Pinus mugo Heideperle - Bergden

Weinig coniferen zijn zo dwergachtig als deze Pinus mugo 'Heideperle'. Met een bijzonder langzame - maar regelmatige - groei vormt deze miniatuur bergden een bol met een diameter van 50 cm, gedragen door een zeer korte stam. De vele korte twijgen, bezet met dichte groene naalden, vormen een sfeervolle bol waaruit sierlijke, langwerpige kegeltjes tevoorschijn komen. Zeer winterhard, vraagt deze den om geplant te worden in goed doorlatende grond, in de volle zon of halfschaduw, en heeft hij weinig verzorging nodig, want het is een makkelijke plant om te telen. Hij is uiteraard perfect voor in pot of kuip vanwege zijn miniatuurformaat en zeer decoratieve uitstraling in alle seizoenen. 

De Pinus mugo, ook wel bergden genoemd, is een wintergroene conifeer uit de familie Pinaceae die endemisch is in de Europese berggebieden. Hij komt voor in de subalpiene zone, waar hij de zomerhitte mijdt, van de Spaanse sierra's, via de hoge Alpen- en Pyreneeënmassieven, tot aan de Balkan. Alleen in Midden-Europa daalt hij af tot een hoogte van 200 meter. In de natuur bereikt hij langzaam een hoogte en breedte van 3 tot 4 meter, met een warrige silhouet die zijn door wind geteisterde habitat weerspiegelt. Het is een zeer winterharde soort, uitstekend aangepast aan het bergklimaat. Hij wordt ook wel kruipende den genoemd vanwege zijn zeer knoestige hout en vaak kruipende, gedraaide takken.
Deze variëteit 'Heideperle', ook bekend als een ondersoort (Pinus mugo subsp. uncinata 'Heideperle'), onderscheidt zich van de wilde soort door zijn bijzonder kleine formaat. Met een regelmatige, maar extreem langzame groei van ongeveer 3 tot 5 cm per jaar, vormt hij uiteindelijk een mooie, dichte bol van ongeveer 50 cm in diameter, gedragen door een zeer korte stam (ongeveer 10 cm). Bijzonder decoratief in het voorjaar wanneer de nieuwe, per twee gegroepeerde naalden een zilvergrijze tint hebben voordat ze verkleuren naar een fris, helder groen. Het is vooral zijn grafische vorm die de aandacht trekt in de tuin.
Zijn kleine afmetingen mogen niet doen denken dat hij kwetsbaar is: deze kleine conifeer is zeer goed bestand tegen kou. Hooguit zorgt u ervoor dat een teveel aan sneeuw, dat zijn vorm zou kunnen aantasten, wordt verwijderd. Waar hij eigenlijk alleen niet tegen kan, is te veel water in de bodem. Daarom moet de grond goed doorlatend zijn, zelfs zanderig en arm, neutraal tot kalkhoudend. 

De Bergden 'Heideperle' vindt zijn plek in elke tuin, stedelijk of landelijk, zelfs de kleinste, geplant als solitair, in een border of rotstuin. Het is uiteraard een uitstekende kandidaat om een balkon of terras op te fleuren, geplaatst in een decoratieve pot. Hij doet het fantastisch in een Japanse tuin, of een moderne tuin, waar hij goed combineert met sterk gemarkeerde minerale elementen, zoals schisten platen of gekleurde glasscherven, om moderne en strakke taferelen te creëren.
Als beplanting eromheen kiest u voor planten met een beperkte groei die hem niet zullen overwoekeren of verstikken, gezien zijn kleine formaat. Denk dan aan de vele variëteiten vetkruid (Sedum), waarvan u de laagblijvende soorten kiest om een proportionele schaal te behouden met deze lilliputterboom.