Polyscias sambucifolia - Aralia

De Polyscias sambucifolia, in de volksmond ook wel Panax-sering genoemd, is een prachtige groenblijvende Australische heester die nog zeldzaam is in de teelt en het ontdekken meer dan waard is. Hij vormt een brede, bossige massa met grijsgroen blad dat min of meer fijn is ingesneden, produceert een overvloed aan bloemen in groenachtige pluimen, gevolgd door kleine, eetbare vruchten in een blauwpaarse, bijna doorschijnende kleur. Weinig winterhard (-8 °C), deze plant kan in ons gematigde klimaat in de vollegrond worden gekweekt, of in een grote pot om bij strenger weer te kunnen overwinteren.

De Polyscias sambucifolia behoort tot de Araliaceae-familie, het is een neef van de Aralia en de Pseudopanax. Het is een soort die wijdverspreid is in het zuidelijke deel van Oost-Australië, waar een gematigd, min of meer vochtig, mild zeeklimaat heerst. Het uiterlijk van deze struik kan variëren afhankelijk van zijn habitat; de soort *sambucifolia* is recentelijk zelfs opgesplitst in drie ondersoorten (sambucifolia, decomposita en leptophylla) die worden gekenmerkt door een min of meer krachtige groei en min of meer fijn ingesneden blad. In de natuur vind je deze struik vaak aan de bosrand.

De Panax-sering, die snel groeit, kan in de vollegrond een hoogte van 3,50 m bereiken met een breedte van 2,50 m, of zelfs meer onder gunstige omstandigheden. In pot gekweekt, blijft hij bescheidener van maat. De stam is recht, bedekt met een donkerbruine tot zwarte schors met kleine puistjes en reliëflijntjes. Zijn groeiwijze is zowel uitgespreid als opgaand, de vertakking is dicht en begint al aan de voet van de stam. Sommige exemplaren vormen lichtelijk worteluitlopers, met name de hoogland-ondersoort, wat het bossige uiterlijk van de plant versterkt. Het blad blijft in de winter aan de plant. Het is geveerd en meet 5 tot 30 cm lang, met tot wel 5 paar deelblaadjes. Deze deelblaadjes, ovaal tot breed elliptisch van vorm, zijn 9 tot 20 cm lang en 3 tot 17 mm breed. Hun kleur is een blauwachtig groen, min of meer grijs getint. De bloei vindt bij ons plaats tussen mei en juli (van november tot februari in Australië). De bloemen, hoewel gedragen in grote pluimen, zijn lichtgroen en onopvallend. Eenmaal bestoven geven ze echter wel decoratieve en eetbare besjes van 4 mm diameter, in een heel zacht blauwpaars, die bij rijpheid doorschijnend worden. Deze vruchten zijn eetbaar.

Het is een prachtige heester die de voorkeur geeft aan de kustgebieden van ons land en halfschaduw. Hij past zich aan aan alle goed doorlatende bodems, die niet te droog maar ook niet te nat zijn, en ook niet te zanderig. Zijn decoratieve blad verdient het beschermd te worden tegen harde wind om al zijn schoonheid te behouden. Eenmaal gevestigd, is hij prachtig solitair of in groep. De Polyscias sambucifolia is ook interessant in combinatie met andere exotische heesters die net als hij van frisse tot vochtige bodems houden, zoals de bamboe Fargesia, de aralia's en de seringen bijvoorbeeld. Tuiniers in het binnenland kunnen hem ook in een kuip of grote pot adopteren, om te overwinteren zoals een citrusboom.