Een wederik kiezen

Kiezen op basis van hoogte

Binnen de familie van de wederiken hebben de Lysimachia nummularia, een kruipende bodembedekker van 5 tot 10 cm, en de Lysimachia punctata, een grote opgaande vaste plant van 1,20 m, weinig met elkaar gemeen!
Je kunt de wederiken bijvoorbeeld kiezen op basis van 3 hoogtes, die bepalen waarvoor je ze zult gebruiken:

Een kruipende, woekerende wederik als bodembedekker, net zo groeikrachtig als zijn grote zussen:

• De Lysimachia nummularia heeft zeer kleine, ronde groene blaadjes van 2 cm. Hij bloeit de hele zomer met kleine, felgele bloemen. Het is een uitstekende bodembedekker voor vochtige tot natte plekken. In onze webshop zijn ook twee cultivars verkrijgbaar: de Lysimachia nummularia ‘Aurea’ en de Lysimachia nummularia ‘Goldilocks’, met bijzonder goudgeel, zeer helder blad. Hun bloei valt minder op door het gele ton-sur-ton-effect, maar hun mooie blad maakt dat ruimschoots goed. In de zon hebben ze goudgeel blad en in de halfschaduw chartreusegroen blad.

Van links naar rechts: Lysimachia nummularia, nummularia ‘Aurea’, nummularia ‘Goldilocks’

Een middelgrote wederik:

• De Lysimachia vulgaris, die in Europa op lage hoogten voorkomt, is een prachtig, groeikrachtig en zeer rijkbloeiend exemplaar dat als volwassen plant 75 cm hoog wordt en zich op vochtige bodem tot 4 of 5 m kan uitbreiden. Hij bloeit van mei tot september met rechtopstaande aren van gele bloemen die op kaarsen lijken.

Een grote wederik:

• De Lysimachia punctata, of puntwederik, wordt op volwassen leeftijd 1,20 m hoog. In de zomer verlichten boeketten van felgele bloemen, die in opeenvolgende etages bijeenstaan, het zuivergroene, lancetvormige blad. De plant is in Frankrijk verwilderd en neemt snel ruimte in, bij voorkeur op vochtige plekken, hoewel zijn groeikracht zich aan alle omstandigheden aanpast! De wortelstokken woekeren slechts beperkt, maar het wortelstelsel is diep.

Lysimachia vulgaris en Lysimachia punctata

Kiezen op basis van de kleur en vorm van de bloemen

Als we Lysimachia nummularia buiten beschouwing laten, zijn de soorten en cultivars van de wederik tussen 70 cm en 1,20 m hoog en hebben ze een opgaande groeiwijze. Ze hebben zeer uiteenlopende bladeren en bloeiwijzen. Hun bloemen zijn geel, wit of paars en hebben verschillende vormen: stervormig, solitair of gegroepeerd in aren.

• De Lysimachia clethroïdes , ook wel Chinese wederik genoemd, is een botanische soort met slanke trossen van gebogen witte bloemen, waardoor ze een originele en sierlijke uitstraling heeft. Ze wordt ook zwanenhalswederik genoemd vanwege de manier waarop haar aren buigen: breed aan de basis en smal toelopend aan de uiteinden, allemaal in dezelfde richting. Dat is opvallend. Ze bloeit in juli en augustus. Het is een van die krachtige wederiken die je moet planten met het besef dat ze de ruimte snel zal koloniseren. Houd er rekening mee dat haar tegenoverstaande, lancetvormige bladeren aan de stengels, die licht- en heldergroen zijn, in het najaar rood en oranje verkleuren.
• Lysimachia ephemerum is een mooie soort, die interessant is vanwege haar lichte en sierlijke groeiwijze, die groot en slank is. Ze is niet breed en draagt smalle, langwerpige aren met kleine, stervormige witte bloemen met een vleugje mauve. De bloemtrossen kunnen 30 cm lang worden. Het blad is zilverkleurig. De plant wordt op volwassen leeftijd 1 m hoog. In het wild komt ze voor in de oostelijke Pyreneeën en de Aude. Het is een ideale oeverplant.

De mooie witte wederiken, Lysimachia clethroïdes en Lysimachia ephemerum

Kiezen op basis van de kleur en vorm van het blad

Wederiken hebben interessant blad in verschillende vormen, vaak lancetvormig en bij groene bladeren soms tegenoverstaand. Enkele cultivars zijn getooid met bont of zeer donker blad, dat mooi en origineel is.

• De Lysimachia punctata ‘Alexander’ is een zeer interessante variëteit: kleiner dan de botanische soort, 70 cm hoog op volwassen leeftijd en met een spreiding van ongeveer 50 cm, met lichtgroen blad dat breed witbont is en vaak roze gerand. Echt prachtig! In juli en augustus verschijnen er intens goudgele bloemen in stervorm op rechtopstaande stengels. Het geheel is zeer lichtgevend en lijkt afhankelijk van het licht een zilverachtige kleur te hebben.

De Lysimachia punctata ‘Alexander’, met veel pluspunten en een lichtgevend effect

• De Lysimachia ciliata ‘Firecracker’ is een bijzondere plant met prachtig chocoladebruin blad, dat in het voorjaar paars getint is en in de zomer wat groener wordt. De lancetvormige, behaarde bladeren kunnen 15 cm lang worden. Afhankelijk van het licht en het seizoen krijgen ze een schakering van violet of donkergroen. Deze wederik wordt van juni tot augustus vrolijk verlicht door kleine, felgele bloemen en krijgt in het najaar een geeloranje tot koperroodbruine kleur. De rijk gekleurde plant vormt een pol van 1 m hoog en 50 cm breed en breidt zich snel uit.

Het prachtige blad van Lysimachia ciliata ‘Firecracker’ in contrast met de bloei

Kiezen op basis van gebruik

We hebben gezien dat verschillende wederiken de ruimte willen innemen en zich sterk uitbreiden in vochtige en zelfs zware bodems. Deze eigenschap kan onder bepaalde omstandigheden interessant zijn: op een wat verwaarloosde of moeilijk bereikbare plek, om een groot oppervlak te vullen of om een oever te stabiliseren. In dat geval:

• Om een kale plek te koloniseren: zoals hierboven besproken, houden sommige wederiken er een stevige groeikracht op na. Voor dit gebruik zijn Lysimachia vulgaris en Lysimachia clethroïdes geschikte variëteiten. Ze laten weinig ruimte over voor begeleidende planten, tenzij je ze binnen de perken houdt met een wortelbegrenzer. Om een oever te stabiliseren zijn alle soorten geschikt, behalve Lysimachia ephemerum en Lysimachia atropurpureum, omdat hun wortelstelsel zo krachtig en diep is.

Laten we het nu hebben over wederiken die samen met andere vaste planten kunnen worden geplant, idealiter in een border met vochthoudende grond. Als je bodem in de zomer uitdroogt, zul je zien dat ze het moeilijk krijgen. Als je bodem erg vochtig is, zal hun ontwikkeling waarschijnlijk intenser zijn dan gewenst.

• In combinatie met vaste planten die dezelfde omstandigheden nodig hebben, geef je de voorkeur aan variëteiten zoals Lysimachia punctata ‘Alexander’ en Lysimachia ciliata ‘Firecracker’. Ook Lysimachia ephemerum is hier zeer geschikt voor, al kan deze soort zich misschien wat moeilijk aanpassen. Hij zal weinig ruimte innemen op de bodem. Combineer ze met Rodgersias, Veronicastrums en moerasspirea’s of grote kattenstaarten.

Een laatste variëteit voor een goed doorlatende grond

Tot slot bespreken we de wijnrode wederik of Lysimachia atropurpurea ‘Beaujolais’. Deze verkiest juist goed doorlatende grond. In de schaduw verdraagt hij misschien ook droge grond. Het is een kortlevende vaste plant die je kunt proberen totdat je iets anders kunt planten, of in de hoop dat hij zich uitzaait en door de tuin zwerft. Hij is heel mooi en niet alledaags, met wijnrode aren in de zomer boven grijsgroene bladeren die paars verkleuren.

De Lysimachia atropurpureum ‘Beaujolais’, rechts tijdens de Chelsea Flower Show