Kaki en kakiboom: hoe kies je de juiste variëteit?
Onze koopgids
Inhoud
Een kakiboom met kale takken die onder de oran geelgele kaki’s doorbuigen, is hartje winter altijd een bijzonder schouwspel. Vooral wanneer de sneeuw alles met een wit kleed bedekt. De kakiboom (Diospyros kaki) is een bladverliezende fruitboom van Aziatische oorsprong, verwant aan de ebbenhoutboom. Naast het feit dat hij zeer hard hout voortbrengt, wordt de kakiboom vooral aangeplant vanwege zijn vruchtzetting. Deze boom produceert namelijk de beroemde kaki’s, vruchten die rijk zijn aan minerale zouten, sporenelementen, vezels en vitaminen en meestal wrang zijn. Zodra ze overrijp zijn, worden ze zacht en zoet. De kaki’s worden geoogst in het najaar en de winter, van november tot februari, afhankelijk van de variëteit.
Naast hun vruchtzetting zijn kakibomen interessant vanwege hun zeer decoratieve uiterlijk en groeikracht. Deze bomen worden 6 tot 10 m hoog en krijgen in het najaar prachtige, vurige kleuren. Het zijn vooral weinig veeleisende fruitbomen wat de aard en kwaliteit van de bodem betreft, die bestand zijn tegen droogte en weinig last hebben van ziekten. Kortom, een ideale combinatie van een mooie sierboom en een fruitboom die vruchten biedt in een periode waarin er weinig fruit beschikbaar is.
Toch bestaan er veel kaki-variëteiten, die verschillen in de wrangheid van hun vruchten, hun vroegheid, hun uiteindelijke omvang, hun bestuivingswijze… Ik stel je een selectie kakibomen voor op basis van verschillende keuzecriteria.
→ Luister ook naar onze podcast over de kaki: teelt, oogst en smakelijke ideeën:
Afhankelijk van de smaak van kaki's
Het eerste criterium bij het kiezen van een kakiboom is het type kaki’s. Er bestaan namelijk twee soorten kaki’s: de vruchttrekkende en de niet-vruchttrekkende. Voor wie dit niet weet: een vruchttrekkende vrucht bevat veel tannines die bij het eten, vermengd met speeksel, een samentrekking van de slijmvliezen en lippen veroorzaken. Kortom, een vruchttrekkende vrucht is zeer onaangenaam in de mond als hij te vroeg wordt geoogst. Ik draai er niet omheen! Giftig is hij echter allerminst. Je hoeft alleen te wachten tot hij overrijp is voordat je hem eet, vaak pas na de eerste nachtvorst. Dan blijkt zijn smaak zacht en zoet te zijn.
Maar terug naar ons onderwerp, de kaki’s. De meeste van deze wintervruchten, waarvan de kleur varieert van geel en oranje tot rood, zijn vruchttrekkend. Ze worden daarom in de winter geoogst, zodra de kou haar werk heeft gedaan. Je kunt ze ook eerder oogsten en binnen laten rijpen, gewikkeld in krantenpapier en met het steeltje naar beneden.
Sommige kakibomen produceren niet-vruchttrekkende vruchten die direct na de oogst hard en stevig kunnen worden gegeten. Je bijt in het vruchtvlees zoals je dat bij een appel zou doen. Vandaar hun volksnaam appelkaki. Ze kunnen echter ook aan de boom blijven hangen en overrijp worden gegeten.
Onder de appelkaki’s is één variëteit bij iedereen geliefd: Diospyrons kaki ‘Fuyu’. Dit is een zelfbestuivende variëteit van Japanse oorsprong, die bijzonder productief is en vruchten geeft die van eind oktober tot begin november rijp zijn (knapperig) of zacht (in december). De ronde kaki’s, die aan de zijkanten iets afgeplat zijn, wegen meer dan 200 g. Bij warm weer wordt het vruchtvlees tijdens het rijpen donkerrood en krijgt het een zoete, aromatische smaak.
Er bestaat nog een andere variëteit van de kakiboom met niet-vruchttrekkende vruchten, de oude Italiaanse variëteit ‘Cioccolatino’. De geeloranje kaki’s met oranjerood bronzen vruchtvlees kunnen vanaf oktober worden gegeten, zonder dat ze overrijp zijn. Deze boom groeit middelmatig (4,50 m hoog en 3 m breed), waardoor hij geschikt is voor een bescheiden tuin. Deze zelfbestuivende variëteit is voorbehouden aan de zuidelijke helft van Frankrijk. Bovendien is het een bestuivende variëteit voor andere niet-zelfbestuivende kaki-variëteiten.
Op basis van de bestuivingswijze
Sommige kakibomen zijn tweehuizig, andere parthenocarpisch. Wat betekent dat, vraagt u zich misschien af? En vooral: waarom is het nuttig om dit te weten wanneer je een kakiboom wilt planten?
Een kakiboom is een tweehuizige boom, dus er bestaan mannelijke en vrouwelijke exemplaren. Om ze van elkaar te onderscheiden, hoef je alleen maar naar de bloemen te kijken. De vrouwelijke bloemen zijn doorgaans groter, staan alleen en zijn crèmekleurig, tussen wit en geel in. De mannelijke bloemen zijn kleiner en staan in trossen. Ze zijn geelachtig crèmekleurig met een groenachtige tint. De hulp van bestuivende insecten is nodig om de vrouwelijke bloemen te bestuiven en vrucht te laten dragen. Daarom wordt aanbevolen om twee verschillende variëteiten dicht bij elkaar te planten om de bestuiving te bevorderen.
Andere tweehuizige variëteiten produceren daarentegen vruchten door parthenocarpie. Deze parthenocarpische variëteiten worden zelfbestuivend genoemd, wat betekent dat de vrouwelijke bloemen kaki’s produceren zonder te worden bevrucht. De vruchten bevatten daarentegen geen zaden. Zo kun je vruchten krijgen met slechts één kakiboom.
Tot de zelfbestuivende kakibomen behoort de al eerder genoemde appelkaki ‘Fuyu’, maar ook de variëteit ‘Costata’, die oranje, licht geribde, pitloze vruchten ter grootte van een tomaat produceert. Deze variëteit kan ten noorden van de Loire worden gekweekt op een goed tegen koude wind beschutte, zonnige plek. Een standplaats op het zuiden langs een muur is zeer geschikt.
Ook de Amerikaanse persimoen ‘SAA Pieper’ met ronde, oranje vruchten is het vermelden waard. Deze krachtige variëteit doet het beter in een warm klimaat. Dat geldt ook voor de Chinese kakiboom ‘Muscat’, die vruchten produceert met een diameter van 8 tot 10 cm, een dunne, oranje schil en zacht, zoet en mals vruchtvlees. De kaki’s van deze variëteit bevatten geen zaden.
Afhankelijk van de ontwikkeling
De kakiboom vormt een mooie boom die 6 tot 10 m hoog kan worden. Sommige exemplaren kunnen tot 12 m hoog worden. Hun blad, dat in de herfst afvalt, is donkergroen en leerachtig, aan de bovenzijde glanzend en aan de onderzijde licht behaard, en krijgt in het najaar prachtige roodachtige kleuren. Daarom kan hij worden beschouwd als een sierboom met een brede groeiwijze. Bovendien is zijn bloei, die aan het begin van de zomer plaatsvindt, meestal tussen juni en juli, bijzonder aantrekkelijk. De bloemen zijn bovendien rijk aan nectar en trekken zwermen insecten aan. Er is echter een grote tuin nodig om deze boom te kunnen plaatsen.
Andere soorten blijven kleiner en kunnen daardoor in minder grote tuinen worden gekweekt. Zo wordt de kakiboom ‘Ragno’ niet hoger dan 2 tot 3 m en wordt hij 1,50 tot 2 m breed. Deze kakiboom komt oorspronkelijk uit Italië en groeit vrij langzaam, maar heeft een lange levensduur van minstens 100 jaar. Dankzij zijn compacte en brede groeiwijze kan hij als hoogstam of laagstam worden opgekweekt.
De variëteit ‘Sharon’ blijft middelgroot en wordt nauwelijks hoger dan 5 m en 4 m breed. Bovendien is deze variëteit zelfbestuivend.
Op basis van de smaakbeleving
Als we het hebben over kaki’s met een uitstekende smaak, kunnen we beslist niet om de kakiboom ‘Rojo Brillante’ of ‘Persimon’® heen. Dit is dan ook het ras waarvan de vruchten het meest in Europa worden verkocht. Deze kakiboom produceert grote kaki’s met een zeer aantrekkelijke, kegelvormige en licht geribde vorm, die van geel naar donkerrood verkleuren. Ze staan vooral bekend om hun sappige, vloeibare vruchtvlees, dat zeer zoet is en een vleugje vanille heeft. Deze kaki’s zijn bovendien uitstekend houdbaar en kunnen worden gedroogd of in plakjes gesneden. De oogst vindt laat plaats, in december. Dit ras wordt voornamelijk in het zuiden van Frankrijk gekweekt.
Op basis van hun winterhardheid
Sommige kakibomen zijn duidelijk beter bestand tegen kou dan andere. Tot de minst vorstgevoelige behoren:
- De kakiboom ‘Nikita’s Gift’, die temperaturen tot -25 °C verdraagt. Het is een kaki van het wrange type, met vrij kleine maar bij rijpheid zeer aromatische vruchten. Ze bevatten aroma’s van abrikoos, peer, vanille, rum en karamel. De kaki’s kunnen vanaf half oktober worden geoogst. Bovendien is deze boom zeer decoratief, met in het najaar zeer rood blad. De vruchtzetting komt snel op gang en het ras is zeer productief
- De kakiboom ‘Tipo’ vormt een zeer groeikrachtige, productieve boom met een regelmatige opbrengst, die bijzonder goed bestand is tegen kou. De kaki’s zijn bolvormig en bij de oogst geel, waarna ze door het overrijp worden donkeroranje kleuren. Hoewel ‘Tipo’ tot de wrange rassen wordt gerekend, kunnen de vruchten hard worden gegeten.
- De kakiboom ‘Lotus’: de vrouwelijke planten produceren kleine, eivormige, oranje kaki’s die weinig zoet en zeer wrang zijn. Ze worden daarom overrijp gegeten. Deze langzaam groeiende kakiboom uit Europa wordt 10 tot 12 m hoog. Hij verdraagt zonder problemen -20 °C
De kaki ‘Lotus’
- De kakiboom ‘Korea’ is eveneens winterhard tot -20 °C. Het is een zelfbestuivend, groeikrachtig en productief ras. De oranjerode kaki’s zijn zeer zoet
- Abonneren
- Overzicht
Dit formulier wordt beschermd door reCAPTCHA: u kunt het privacybeleid en de gebruiksvoorwaarden raadplegen.
Opmerkingen