Aromatische kruiden binnenshuis kweken in de winter

Waarom kruiden kweken in de winter?

Natuurlijk is kruiden kweken in de winter in de keuken of op de veranda een garantie dat je salades of bereide gerechten kunt verrijken met verse kruiden. Aromatische kruiden passen zich namelijk goed aan een teelt in pot binnenshuis aan. Je hoeft ze alleen naar behoefte te oogsten, ook in de winter. Zo heb je voortdurend verse kruiden binnen handbereik. Deze verse kruiden zitten boordevol smaak, maar hebben ook voedingswaarde omdat ze rijk zijn aan vitaminen, mineralen en antioxidanten. Wie het geluk heeft een tuin, terras of balkon te hebben, kan deze kruiden vanaf het voorjaar ook weer buiten kweken. Zelfs een eenvoudige vensterbank kan volstaan.

In de winter hebben deze verse kruiden bovendien als voordeel dat ze de ruimte heerlijk geuren. Je hoeft ze alleen even met je hand aan te raken of het blad licht te kneuzen om de geur vrij te laten komen. Zo halen ze de geuren van de moestuin in huis.

In de winter is het eenvoudig om kruiden in pot te kweken, zodat je ze vers binnen handbereik hebt

Tot slot is het laatste voordeel van kruiden kweken in de winter binnenshuis puur economisch. Het is namelijk veel voordeliger dan kruiden die je gedroogd of ingevroren in de winkel koopt.

Vrijwel alle aromatische kruiden overleven de winter binnenshuis. De vaste kruiden hoef je alleen uit de grond te halen om ze in een pot binnenshuis te planten. Sommige soorten, zoals munt, tijm en rozemarijn, zijn daarentegen winterhard en kunnen buiten blijven staan.

Bij eenjarige kruiden (peterselie, basilicum, koriander…) moet je eind zomer, rond september, een paar keer zaaien, zodat je ze in de loop van oktober naar binnen kunt halen.

Welke kruiden kun je in de winter binnenshuis kweken?

Alle kruidenplanten zijn geschikt om binnen in een pot te kweken. Zelfs in de winter! Sommige zijn echter gemakkelijker te kweken en te onderhouden, vooral vaste planten met wintergroen blad. Toch moet je ze de beste groeiomstandigheden en zorgvuldige verzorging bieden.

In de winter kun je dus binnen kweken:

• De munt: dit is een ideale kruidenplant om in een pot te planten, omdat hij zich sterk uitbreidt. Binnen en in een pot blijft het blad behouden. Alle muntsoorten kunnen op deze manier worden gekweekt.
• De tijm: deze wordt geplant in een brede pot van 20 tot 25 cm. Kies een variëteit zoals de compacte wintertijm (Thymus vulgaris ‘Compactus’) met mooi groen blad, of de goudgele citroentijm.
• De rozemarijn: deze groeit zeer goed in een brede pot van 30 cm, maar omdat hij zeer winterhard is (tot – 15 °C), kan hij ook in de winter buiten worden gekweekt.
• De bieslook: deze wordt alleen in een pot met een diameter van minstens 15 cm geplant. Omdat hij zeer winterhard is (tot – 20 °C), kan hij ook buiten blijven. Het is zelfs aan te raden om hem korte tijd buiten te zetten en aan een stevige vorst bloot te stellen, zodat hij mooi dicht kan groeien.
• Het bonenkruid: dit wordt gekweekt in een diepe pot bij een vrij warme temperatuur. Je kiest het beste voor een vaste plant van het bergbonenkruid (Satureja montana).
• De dragon: dit is een vaste plant die zeer vorstgevoelig is en in de winter beslist naar binnen moet worden gehaald.
• De peterselie: zowel platte als krulpeterselie wordt in september gezaaid om de hele winter te kunnen worden geoogst. Deze heeft een pot nodig die dieper dan breed is.
• De kervel: net als peterselie wordt kervel aan het begin van het najaar gezaaid om de winter warm door te brengen.
• De koriander: koriander is vorstgevoelig en eenjarige plant. Hij kan echter in september op een warme plek worden gezaaid om hem in de winter te kunnen oogsten.
• Het basilicum: basilicumplanten kunnen in de winter naar een warme plek binnen worden gehaald om ze te behouden. Ze hebben echter regelmatig, maar niet overmatig, water nodig en veel licht.
• De oregano: oregano is winterhard tot – 15 °C en groeit zeer goed binnen in een pot.
  

  Peterselie, basilicum en bieslook in pot

Hoe en waar kweek je ze?

Om kruidenplanten in pot de hele winter te kweken en te behouden, is het van essentieel belang om ze aan het begin van het najaar, in de eerste dagen van oktober, te verplanten. U hoeft alleen maar een wortelkluit uit uw tuin te nemen of een plant in een kweekpotje te kopen. Eenjarige kruidenplanten worden in september gezaaid, zodat u in de winter kunt oogsten. Kruiden zoals peterselie en kervel kiemen namelijk vrij langzaam.

Veel licht nodig

Sommige kruidenplanten kunnen in dezelfde pot of bloembak worden geplant, op voorwaarde dat ze dezelfde teeltomstandigheden nodig hebben. Tijm gedijt bijvoorbeeld goed samen met rozemarijn, oregano en bonenkruid. Basilicum kan worden gecombineerd met bieslook en dragon, maar omdat het nogal kwetsbaar is, staat het beter alleen in een pot. U kunt ook peterselie en koriander samen zaaien. Andere kruidenplanten, zoals munt en bieslook, moeten alleen worden geplant.

Hoe dan ook, al deze kruidenplanten hebben vooral in de winter absoluut veel licht nodig. Idealiter worden ze bij een raam geplaatst, maar buiten het bereik van direct zonlicht (als dat er midden in de winter al is!). Logischerwijs worden potten of bloembakken met kruidenplanten in de keuken gezet, binnen handbereik, maar ook de veranda kan geschikt zijn (als het er niet koud is). Voor veel van deze kruidenplanten is een temperatuur van 18 tot 20 °C ideaal. Zet ze daarentegen nooit in de buurt van een warmtebron, zoals een radiator of oven! Controleer ook goed of er geen tocht is, want daar zouden de kruidenplanten niet tegen kunnen.

In pot moeten kruidenplanten in de winter zo veel mogelijk licht krijgen

Het belang van pot en substraat

Een pot of bloembak, dat maakt niet uit… Het belangrijkste is dat de pot of bloembak breed en hoog genoeg is voor uw kruidenplanten. Een pot met een diameter van 25 tot 30 cm en een diepte van ongeveer 20 cm is echter voldoende. De keuze van het materiaal van de pot hangt af van uw smaak en uw interieur. Uiteraard hebben terracotta potten altijd de voorkeur, maar potten van pvc zijn ook prima, omdat ze niet aan vorst worden blootgesteld. Het belangrijkste is dat ze gaten hebben voor een goede drainage.

Het substraat bestaat uit een mengsel van gelijke delen tuingrond en hoogwaardige universele potgrond of speciale potgrond voor moestuin en kruidenplanten. U kunt ook zand toevoegen om het substraat lichter te maken als uw tuingrond wat zwaar is. En vergeet vooral de laag kleikorrels of grind onder in de pot niet, om de drainage te bevorderen. De meeste van deze kruidenplanten verdragen namelijk absoluut geen overmatige vochtigheid, waardoor de wortels zouden gaan rotten.

Welke verzorging hebben kruiden in de winter nodig?

In de winter moeten, in tegenstelling tot de meeste andere planten die binnenshuis worden gekweekt, de kruiden regelmatig water krijgen. Misschien met uitzondering van tijm, rozemarijn en bonenkruid, die gemakkelijker tegen een droge substraat kunnen. Bieslook, peterselie, kervel en basilicum… krijgen dus elke 3 tot 4 dagen kleine hoeveelheden water. Het substraat moet vochtig zijn zonder doordrenkt te raken. Het is ook belangrijk om geen water in de schotel of sierpot te laten staan. De potgrond mag daarentegen nooit droog zijn.

Kruiden die in de winter in potten worden gekweekt, moeten regelmatig water krijgen

Bemesten is niet nodig voor deze kruiden.

Zodra in april het voorjaar aanbreekt en de mooie dagen terugkeren, kun je de potten gerust naar buiten verplaatsen (uiteraard als de temperaturen hoog genoeg zijn). Vergeet niet om ze ‘s nachts weer binnen te zetten, want ook in het voorjaar is niemand gevrijwaard van nachtvorst. Zet de potten buiten eerst op een plek in de halfschaduw om verbranding van het blad te voorkomen.