Hoe breng je mulch goed aan?

Eerst wieden en dan mulchen?

De vraag lijkt misschien naïef, maar als je er niet van tevoren rekening mee houdt, is mislukking gegarandeerd. Net als een schilder die een muur zorgvuldig moet voorbereiden voordat hij pleister aanbrengt, moet je bodem vrij zijn van ongewenste planten. Plan bij het planten van een boom of haag, maar ook bij het afwerken van een border, om het onkruid met de wortels met de hand te verwijderen. Behalve dat het er lelijk uitziet, kan het namelijk gaan concurreren met de pas geplante plant(en). Direct na het wieden kun je ook compost uitstrooien over het oppervlak van grote borders met veeleisende planten, of in de moestuin.

N.B.: we herhalen het nog maar eens: strooi nooit mulch uit op een afdek- of plastic doek, want daarmee maak je de werking van het mulchen volledig teniet!

→ Lees ook: De beste mulch om onkruid vaarwel te zeggen.

Stap 1: wieden!

Welke dikte mulch?

Dit is de vraag die de meeste tuiniers zich stellen. En vaak blijkt dat dit precies is waar het schoentje wringt. We zijn inderdaad over het algemeen niet gul genoeg. In werkelijkheid hangt alles af van de aard of het materiaal van de mulch, want sommige soorten hebben een groter volume dan andere. Dat wil zeggen dat ze, nadat er enkele regenbuien zijn gevallen en enkele weken zijn verstreken, meer zullen inklinken dan andere, maar ook sneller zullen verteren.

Je moet ook rekening houden met de leeftijd van de plant: je gebruikt niet dezelfde hoeveelheid mulch voor een boom als voor een zeer jonge plant in een kweekpotje.

Maar gemiddeld wordt een laag van 5 tot 8 cm beschouwd als het minimum om van alle voordelen van organische mulch te profiteren (en 4 tot 5 cm voor minerale mulch). Stro en BRF breng je aan in de dikste lagen (tussen 8 en 10 cm).
De mulchlaag mag nog wat dikker zijn wanneer je weinig winterharde planten mulcht. In dat geval mag je in het najaar, vóór de eerste kou, royaal zijn bij vorstgevoelige planten zoals stammen van Dicksonia of Canna’s. Deze kunnen volledig worden bedekt met ongeveer 15 cm mulch.

In de moestuin ligt het weer anders: mulch tempert de sterke temperatuurstijgingen in de zomer, maar sommige groenten houden er niet echt van (zoals alle lookachtigen). Vermijd in bepaalde streken met veel vocht mulch rond radijzen, wortels en bieten, want daardoor kan het risico op rotting toenemen. Sommige groenten hebben meer mulch nodig dan andere, zoals alle zomergroenten (tomaten, courgettes enzovoort), zodat ze wat koelte kunnen behouden. Aardbeien zijn kwetsbaar en groeien vlak boven de bodem; ze verdienen een goede laag stro om ze te beschermen tegen regen die de vruchten beschadigt. Ook het weer speelt een belangrijke rol! Bij een zeer nat voorjaar of een zeer natte zomer moet je even wachten voordat je de moestuin mulcht. Soms moet je zelfs oude mulch verwijderen om een plaag van slakken of kleine knaagdieren te voorkomen.

Mijn advies: let op met mulch die uitsluitend uit grasmaaisel bestaat, want dat is zeer stikstofrijk. Gebruik vooraf gedroogd maaisel, bij voorkeur in de moestuin; anders gaat het gisten en kunnen de groenten verbranden.

Mulch rond paprikaplanten in de moestuin.

Hoe en over welk oppervlak mulch aanbrengen?

Van mulch wordt gezegd dat je het rond de voet van een plant moet aanbrengen. Rond de voet dus, maar met een kleine kanttekening: mulch moet zich rond een vaste plant, heester of boom verspreiden, om het even welke, maar laat altijd wat ruimte vrij rond de wortelhals van de plant (de wortelhals is het overgangsgebied tussen de stengel en het wortelstelsel). Anders kunnen er rottingsverschijnselen ontstaan, vooral ter hoogte van de schors van houtige planten.

Maak de wortelhals van de plant altijd vrij

Op een groot oppervlak of in een nog lege border kun je gerust de bodem bedekken met mulch. Zorg op een grote border liever voor een gelijkmatige laag dan voor kleine mulchheuveltjes rond elke plant. Zo beperk je het onkruid en voed je bovendien de bodem. Na verloop van tijd kan de structuur ervan veranderen door mulch die snel verteert, bijvoorbeeld op zware, kleiige bodems. In de moestuin kun je selectief te werk gaan: beperk mulch tot groenten die veel water nodig hebben.

Nog een aanbeveling: hoe jonger je plant is (bijvoorbeeld een vaste plant in een kweekpotje die in het najaar is geplant of een zeer jonge boom), hoe meer je moet voorkomen dat je haar onder de mulch begraaft. Maak liever een plantkom waarin regenwater en gietwater goed worden opgevangen. Omgekeerd heeft een al goed ontwikkelde plant, of een plant die in het voorjaar of aan het begin van de zomer is gekocht, baat bij een royale mulchlaag, tot onder de bladeren, om in deze periode het ontstaan van onkruid zoveel mogelijk te voorkomen.

Borders zien er visueel beter uit wanneer ze volledig zijn gemulcht.

Wanneer water geven: voor of na het aanbrengen van mulch?

Geef altijd water nadat je de mulch hebt aangebracht, vooral als je mulch fijn is, zoals vlasvezels of miscanthus. Zo voorkom je dat dit type mulch bij het minste zuchtje wind wegwaait, doordat je het aandrukt en op de bodem vastzet.
Geef vooral altijd water voordat je de mulch uitspreidt: zo houd je de vochtigheid in stand die de planten nodig hebben (vooral als je in het voorjaar of de zomer mulcht).
Breng in de moestuin of op grote borders die met druppelbevloeiing worden bewaterd, de mulch boven op het bewateringssysteem aan.

Wanneer mulch aanbrengen?

We brengen mulch aan bij het planten, dus meestal in het voorjaar of najaar. Het is nuttig om dit te doen op het moment dat je plant. Het belangrijkste is dat je vooral geen mulch op een koude bodem aanbrengt. In een warme, droge zomer kun je, als de moestuin onbedekt is gebleven, mulch aanbrengen nadat je de bodem eerst hebt bevochtigd.

In de moestuin vermijd je het om te vroeg te mulchen zodat de bodem eerst een beetje kan opwarmen ! Tussen eind maart en begin mei, afhankelijk van de regio.

Het specifieke geval van minerale mulch

Om te voorkomen dat grind, kiezels, lavagrind, gebroken dakpannen of leisteenschilfers bijvoorbeeld te snel met de grond vermengen, leg je bij voorkeur een geotextieldoek op de goed voorbereide grond voordat je de minerale mulch aanbrengt. We hebben het hier natuurlijk over borders met planten voor droge grond en over de aanleg van grindtuinen of rotstuinen.

Hoe vernieuw je mulch?

Als je een border al eens met organische mulch hebt bedekt, merk je dat de grond een deel ervan verteert. Dat is normaal en zelfs wenselijk. Je moet mulch in een border dus elke twee of drie jaar vernieuwen, of zelfs elk jaar, afhankelijk van het soort mulch, waarbij je opnieuw het onkruid verwijdert dat mogelijk is gaan groeien en de mulchlaag dikker maakt.

In de moestuin is het raadzaam om elke mulchlaag elk seizoen volledig te vernieuwen en in te werken. Bij een ziekte, vooral als de valse meeldauw zich over groenten heeft verspreid, gaat de mulch rechtstreeks op de compost. Over het algemeen is de mulch echter aan het begin van een nieuw seizoen, in het voorjaar, volledig verteerd.