Mahonia oiwakensis lomariifolia - Mahoniestruik

De Mahonia oiwakensis subsp. lomariifolia, vaak simpelweg Mahonia lomariifolia genoemd, is misschien wel de meest elegante en sculpturale van alle mahonia's. Hoewel hij opvalt in de winter met zijn lange, zonnige en geurige bloei, heeft deze grote struik ook een heel bijzondere groeiwijze die hem het hele jaar door een exotisch en prachtig effect geeft. Zijn lange, glanzende en wintergroene bladeren, die diep zijn ingesneden in smalle, stekelige deelblaadjes, doen denken aan de varenbladeren van een boomvaren. Deze sterk structurerende plant brengt een vleugje exotisme in elke tuin.

De Mahonia lomariifolia behoort tot de Berberidaceae-familie. Het is een winterharde (tot minstens -15°C) en weinig water behoevende soort, oorspronkelijk afkomstig uit China. Zijn gemakkelijke teelt en sierkwaliteiten hebben ervoor gezorgd dat hij in Engeland is bekroond door de Royal Horticultural Society. Deze rhizomatische struik bereikt uiteindelijk ongeveer 3 meter hoogte en iets minder in breedte. Zijn groei, vrij langzaam in de eerste jaren, versnelt daarna. Omdat hij op meerdere stammen groeit die in de loop der jaren kaal kunnen worden, heeft deze Mahonia een opgaande, sierlijk uitwaaierende vorm, ondersteund door weinig vertakte takken. Het blad, zelfs in de winter wintergroen, bestaat uit lange bladeren die in rozetten aan het uiteinde van de stengels staan. Ze kunnen 50 cm lang worden en zijn verdeeld in 10 tot 20 paar tegenover elkaar staande deelblaadjes langs de hoofdnerf, in een bijna horizontaal vlak. Elk lancetvormig deelblaadje heeft een leerachtige textuur en een stekelige, golvende rand. De kleur van het jonge voorjaarsblad is purpergroen, wordt donkergroen in de zomer, met een geelgroene onderkant. De bloei, langdurig in het hart van de winter, strekt zich uit van het late najaar (december) tot midden in de winter (januari-februari). De bloeiwijzen zijn rechtopstaand tot licht gebogen en staan in rozetten aan het uiteinde van de jonge stengels. Deze 10 tot 25 cm lange trossen bestaan uit een veelheid aan kleine, klokvormige, heldergele en nectarrijke bloemen. Hun geur doet een beetje denken aan die van lelietje-van-dalen, maar lichter. Ze maken plaats voor kleine, decoratieve, blauwe bessen bedekt met een witte waslaag (pruina), licht giftig voor mensen, maar geliefd bij vogels.

Bloeiend in het hart van de winter, met lange gele pluimen, wordt de mahonia het middelpunt in de tuin wanneer andere planten sluimeren. Voor tuiniers in koude streken kan hij, binnen de perken, de zuidelijke mimosa vervangen, zowel in de tuin als in boeketten. Zijn originele, grafische, zeer structurerende vorm transformeert een border of een grote schaduwrijke rotstuin. Combineer hem bijvoorbeeld met varens en de blauwe bloemen van leverbloempjes of wilde hyacinten, op koele en beschaduwde plekken. Om de wat kale voet van de struik te maskeren, denk aan vaste geraniums, herfstasters, of de wintergroene en zeer weinig eisende echte gamander (Teucrium chamaedrys). Een groepje van 3 exemplaren in een driehoek geplaatst creëert een behoorlijk spectaculair bosje. Staat hij op de hoek van een terras of oprit, dan zal hij de lucht parfumeren en kleur brengen dicht bij huis tijdens de sombere winterdagen. Tuiniers zonder tuin kunnen hem verwelkomen in een grote kuip op het terras of balkon, bijvoorbeeld gecombineerd met dwergbamboe. Deze Mahonia kan ook deel uitmaken van een vrije haag, met andere wintergroene heesters.