Pastinaak - Pastinaca sativa

De gekweekte of wilde pastinaak, in het Latijn Pastinaca sativa subsp. sativa, is een plant die vroeger veel werd geteeld als veevoer, maar ook voor zijn lange, eetbare, geelachtige wortel. Deze vlezige wortel heeft een lichtzoete smaak, met een aroma van hazelnoot en anijs. Deze wortel wordt vooral gekookt gegeten, zoals de aardappel: als puree (al dan niet gemengd), in soepen, of als bijgerecht bij gekookt vlees of vis. De groenteplanten kunnen van april tot juni worden geplant, na de laatste vorst, voor een oogst in het najaar. Een vergeten oude groente die het herontdekken meer dan waard is!

De pastinaak is een oude groente, die al sinds de Middeleeuwen wordt geteeld. De wilde vorm komt van nature voor in Frankrijk en Europa. Hij behoort tot de familie van de Apiaceae, net als de wortel, waarmee hij veel overeenkomsten vertoont. Het is een plant van het laagland, die je vindt in weilanden of langs paden, vaak op kalkhoudende en kleiachtige grond. Het is een tweejarige soort die in het eerste jaar zijn loof en wortel vormt, en in de zomer van het tweede jaar bloeit voordat hij afsterft. De wortel wordt ruim voor de bloei geoogst. De pastinaak kan tot wel 1 meter hoog worden. Zijn holle en gegroefde stengels dragen grote, behaarde bladeren die samengesteld zijn uit minstens 5 gelobde en getande segmenten. De plant verspreidt een karakteristieke, sterke geur als je hem kneust. De bloei, in juli-augustus, heeft de vorm van gele schermen die door een groot aantal nuttige insecten worden bezocht; deze biologische bestrijders zijn zeer nuttig om de verspreiding van plagen te beperken. 

De pastinaak is een groente die de afgelopen jaren een terechte comeback maakt. Zijn uitgesproken smaak past perfect bij hutspot en stoofschotels, en geeft soepen of couscous extra aroma. Je kunt hem ook eten als friet, roerbakken, als puree, gratin of in een bechamelsaus. Rauw en geraspt is hij heerlijk in een salade, alleen of samen met rode biet, wortel, knolselderij... De pastinaak staat bekend om zijn vochtafdrijvende, voedzame en reumaverlichtende eigenschappen. Hij bevat vitamine C en B en mineralen.

De pastinaak heeft een normale bemesting nodig (3 kg/m²) op basis van goed verteerde mest en compost aan het einde van het najaar of in het vroege voorjaar. Let op: hij verdraagt geen onverteerde organische bemesting.

Oogst en bewaring : de oogst vindt plaats in november. Snijd het blad af en laat de wortels een paar uur op de grond opdrogen tot begaanbaar voordat je ze in de kelder opbergt. Je kunt de pastinaak ook in de grond laten zitten en de wortels naar behoefte oogsten. In dat geval is het aan te raden de bodem te bedekken met stro of droge bladeren.

De tip van de tuinman : In een mild klimaat is het mogelijk om pastinaak tegen het einde van september te zaaien.