Terras inrichten op een winderige plek: zo doe je dat?

Winderige terrassen: met welke beperkingen?

Als je terras (of zelfs je balkon) aan de wind is blootgesteld, kan het al snel een onaangename plek worden: windvlagen laten losse voorwerpen wegvliegen en kunnen zelfs materiële schade veroorzaken. Het is ook moeilijk om tot rust te komen en van je buitenruimte te genieten wanneer de wind maar blijft waaien.

Voor planten hebben deze extreme omstandigheden onvermijdelijk gevolgen voor hun groei en ontwikkeling: afgebroken takken, mislukte bloei, beschadigd fruit, wegwaaiende bladeren enzovoort. Door de regelmatige windvlagen kan het klimaat ook extremer aanvoelen: een sterker gevoel van droogte in de zomer of van kou en vocht in de winter. Het blad en de bloei kunnen daardoor minder uitbundig en minder sierlijk zijn.

Daarom is het verstandig om een inrichting te kiezen die de gevolgen van de wind beperkt, zodat je van je buitenruimte kunt genieten.

Voordat je aan de slag gaat, moet je de omgeving goed observeren om vast te stellen uit welke richting de overheersende wind waait.

De juiste planten voor op het terras kiezen

Op een winderig terras moeten de gekozen planten aan verschillende criteria voldoen om zich goed te kunnen ontwikkelen:

• ze moeten geschikt zijn voor de teelt in potten of op een beperkte ruimte, dus een vrij bescheiden groeiwijze hebben en/of niet te snel groeien;
• ze moeten eventuele snoei verdragen;
• ze moeten natuurlijk goed bestand zijn tegen harde wind;
• ze moeten passen bij de beschikbare standplaats (zeer licht, halfschaduw, schaduw…).

Binnen ons brede plantenassortiment zijn er gelukkig veel planten die aan deze criteria voldoen. Kies uit de vele beschikbare planten voor terrassen:

• heesters (de krent ‘Smoky’, de kleine laurierkersen, de glansmispels, de Japanse kardinaalsmutsen, olijfwilgen, de sneeuwballen, de dwergmispels, de Aucuba’s, de niet-woekerende bamboes…);
• dwergconiferen en coniferen voor potten (Californische cipres, zwarte dwergden, Japanse witte den, blauwe spar…);
• klimplanten die zichzelf gemakkelijk vasthechten dankzij hun windende stengels, hechtwortels of ranken (kleine trompetklimmers zoals Campsis tagliabuana ‘Summer Jazz Gold’, klimop, wilde sterjasmijn, passiebloemen…);
• vaste planten (heideplanten, brem, wolfsmelk, salie, heiligenbloem, Sedum, huislook, duizendblad of kleine siergrassen zoals bepaalde soorten Miscanthus…);
• moestuinplanten (kleinfruit zoals aardbeien, aalbessen, frambozen, dwergvijgenbomen, de wijnstok…);
• mediterrane planten voor zonnige terrassen, die gewend zijn aan droge, soms winderige en/of zoute omstandigheden (rozemarijn, lavendel, dwergpalmen…);
• bodembedekkers met een brede, dichte groeiwijze die beter bestand zijn tegen wind, zoals de Japanse hulst of de zonneroosjes, maar ook planten met een ronde, gedrongen groeiwijze die minder wind vangt en daardoor van nature bestand zijn tegen deze extreme omstandigheden.

Om vergissingen te voorkomen, kun je ook vertrouwen op de inheemse planten uit je streek: dit zijn wilde planten die vanzelf groeien en als voordeel hebben dat ze perfect zijn aangepast aan de klimatologische omstandigheden van hun omgeving. Als de plek winderig is, zijn ze dus van nature bestand tegen deze uitdaging.

Dwergconiferen (hier Pinus parviflora ‘Negishi’) en klimplanten (hier een trompetklimmer met gele bloemen) zijn een goede keuze op een aan de wind blootgesteld terras

Zorgen voor de juiste groeiomstandigheden

Om ervoor te zorgen dat je planten op een winderig terras kunnen overleven en zich goed kunnen ontwikkelen, moet je enkele voorzorgsmaatregelen nemen.

1. Kies zware en stabiele potten die niet kunnen omvallen door de wind.
2. Breng mulch aan rond je planten om de schadelijke invloed van de wind op het substraat te beperken (uitdroging, korstvorming aan het oppervlak…). Vermijd hiervoor te lichte mulchmaterialen (vooral vlas- of hennepvezels), die bij het minste zuchtje wind kunnen wegwaaien en hun functie niet meer kunnen vervullen. Kies liever voor kleikorrels, minerale mulch op basis van grind, kiezelstenen en lavagrind, of voor mulchmatten.
3. Steun jonge planten tijdens de eerste 2 teeltjaren, zodat ze zich goed kunnen ontwikkelen.

Zet op een winderig terras potten van een zwaar materiaal neer om omvallen te voorkomen

Windbescherming plaatsen

Om je terras te beschermen tegen windvlagen, kun je kiezen uit verschillende oplossingen, voor elk budget en voor elke smaak en terrasstijl. Het doel is om de wind te filteren en de kracht van windstoten te verminderen, zonder de wind volledig tegen te houden. Zo voorkom je dat er nieuwe luchtstromen ontstaan die nog verwoestender kunnen zijn.

• De windhaag. Dit is een esthetische en doeltreffende oplossing die de wind filtert en tegelijk een groen scherm vormt dat op het terras ook als privacyscherm kan dienen. Veel heesters zijn geschikt voor het aanleggen van een windhaag dankzij hun vrij dichte blad. Het beste is om een gemengde haag met verschillende soorten aan te planten. Die is minder vatbaar voor ziekten en gunstiger voor de biodiversiteit. Kies uit de eerder genoemde heesters om je haag samen te stellen. Heb je op het terras geen ruimte voor volle grond, dan kun je kiezen voor een grote, diepe bak die over de hele lengte loopt, of voor meerdere bakken die verspringend worden geplaatst.
• Opengewerkte schuttingen of claustra’s voor buiten. Ook deze filteren de wind en bakenen eenvoudig een ruimte af. Van hout, aluminium, heide, pvc, composiet… Ze zijn verkrijgbaar in verschillende vormen en materialen. Kies ze op basis van de gewenste uitstraling en je budget.
• Draadgaas of trellis. Ze zijn vrij voordelig en kunnen gemakkelijk met groen worden bedekt, bijvoorbeeld met klimplanten, voor een mooiere uitstraling.
• Pergola’s. Deze constructies zijn dankzij hun veelzijdigheid erg populair op terrassen. Ze beschermen tegen zonnestralen en wind, maar maken het ook mogelijk om er een echte groene cocon van te maken door er een mooie klimplant langs te leiden. Van hout, aluminium, met verstelbare lamellen… Voor je terras is er volop keuze.
• Parasols. Perfect om een eet- of leeshoek te beschermen tegen zowel de wind als de brandende zon. Kies een zware, goed verzwaarde parasolvoet, zodat de parasol niet bij de minste wind omvalt. Zweefparasols zijn flexibeler en speciaal ontworpen om beter bestand te zijn tegen windstoten en slecht weer.

Opengewerkte claustra’s filteren de wind. Filteren is wat je nodig hebt op een winderige plek (© Gwenaëlle David Authier)

Aanleg en beplanting die je beter vermijdt

Logischerwijs zullen alle elementen die gemakkelijk kunnen wegwaaien en bij een val kunnen breken, op een winderig terras worden vermeden.

Dit geldt zowel voor het meubilair als voor decoratie en plantenbakken. Vermijd te licht plastic en kies bijvoorbeeld voor hout, aluminium, beton of smeedijzer.

Kies bij planten liever niet voor:

• planten met broze, breekbare takken of hoge bloemstengels die een beschutte standplaats nodig hebben, zoals grote dahlia’s, Afrikaanse lelies, canna’s of sieruien;
• koudegevoelige planten (de wind versterkt de kou en bevordert het uitdrogen van de bovengrondse delen, temeer omdat planten in potten altijd minder winterhard zijn dan planten in de tuin), zoals fuchsia’s of Abutilon;
• grote, kwetsbare bladeren, zoals die van bananenplanten of Colocasia’s;
• zuilvormige planten of planten op stam, die door hun verticale groeiwijze te gevoelig zijn voor windstoten;
• planten met kwetsbare, kort bloeiende bloemen, zoals hibiscussen, zonneroosjes, magnolia’s of trompetbloemen.