Eucalyptus regnans - Reuzeneucalyptus

De Eucalyptus regnans behoort tot de grootste bomen ter wereld en heeft een extreem snelle groei in voor hem geschikte klimaten. Hij vormt een imposante boom, met een zeer rechte stam, een vezelige schors in het onderste deel en een gladde schors hogerop. Zijn vorm is duidelijk conisch, met een groen tot grijsgroen wintergroen blad, dat in het voorjaar getooid wordt met kleine witte bloemen die in schermen bijeen staan. Deze soort vraagt veel licht en groeit in verse, maar goed doorlatende, pH-neutrale tot zure, matig vruchtbare grond. Hij houdt van koelere, vochtige gebieden waar weinig vorst voorkomt en zal daar snel een uitzonderlijk exemplaar vormen.

De Eucalyptus regnans behoort tot de grote Myrtenfamilie (Myrtaceae), net als de Callistemon (Flessenborstel), de Feijoa of natuurlijk de Mirte. Het geslacht Eucalyptus telt meer dan 800 soorten, vrijwel allemaal afkomstig uit Australië, op een paar na die uit Zuidoost-Azië komen. Sommige vormen kleine struiken, terwijl de E. regnans de reus van het geslacht is. Het hoogste levende exemplaar bereikt 100 m; alleen een tropische boom, de Shorea, is 1 m hoger, net als de Sequoia die het absolute record houdt met een exemplaar van 116 m hoogte.
Eucalyptus regnans is oorspronkelijk afkomstig uit het zuidoosten van Australië, uit de staat Victoria en Tasmanië. Daar vormt hij grote bossen en wordt hij veel gebruikt in opstanden. Zijn groei is verbluffend snel vanaf het tweede jaar. In het eerste jaar van zijn bestaan wijdt hij zich namelijk aan het verankeren in de bodem door middel van een diepe penwortel. Daarna produceert hij zijwortels die vrij ver van de oorspronkelijke penwortel af gaan en secundaire penwortels vormen. De jonge boom kan dan beginnen aan zijn opmars naar de hemel met een verrassende snelheid wanneer de teeltomstandigheden aan zijn behoeften voldoen. Er zijn dan ook verbazingwekkende groeisnelheden gemeten in verschillende regio's in Kenia, met bomen van 2 jaar die 9 m hoog waren; in een andere opstand hadden bomen van 12 jaar een gemiddelde hoogte van 34,6 m; en in een arboretum bereikten exemplaren van 32 jaar zelfs 44 tot 49 m!
In deze tropische of subtropische gebieden vormt hij een zeer rechte stam, waarvan de bruine schors vezelig is tot wel 15 m hoog, voordat hij glad wordt en een lichte kleur krijgt in de hogere delen. Bij zeer grote exemplaren, waarvan sommige de 300 jaar overschrijden, kan de stam een diameter van wel 3 m bereiken. Zijn kroon blijft lang conisch voordat hij op volwassen leeftijd licht openspreidt, terwijl er steunberen aan de voet van de boom ontstaan om hem te ondersteunen. Het groene tot grijsgroene blad bestaat uit eenvoudige, wintergroene, gave, licht schuine bladeren die tot 23 cm lang en 5 cm breed kunnen zijn, maar soms kleiner zijn. De bloei bestaat uit kleine tweeslachtige witte bloemen, verenigd in schermen van 9 tot 15 eenheden.
Deze boom heeft licht nodig om zich goed te ontwikkelen, hij verdraagt geen concurrentie van andere bomen en maakt zelfs de omgeving leeg om onbelemmerd te kunnen groeien. In de Australische bossen kan alleen een ondergroei van Acacia dealbata (de 'mimosa' van de Franse Rivièra) zich handhaven in de schaduw van deze reus. De Eucalyptus regnans groeit in een vrij koel klimaat, gespaard van droogte en sterke vorst. Hij kan tijdelijk -5°C, of zelfs -7°C verdragen als hij eenmaal goed gevestigd is, evenals korte droge periodes, maar hij gedijt beter in goed bewaterde gebieden. In Australië komt hij voor van zeeniveau tot 1100 m hoogte, maar in tropische klimaten waar hij kunstmatig is geïntroduceerd, groeit hij op 2000 tot 3200 m hoogte, waardoor hij de hitte van lage hoogte ontloopt. Hij heeft behoefte aan diepe, matig vruchtbare, verse en goed doorlatende bodems, met een pH-neutrale of zure zuurgraad, en vrij van zoutgehalte.
In Nederland zal hij gunstige omstandigheden vinden in beschutte, vochtige tuinen, vooral in gebieden met een gematigd zeeklimaat waar vorst weinig voorkomt. Zeer droge of hete standplaatsen zijn minder geschikt voor hem.

De Eucalyptus regnans zal vooral verzamelaars in frisse, Atlantische gebieden met hoge neerslag interesseren. Hij zal een monumentaal exemplaar vormen als solitair op een gazon, of op de achtergrond van een border. In de buurt kan men de Acacia melanoxylon planten, de Mimosa met zwart hout die originele, bolvormige zwavelgele bloemen geeft, of de meer klassieke Acacia dealbata, met zijn mooi ingesneden blad en zeer geurige, felgele bloemen. Deze twee soorten verdragen de nabijheid van de Eucalyptus en vormen aan zijn voet een prachtig exotisch tafereel.