Wederiken combineren

Langs oevers of aan de rand van een vijver

Wederiken komen van nature voor op vochtige plekken langs oevers en zijn je daarom dankbaar als je ze aan de rand van een waterpartij plant. In de halfschaduw of in de zon, in een goed vochtige of natte, zware bodem gedijen ze uitstekend, bij sommige soorten zelfs zeer snel. Houd daar rekening mee wanneer je ze plant. We proberen hier een combinatie met de Lysimachia ephemerum, die wat rustiger groeit: hoog, maar met een geringe breedte. Je kunt deze plant zonder problemen combineren met vaste planten met een gemiddelde groeikracht, zonder dat hij ze zal verdringen.

Hij wordt vergezeld door een Astilbe arendsii ‘Bumalda’, waarvan de volle, roze getinte pluimen een echo vormen van de lichte mauve tint van de Lysimachia ephemerum. Een Astrantia major ‘Rosea’ sluit hierbij aan, terwijl een Carex muskingumensis zijn lichtgevende, sierlijke blad toont. Een Sanguisorba officinalis ‘Arnhem’ zorgt voor een intensere kleurtoets.

Lysimachia ephemerum, Carex muskingumensis, Astilbe arendsii ‘Bumalda’, Astrantia major ‘Rosea’, Sanguisorba officinalis ‘Arnhem’

In een border met vochthoudende grond

Wederiken nemen genoegen met vochthoudende grond, zolang die in de zomer vochtig blijft. Dit tempert hun groeikracht enigszins in vergelijking met hun gulzige groei in vochtige bodem. In de halfschaduw verdragen ze beter een licht gebrek aan water in de bodem. Zorg er in de zon voor dat de bodem voldoende vochtig is, anders kunnen ze onder de felle zon verwelken. Het maakt niet uit of de bodem zwaar is.

Wederiken passen uitstekend in een klassieke border in Engelse stijl, voor een overvloed aan bloemen. Hier combineren we de Lysimachia punctata met een historische roos ‘Ballerina’, een Nepeta ‘Six Hill Giants’, een vingerhoedskruid ‘Suttons Apricot‘ en een kleine brede ereprijs ‘Royal Blue’. De gekozen planten geven hier de voorkeur aan een tamelijk goed doorlatende, maar altijd vochthoudende bodem.

Vingerhoedskruid ‘Suttons Apricot’, Lysimachia punctata, roos ‘Ballerina’, brede ereprijs ‘Royal Blue’, Nepeta ‘Six Hill Giants’

In goed doorlatende grond

Een variëteit van wederik verlangt goed doorlatende grond en verdraagt een tijdelijk droge bodem in de halfschaduw: de Lysimachia atropurpurea ‘Beaujolais’. Deze zeer fraaie en originele, kortlevende plant kan zich spontaan uitzaaien wanneer ze onder optimale omstandigheden wordt gekweekt. Grijsgroen en vervolgens purper blad, wijnrode bloeiaren: probeer haar gerust eens uit, want met deze kortlevende, rijkbloeiende plant zijn prachtige combinaties mogelijk.

Laten we ons inspireren door de Chelsea Flower Show, waar deze plant in 2014 in een purperen scène werd uitgelicht. Hier met een Cirsium rivulare ‘Atropurpureum’, een Astrantia major ‘Shaggy’, een Rodgersia pinnata ‘Bronze Peacock’ en een Iris sibirica ‘Blue Moon’.

Cirsium rivulare ‘Atropurpureum’, Astrantia major ‘Shaggy’, Lysimachia atropurpurea ‘Beaujolais, Rodgersia pinnata ‘Bronze Peacock’, Iris sibirica ‘Blue Moon’

Vlak boven de bodem

De gulzige Lysimachia nummularia ‘Goldilocks’ neemt graag grote stukken bodem in beslag als de bodem voldoende vochtig is. Deze vrolijke bodembedekker met kleine, ronde, hangende bladeren verspreidt zich snel tussen je vaste planten in de zon of halfschaduw. De Lysimachia nummularia is de enige kruipende wederik en heeft afhankelijk van de variëteit groene of goudkleurige bladeren. ‘Goldilocks’ is een krachtige gouden wederik.

Hier vormt ze in de halfschaduw, als een camaieu, eenvoudig opgefleurd met blauwpaars, een combinatie met een purperklokje ‘Southern Comfort’, een Dryopteris erythrosora en een Phlox divaricata ‘Chattahoochee’.

Lysimachia nummularia ‘Goldilocks’, purperklokje ‘Southern Comfort’, Phlox divaricata ‘Chattahoochee’, Dryopteris erythrosora

Vol flair!

Als je van bont blad houdt, geef dan alle ruimte aan de Lysimachia punctata ‘Alexander’, een bijzonder mooie variëteit met tal van pluspunten. Kijk maar: het sterk witbonte blad geeft de plant een verfijnde zilverachtige kleur. Sommige bladeren hebben bovendien een elegante roze rand. De felgele bloei, die minder sterk contrasteert met het blad dan bij variëteiten met groen blad, geeft de plant zachtheid en originaliteit. Ze laat zich gemakkelijk combineren met witte bloemen, zilvergrijs blad of groen blad.

Hier vieren we de mooie vaste plant met avondbloei: de teunisbloem, roze met de Oenothera ‘Twilight’, die aansluit bij de lichte roze schakering van de wederik, en geel met de Oenothera fruticosa ‘Hohes Licht’. Een pennisetum orientale ‘Fairy Tails’ met fijne zilverkleurige aren en een Verbena bonariensis maken het geheel compleet.

Oenothera ‘Twilight’, Lysimachia punctata ‘Alexander’, Oenothera fruticosa ‘Hohes Licht’, Verbena bonariensis, pennisetum orientale ‘Fairy Tails’

In harmonie met donker blad

Wat een schakeringen in het blad van de Lysimachia ciliata ‘Firecracker’! Plant deze originele cultivar gerust aan en bewonder de vele kleurschakeringen op de lange bladeren: de algemene indruk is paarsachtig chocoladebruin. In de zon verschijnen van het voorjaar tot de zomer koperkleurige, bronsgroene en metaalachtig blauwige reflecties. Het najaar sluit dit spektakel af met koperrood en oranje. Plant het mooie donkere blad in je tuin en vernieuw zo de mogelijke combinaties en geef diepte aan je border.

Hier zien we een harmonie van donker blad met de Physocarpus opulifolius ‘Diabolo’. Het diamantgras, Calamagrostis brachytricha, verzacht deze twee krachtige karakters met een heel zachte geranium: Geranium pratense ‘Mrs Kendall Clark’.

Calamagrostis brachytricha, Physocarpus opulifolius ‘Diabolo’, Lysimachia ciliata ‘Firecracker’, Geranium pratense ‘Mrs Kendall Clark’

In contrast met bladpartijen

Daarentegen brengen we het blad van de Lysimachia ciliata ‘Firecracker’ goed tot zijn recht door een contrast te creëren met andere sierlijke bladeren. Vergeet niet dat de bloeiperiode van vaste planten in het algemeen slechts een klein deel van het jaar beslaat. Ook al is de Lysimachia ciliata ‘Firecracker’ bladverliezend, het blad loopt vroeg in het voorjaar uit en blijft tot in de winter mooi. Geef aandacht aan het blad en geniet het hele jaar van je tuin!

Probeer hem bijvoorbeeld te combineren met het prachtige zilverkleurige blad van een Brunnera. In het voorjaar past de blauwe vergeet-mij-nietjesbloei ook goed bij het blad van de wederik, die zelf nog niet in bloei staat. De schors van een boom, zoals die van een ruwe berk, geeft dit geheel extra aantrekkingskracht.

Hier trekt ook het purperklokje ‘Lime Rickey’ met zijn heldergroene, gekroesde slabladachtige bladeren de aandacht. De Brunnera macrophylla ‘Alexander’s Great’, de himalayaberk, Betula utilis jacquemontii ‘Doorenbos’ en de wederik vormen een prachtige combinatie.

Purperklokje ‘Lime Rickey’, Lysimachia ciliata ‘Firecracker’, Brunnera macrophylla ‘Alexander’s Great’, Betula utilis jacquemontii ‘Doorenbos’

In wit voor een lichte tuin

Verschillende wederiken hebben witte bloemen en zijn welkom om een plek met halfschaduw op te fleuren. Met hun verschillende bloemvormen zorgen ze voor een heel andere uitstraling. Zo kun je genieten van de luchtigheid van Lysimachia ephemerum, de elegantie van de kaarsvormige bloeiwijzen van Lysimachia fortunei of de bijzondere aanwezigheid van de zwanenhalsvormige bloeiwijzen van Lysimachia clethroïdes.

Laten we deze laatste in grote partijen aanplanten om de sierlijke bloei te laten uitkomen tussen sterke vaste planten voor vochthoudende grond, die geen last hebben van de concurrentie, in halfschaduw of schaduw: een Astilbe thunbergii ‘Prof. van der Wielen’, een varen Matteuccia pensylvanica, de zeer mooie Lamiastrum galeobdolon ‘Hermann’s Pride’ met zilverkleurige bladeren en de elegante Hosta fortunei ‘Patriot’.

Lysimachia clethroïdes, Lamiastrum galeobdolon ‘Hermann’s Pride, Astilbe thunbergii ‘Prof. van der Wielen’, Matteuccia pensylvanica, Hosta fortunei ‘Patriot’

Combineer wederiken met elkaar

Krachtige wederiken vormen, wanneer ze met elkaar worden gecombineerd, prachtige grootschalige taferelen. Ze hinderen elkaar niet en stellen dezelfde omstandigheden op prijs.

Driemaal is scheepsrecht: ook hier komen we weer de Lysimachia ciliata ‘Firecracker’ tegen. Je zult haar veelzijdigheid waarderen: ze past gemakkelijk in allerlei verschillende sferen en stijlen. Ze wordt vergezeld door de Lysimachia punctata. Gebruik ook gerust de Lysimachia vulgaris, die iets minder hoog wordt. Als bodembedekker kruipt de Lysimachia nummularia tussen haar grote broers door. Voeg een mooie wolfsmelk toe, de Euphorbia griffithii ‘Fireglow’, die op vele manieren aantrekkelijk is met haar olijfgroene blad, rode stengels en unieke oranjerode bloei.

Lysimachia nummularia, Euphorbia griffithii ‘Fireglow’, Lysimachia punctata, Lysimachia ciliata ‘Firecracker’

In een pot

De kruipende wederik, Lysimachia nummularia, kan in een pot worden gekweekt, waarin hij mooi over de rand hangt en met zijn licht veel samenstellingen opfleurt, vooral de gouden wederik. Zorg wel voor voldoende water om de potgrond voortdurend vochtig te houden. In dat geval is het waarschijnlijk verstandiger om hem in de halfschaduw te kweken, zodat de potgrond langer koel en vochtig blijft. Anders droogt deze snel uit en ziet u de plant voor uw ogen verpieteren!

Een andere wederik is zeer geschikt voor dit gebruik of als bodembedekker: de Lysimachia congestiflora ‘Persian Chocolate’. Let op: deze plant is weinig winterhard en verdraagt korte vorstperiodes tot – 7 °C. In de schaduw doet hij het daarentegen goed, ook al bloeit hij daar minder rijk. Dat maakt hem geschikt voor potbeplanting om de redenen die in de vorige alinea zijn genoemd. De langdurige bloei vormt een mooi contrast met het blad; het is zonder twijfel een interessante plant. In combinatie met een incalelie ‘Duchesses Alienor’, die nauwelijks winterharder is, krijgt u een mooie combinatie.

De Lysimachia congestiflora ‘Persian Chocolate’ links en onderaan, op verschillende momenten in het seizoen, en de incalelie ‘Duchesse Alienor’