Quercus cerris Curly Head - Moseik

De Quercus cerris Curly Head is een zeldzame en uitgesproken atypische variëteit van de Moseik, waar hij zich zowel in het blad als in de vorm en afmetingen van onderscheidt. Hij groeit veel langzamer dan de botanische soort en blijft compact, met een smalle groeiwijze, en wordt na vele jaren niet hoger dan 3 à 4 meter. Vooral zijn blad is buitengewoon origineel, met zijn gekreukelde aanzien door de verrassende verkroesing van de bladeren. In een mooi donkergroen met een gelakt uiterlijk, blijft deze vegetatie verbazen. In het najaar kleurt hij geel voordat hij verdroogt en blijft hij aan de plant zitten tot vrijwel het verschijnen van de nieuwe bladeren.

De Moseik behoort tot de familie van de Fagaceae, net als de Beuk en de Tamme Kastanje. Hij is afkomstig uit Zuidoost-Europa, en komt voor van het Balkanschiereiland tot aan de westkust van de Zwarte Zee en in Midden-Europa. Het is een soort voor een warm gematigd klimaat, die van kalkhoudende grond houdt, maar langdurige droogte niet verdraagt. De botanische soort, met een snelle groei, bereikt gemiddeld 20 meter hoogte en 10-12 meter breedte, maar heeft een zeer variabele, min of meer uitgespreide, onregelmatige vorm. Deze eik ontwikkelt een kroon met een brede, kegelvormige vorm die in de loop der tijd ronder wordt.
Curly Head is waarschijnlijk een van zijn meest verrassende variëteiten. Deze selectie is te danken aan de Nederlandse kweker M.M. Bömer uit Zundert (geboorteplaats van Van Gogh, in het zuiden van Nederland, aan de Belgische grens). De originele plant, rond 1989 ontdekt, was in 2005 slechts 1,50 meter hoog, wat zijn trage groei goed illustreert... Deze groei is overigens variabel afhankelijk van het klimaat, maar na 10 jaar groei krijg je een plant van 2 meter hoog en 80 cm tot 1 meter breed. Zijn uiteindelijke hoogte op volwassen leeftijd, na enkele decennia, wordt geschat op 3 à 4 meter. Met zijn smalle, weinig vertakte groeiwijze, die meestal meerdere goed opgaande verticale assen vertoont waaromheen groepen bladeren samenklonteren, en zeldzame zijtakjes, doet Curly Head eerder denken aan een Mahonia of een Buxus dan aan een Eik!
Zijn blad is ook volkomen atypisch. De bladeren zijn iets kleiner dan die van de wilde typesoort, met een lengte van 8 tot 10 cm en een breedte van 3 tot 4 cm. De bladschijf heeft ronde, min of meer diepe insnijdingen, waardoor een geoefend oog er bij nauwkeurige observatie een eikenblad in herkent. Omdat het blad echter sterk gekroesd is, zal het sterk gegolfde oppervlak velen verbazen. Donkergroen van kleur, heeft het oppervlak een zeer decoratieve glanzende uitstraling. De bladeren zijn in trossen gegroepeerd op de twijgen, wat de eigenaardigheid van de plant nog versterkt. De twijgen zijn wollig, grijsgroen of bruingroen van kleur, terwijl de schors bijna zwart en ruw is.
In april-mei produceert deze kleine Eik goudgele katjes van 5 à 6 cm lang, die eivormige eikels zullen geven, 2,5 à 3 cm groot, gegroepeerd met 1 tot 4 stuks. De napjes zijn versierd met lange, fijne, omgekrulde schubben (vandaar de naam Moseik).
Wanneer het najaar aanbreekt, verkleurt de vegetatie naar geel en bruin, en de bijna afgestorven, verdroogde bladeren blijven aan de plant zitten tot de nieuwe bladeren van het jaar verschijnen.
Winterhard tot ongeveer -24°C, groeit deze Eik goed in kalkhoudende grond, evenals in neutrale tot licht zure grond. Eenmaal goed geworteld, verdraagt hij droogte relatief goed, maar zal hij wat water op prijs stellen. Hij verdraagt echter geen stilstaand water. Een zonnige standplaats past hem perfect, hij verdraagt ook lichte schaduw.

De Quercus cerris Curly Head behoort tot die getypeerde planten die je ofwel geweldig vindt ofwel vermijdt. Makkelijk te telen, zal hij liefhebbers en verzamelaars bekoren door zijn vreemde en zelfs fantasmagorische aanzien. Hij zal perfect op zijn plaats zijn in een 'bizarretum', een deel van de tuin of een border gewijd aan planten met een atypische vorm. Op de achtergrond zou je de verbazingwekkende Cryptomeria japonica 'Araucarioides' kunnen planten, een conifeer met lange, draadvormige twijgen, bestaande uit zeer kleine naalden die in elkaar grijpen. Een andere mogelijke metgezel is de Cercis canadensis Alley Cat, een Amerikaanse Judasboom met brede groene bladeren besprenkeld met wit. Zijn roze bloei die direct op het kale hout en op de twijgen verschijnt, vroeg in het voorjaar, wekt altijd verbazing bij beginners. Denk ook aan verrassende vruchten zoals de grote blauwe bonen van de Decaisnea fargesii, een struik wiens crèmegele bloemtrossen in de vorm van zeer spitse sterren ook uit het gewone treden...