad

Als de oogst van de kruidige en aromatische bessen een van de belangrijkste troeven van de Sichuanpeper is, is de heester ook interessant vanwege zijn sierwaarde. De Zanthoxylum is 3 tot 6 m hoog en 2 tot 3 m breed en een bladverliezende heester die dankzij zijn winterhardheid gemakkelijk in ons klimaat kan worden gekweekt. Vooral zijn blad maakt de Sichuanpeper zo aantrekkelijk. De afwisselend geplaatste bladeren zijn verdeeld in talrijke, vrij fijne en langwerpige deelblaadjes, die aan de randen getand zijn. De oneven geveerde bladeren van Zanthoxylum hebben altijd een oneven aantal deelblaadjes. Ze zijn zeer aromatisch, net als de bessen.

Wat sierwaarde betreft, vallen bepaalde soorten Zanthoxylum op. Om te beginnen de Zanthoxylum piperitum ‘Black Magic’. Zoals de naam al doet vermoeden, valt deze recent gekweekte hybride op door zijn blad, dat donkerpaars tot bijna chocoladebruin en zwart verkleurt, met een zeer glanzende en bijzonder aromatische uitstraling. Deze variëteit is zeer sierlijk en heeft diepzwarte jonge scheuten met een metallische glans. In de zomer wordt het blad groen en in het najaar verkleurt het naar oranjerood. Deze peperboom valt ook op door zijn bossige en brede, vrij onregelmatige groeiwijze en zeer fijne blad. Hij wordt 3 m hoog en breed en kan in een pot op een groot balkon of terras worden gekweekt. Fijnproevers kunnen het ontbreken van bessen betreuren, want deze hybride produceert er geen, maar de bladeren en bladknoppen zijn eetbaar en worden gebruikt als begeleiding bij salades of vis.

De Amerikaanse kiespijnboom ( Zanthoxylum americanum), afkomstig uit het oosten van Noord-Amerika, is een soort peperboom met eveneens bladverliezend blad. Zijn bladeren zijn samengesteld en ovaal tot elliptisch, met 5 tot 11 deelblaadjes. Aan de bovenzijde zijn ze zeer donkergroen en aan de onderzijde lichter. Bovendien zijn ze aan de onderzijde behaard, net als de jonge takken. In het najaar krijgen deze bladeren een mooie goudgele kleur. Deze heester heeft meerdere stammen en is sterk vertakt; hij is herkenbaar aan zijn brede silhouet.

Zanthoxylum pipéritum ‘Black Magic’ en Zanthoxylum americanum zijn zeer sierlijke soorten

De Zanthoxylum simulans is ook behoorlijk sierlijk dankzij zijn opvallende wratachtige schors. De fijne stekels bedekken namelijk de stam en de takken. Na verloop van tijd worden ze dikker en slijt hun punt af. Deze stekels vormen uitwassen die door hun karakteristieke uiterlijk behoorlijk sierlijk zijn.

Vanwege zijn winterhardheid

Het is zonder twijfel de kiespijnboom (Zanthoxylum americanum) die de grootste winterhardheid heeft. Hoewel de meeste variëteiten bestand zijn tegen vorst tot – 15 à – 18 °C, onderscheidt deze soort zich door haar winterhardheid tot – 25 °C. Dat betekent dat hij overal in Frankrijk kan worden gekweekt, in een perfect gedraineerde bodem, zelfs als die rotsachtig en kalkrijk is. Deze soort komt oorspronkelijk uit het oosten van de Verenigde Staten en Canada en groeit van nature op kliffen of rotsachtige hoogvlaktes. Bovendien is hij zeer resistent tegen luchtvervuiling en arme bodems in de stad. Bij hoge temperaturen in de zomer of bij droogte heeft hij slechts enkele gietbeurten nodig.

Ook de Koreaanse peperboom (Zanthoxylum coreanum) heeft een iets bovengemiddelde winterhardheid. Hij kan daardoor tijdelijk temperaturen tot – 20 °C verdragen en ook groeien op een hoogte tussen 700 en 1000 m, op voorwaarde dat hij in een perfect gedraineerde bodem wordt geplant. Ook grote temperatuurschommelingen kan hij goed doorstaan. Deze soort heeft bovendien de bijzondere eigenschap zeer sterke stekels te vormen op de stam en de takken, die oranjerood gekleurd zijn. Deze stekels zijn bijzonder decoratief, vooral in de winter, wanneer het blad is gevallen.

Vanwege zijn vermogen om in een doornhaag te worden opgenomen

De Sichuanpeper vindt gemakkelijk een plek als solitair in een gazon. Zijn elegante silhouet, vruchtvorming met kleine rode bessen en goudgeel herfstblad komen hier prachtig tot hun recht. Omdat de Zanthoxylum in zijn jonge jaren vrij scherpe doornen heeft, mag hij echter niet worden geplant op een plek waar jonge kinderen of huisdieren vaak langskomen. Daarom is aanplant als vrije, doornhaag een interessante oplossing.

Voor gebruik als doornhaag lijkt de Amerikaanse peperboom (Zanthoxylum americanum) het meest geschikt, omdat hij zeer doornig is. Deze soort heeft namelijk de bijzonderheid dat hij onder elke bladknop twee doornen draagt. Na verloop van tijd worden deze doornen stomp en vormen ze een soort wrat. Deze indrukwekkende doornen bieden dan ook een uitstekende bescherming tegen het binnendringen van wilde dieren of kwaadwillende personen.

De andere soort die geschikt is voor het aanleggen van een haag is ongetwijfeld Zanthoxylum simulans. Deze peperboom is namelijk voorzien van mooie, bijzonder geduchte doornen. Deze krachtige doornen geven hem in de winter, nadat de bladeren zijn gevallen, een zekere charme, maar maken het oogsten van de bessen soms lastig! De Koreaanse peperboom heeft rode doornen.

De aanwezigheid van doornen die na verloop van tijd stomp worden, maakt de Sichuanpeper ideaal als doornhaag

Deze twee peperbomen kunnen worden aangeplant in gezelschap van andere doornige heesters, zoals de berberis (Berberis), de wilde citroen (Poncirus trifoliata), de sleedoorn (Prunus spinosa), de vuurdoorn (Pyracantha) of de Japanse sierkwee (Chaenomeles).