Gratis kruidenplanten krijgen of vermeerderen?

Het stekken

Stekken is een techniek voor vegetatieve vermeerdering waarmee je een nieuwe plant kunt kweken uit een stengel van de moederplant. Het is een bijzonder doeltreffende en eenvoudig uit te voeren methode voor kruidenplanten.

Voor welke kruidenplanten?

Stekken werkt voor (bijna) alle kruidenplanten, maar sommige zijn bijzonder geschikt voor deze methode, zoals rozemarijn, tijm, salie, munt, lavendel, citroenmelisse, oregano en ijzerhard.

Wanneer stekken?

Stekken van kruidenplanten doe je aan het einde van de zomer, in augustus en september.

Hoe maak je een stek van een kruidenplant?

1- Kies een gezonde plant om te stekken. Deze zogenaamde ‘moederplant’ moet krachtig en vrij van ziekten zijn.

2- Selecteer een jonge stengel die goed ontwikkeld is en bij voorkeur geen bloemen draagt.

3- Knip een stengel van 10 tot 15 cm af met een snoeischaar of tuinschaar. Steriliseer het gereedschap vooraf om de overdracht van ziekten te voorkomen. Voor een grotere kans op succes raden we aan om minstens 5 stekken te maken. Knip je stekken vlak onder een oog af, dus onder een blad, want daar zullen de wortels zich ontwikkelen.

4- Verwijder de onderste bladeren van de stengel en laat alleen enkele bladeren aan de top staan. Zo kan de plant energie besparen en raakt ze niet uitgeput door via het blad ‘te transpireren’.

5- Vul kweekpotjes, een pot of een zaaibakje met zaai- en stekgrond of met een mengsel van 2/3 turf en 1/3 tuinzand.

6- Maak de potgrond vochtig met regenwater en maak vervolgens met een potlood een gat van 4 cm diep om de stekken niet te beschadigen.

7- Optioneel: Dompel het afgeknipte uiteinde in een bewortelingshormoon om de groei van de wortels te stimuleren.

8- Steek de onderkant van de stek in de potgrond en druk de grond stevig aan.

9- Dek de stek af met een doorzichtige plastic zak of een kweekkap of met een plastic fles zonder bodem om de vochtigheid op peil te houden. Let op: de stengel en bladeren mogen de kweekkap niet raken, om schimmelvorming te voorkomen!

10- Zet de pot op een lichte plek, maar niet in de volle zon, en houd de grond vochtig maar niet kletsnat. Til de kweekkap elke 3 tot 4 dagen 30 minuten op om de lucht te verversen.

11- Na 5 tot 6 weken kun je de kweekkap verwijderen. Na 2 tot 3 maanden zijn de wortels gevormd. Je kunt je jonge planten dan indien nodig verpotten in een grotere pot.

12- In de winter raden we aan om je jonge scheuten in een kas of een onverwarmde veranda te bewaren. Geef ze in deze periode minder water.

Je kunt je jonge kruidenplanten het volgende voorjaar in de tuin planten.

Planten ruilen met andere tuiniers

Plantenruil is een gezellige activiteit die tuiniers de mogelijkheid biedt om nieuwe planten aan te schaffen (kruidenplanten of andere) zonder kosten, door planten te ruilen waarvan ze er te veel hebben.

Als je wilt beginnen met plantenruil, selecteer je eerst de planten die je wilt ruilen.

Vraag vervolgens je vrienden en familie, of zoek groepen van tuiniers op sociale media, gespecialiseerde tuinforums of bij lokale verenigingen voor tuiniers om ruilpartners te vinden. Informeer ook bij je gemeente en bij gemeenschappelijke of gezamenlijke tuinen naar de data van de volgende plantenruilbeurzen.

Zet je planten in de kijker door te vermelden dat je op zoek bent naar kruidenplanten en bespreek met de betrokken personen de voorwaarden van de ruil. Zodra je het met een ruilpartner eens bent geworden, plan je een ontmoeting om de ruil uit te voeren.

Plant tot slot je nieuw verworven planten in je tuin en geef ze alle zorg die ze nodig hebben.

Zaden verzamelen en zaaien

Zaad verzamelen is een natuurlijke en voordelige manier om kruidenplanten te verkrijgen.

Wanneer zaden verzamelen?

Zaden worden meestal aan het einde van het groeiseizoen verzameld, wanneer ze rijp en droog zijn.

Hoe?

• Vraag vrienden, familie of hobbytuiniers of zij de kruidenplanten hebben die je zoekt. Vraag of zij zaden voor je kunnen verzamelen.
• Identificeer de juiste planten: gezonde en krachtige exemplaren. Controleer of je ZEKER weet dat je de juiste plant en de juiste variëteit verzamelt, om verwisselingen te voorkomen die schadelijk kunnen zijn voor je gezondheid. Bij twijfel kun je beter zaden bij tuiniers verzamelen dan in de natuur.
• Laat de zaden aan de lucht drogen en bewaar ze vervolgens in een luchtdichte pot op een koele, droge plaats.

Wanneer zaaien?

Het ideale moment om te zaaien hangt af van de plant en je klimaat. Voor veel kruidenplanten is het begin van het voorjaar vaak de meest geschikte periode.

Hoe zaaien?

1- Afhankelijk van de variëteit en je klimaat kun je kruidenzaden in potten, kweekpotjes of direct in de volle grond zaaien. Raadpleeg eerst de plantinstructies op onze website om te weten in welke periode je moet zaaien.

2- Bereid je bodem of potten voor:

• Voor zaaien in potten: gebruik zaai- en stekgrond of een mengsel van 2/3 turf en 1/3 tuinzand.
• Voor zaaien in de volle grond: maak de bodem los en verwijder het onkruid. Voeg ook zaai- en stekgrond of goed verteerde compost toe om de grond te verrijken en lichter te maken.

3- Zaai de zaden op de aanbevolen diepte en volg daarbij de specifieke instructies voor elke plant. Bedek ze vervolgens met potgrond.

4- Geef de pas gezaaide zaden voorzichtig water. Gebruik een gieter met een fijne broes om te voorkomen dat de zaden verplaatsen.

5- Zet de zaaisels op een zonnige plaats, in een kas, achter een raam of onder groeilicht als je binnen zaait.

6- Houd de bodem gelijkmatig vochtig maar niet doorweekt. Een plastic folie of glazen stolp kan helpen om het vocht voor zaaisels binnenshuis vast te houden.

7- Als je meerdere zaden per gat of pot hebt gezaaid, dun ze dan uit zodra ze enkele echte bladeren hebben en laat de sterkste plant staan.

8- Als je binnen hebt gezaaid, plant de jonge planten buiten uit of zet ze in grotere potten zodra ze sterk genoeg zijn. Blijf de planten water geven, voeden en verzorgen naarmate ze groeien.

→ Lees ons artikel voor meer informatie: Kruiden zaaien

Recycle je keukenresten

Wist je dat je je keukenrestjes kunt gebruiken om gratis nieuwe kruidenplanten te kweken? Het is een slimme en duurzame methode. Heb je bijvoorbeeld basilicum gebruikt bij het koken, gooi de overgebleven stengels dan niet weg. In plaats van ze op de composthoop te gooien, volg je deze stappen om een nieuwe plant te kweken:

1- zet de stengels in een glas water en plaats dit op een zonnige plek, bijvoorbeeld bij een raam.

2- Ververs het water om de 2 tot 3 dagen. Zo voorkom je de ontwikkeling van bacteriën en schimmels die de groei van de wortels kunnen belemmeren. Schoon water levert ook de nodige voedingsstoffen om een gezonde groei van je plant te stimuleren.

3- Na enkele dagen zul je wortels zien ontstaan. Zodra de wortels lang genoeg zijn, kun je de stengel verplanten in zaai- en stekgrond. Ga heel voorzichtig te werk om dit jonge wortelstelsel niet te beschadigen.

Deze methode werkt ook goed voor andere kruiden, zoals munt en rozemarijn. Deze werkwijze is niet alleen voordelig, maar draagt ook bij aan het verminderen van afval. Zo sla je als milieubewuste tuinier twee vliegen in één klap.