De beste mulch om onkruid vaarwel te zeggen

Waarom is mulch effectief tegen onkruid?

Ter herinnering: mulchen betekent dat je de bodem bedekt met een mineraal, organisch of synthetisch materiaal. Een beetje zoals in de natuur. Daar blijft de bodem nooit onbedekt, omdat hij altijd bedekt is met afgestorven plantendelen, zoals bladeren. In de moestuin of in onze borders is deze bedekking niet natuurlijk en moet de tuinier ingrijpen.

Mulch heeft verschillende functies: de verdamping van water beperken om minder vaak water te hoeven geven, groenten of planten schoonhouden en zo de verspreiding van ziekten voorkomen, de bodem beschermen tegen kou of oververhitting in de zomer, een gunstig ecosysteem voor biologische bestrijders creëren en de bodem voeden… Maar mulch helpt ook tegen onkruid. Wanneer de mulch in een dikke laag wordt aangebracht, houdt hij het licht tegen. Planten die zo van licht worden beroofd, kunnen geen fotosynthese uitvoeren. Daardoor sterven wilde planten vanzelf af, zonder dat ze hebben kunnen kiemen.

Mulch voorkomt dus dat onkruid opnieuw opkomt en maakt wieden, de nachtmerrie van elke tuinier, overbodig. Toch zijn sommige onkruiden, zoals haagwinde of kweekgras, sterker en kunnen ze door de mulch heen groeien. Hun lange wortels of wortelstokken maken het namelijk mogelijk om door de mulchlaag heen te dringen. Ze zijn dan wel minder stevig in de bodem verankerd en daardoor gemakkelijker te verwijderen. Met mulch wieden we dus door het licht af te schermen. En vooral zonder herbiciden te gebruiken, of die nu chemisch of natuurlijk zijn, want die blijken schadelijk te zijn voor de bodem en de microfauna.

Om onkruid te bestrijden, moet organische mulch dik worden aangebracht

Om te voorkomen dat onkruid zich sterk uitbreidt, moet mulch dik genoeg zijn om de bodem volledig af te schermen van het licht. Reken voor organische mulch op een laag van minstens 10 cm. Ook moet je, voordat je welk type mulch dan ook aanbrengt, de bodem goed bewerken en vooral zorgvuldig wieden, zodat je zoveel mogelijk wortelstokken en wortels verwijdert. In de moestuin breng je mulch idealiter in het voorjaar aan, wanneer de bodem voldoende is opgewarmd. Elders, in de siertuin, kan dat op elk moment van het jaar, buiten de vorstperiode en bij voorkeur op een bodem die niet te drassig is.

Onkruiddoek tegen onkruid

Mulchdoeken zijn zonder meer erg praktisch om onkruid te bestrijden. Ze zijn dik, volledig ondoorzichtig, eenvoudig te leggen en redelijk duurzaam. Naast het feit dat ze de groei van onkruid beperken, houden deze mulchdoeken een zekere vochtigheid vast en beperken ze de watergift. Tegenwoordig zijn er twee soorten mulchdoeken op de markt:

• Het synthetische mulchdoek: dit is een doek of een folie van polypropyleen, een relatief stevige kunststof die water en lucht doorlaat. Deze zwarte of bruine folie of dit mulchdoek wordt met krammen of speciale pennen op de bodem vastgelegd en vervolgens ingesneden om planten of heesters te plaatsen. Het synthetische mulchdoek is bijzonder praktisch voor taluds en rotstuinen, zones die vaak moeilijk toegankelijk zijn voor het wieden, aan de voet van hagen en ook in de moestuin voor het kweken van aardbeien of sla. Dit kunststof mulchdoek wordt veel gebruikt in de groenteteelt en is duurzaam. Het is verkrijgbaar in verschillende gewichten en dus diktes en vormt de meest duurzame mulchoplossing. Toch zijn deze doeken niet eeuwig houdbaar. Na enkele jaren ontstaan er gaten of rafelen ze. Ze worden onaantrekkelijk en zijn vooral niet biologisch afbreekbaar. Maar het grootste bezwaar is dat ze de bodem steriel maken, omdat die niet langer wordt verrijkt met organische stof, waardoor de microfauna verdwijnt.
  

  Synthetisch mulchdoek is ideaal voor rotstuinen en taluds, of in de moestuin voor sla en aardbeien

• Het biologisch afbreekbare mulchdoek: zoals de naam al doet vermoeden, vergaat en valt dit 100% natuurlijke en plantaardige doek na verloop van tijd uiteen. Door de afbraak ervan bevordert het het bodemleven en beschermt het tegelijk tegen onkruid. Dit biologisch afbreekbare doek wordt geleverd op een rol, als vierkante tegel of als schijf en bestaat uit verschillende materialen (hennep, chanvrelin, jutevilt, wol, kokosvezels, maïszetmeel…). Deze biologisch afbreekbare doeken laten meer water en lucht door dan synthetische doeken en zijn redelijk duurzaam (ongeveer 2 tot 3 jaar, afhankelijk van het materiaal), maar minder stevig dan synthetische doeken. Bovendien blijven ze duurder. Voor het aanbrengen worden biologisch afbreekbare pennen gebruikt, maar het doek blijft wat moeilijk te snijden. Deze biologisch afbreekbare doeken zijn perfect aan de voet van bomen, in een haag, in de moestuin of voor planten die in potten worden gekweekt.
  

  Natuurlijke mulch van chanvrelin

Welke organische mulch om de groei van onkruid te beperken?

Om de groei van onkruid tegen te gaan, is organische mulch redelijk doeltreffend. Of deze nu bestaat uit snippers of kleine houtsnippers, soms gekleurd, uit schors of dennennaalden, vezels, maar ook uit boekweitdoppen of cacaodoppen, moet organische mulch in een laag van minstens 5 cm dik worden aangebracht om onkruid tegen te houden. Deze mulchsoorten zijn meestal zeer decoratief in borders, maar kunnen ook in de moestuin worden gebruikt, vooral de fijnere mulchsoorten zoals miscanthus, kokos, vlas of hennep.

Deze organische mulchsoorten zijn gemakkelijk in gebruik en hebben dankzij hun vezelige samenstelling een goed absorptievermogen voor water. Bovendien verteren ze vrij langzaam, waardoor ze lang meegaan. Ze bevorderen meer dan andere mulchsoorten het verschijnen van mycorrhiza’s, die een samenwerking aangaan met de wortels van gekweekte planten. Deze mulchsoorten bevorderen ook het microbieel leven en verbeteren de bodem door humus aan te voeren. Om de mulch aan te vullen, hoef je alleen maar een nieuwe laag aan te brengen. Het zijn echter vaak lichte mulchsoorten die wegwaaien of wegspoelen met regenwater. Daarom zijn ze niet geschikt voor rotstuinen en taluds.

Organische mulch bestaat uit schors, vlokken, naalden, vezels… van verschillende houtsoorten of kruidachtige planten

Deze verschillende organische mulchsoorten kunnen zowel in de siertuin als in de moestuin worden gebruikt. Ook doen ze het uitstekend bij planten in potten of bakken. Ze zijn echter vrij arm aan stikstof en idealiter worden ze samen met ander organisch materiaal aangebracht, zoals grasmaaisel. Net als andere oplossingen is deze mulch niet voor 100% doeltreffend en sommige onkruiden weten gemakkelijk hun weg naar het licht te vinden. Houd er rekening mee dat schors en dennennaalden vooral geschikt zijn voor zure bodems en zuurminnende planten.

Een andere oplossing is zelfgemaakte organische mulch op basis van gevallen bladeren, die in het najaar worden verzameld en in een silo opgeslagen, vermengd met droog grasmaaisel en twijgen en takken die vrijkomen bij het snoeien van hagen, bomen en heesters. Dit laatste materiaal, BRF (ramiaal versnipperd hout), wordt verkregen uit snoeiafval dat in een hakselaar voor tuinafval in kleine stukjes wordt gesneden. Het verdient de voorkeur om inheemse soorten te gebruiken en de walnoot te vermijden, evenals cipressen en levensbomen. Naast de werking tegen onkruid is deze zelfgemaakte mulch, die een goede balans tussen stikstof en koolstof heeft, ideaal om de bodem en planten te voeden.

Een andere oplossing tegen onkruid: minerale mulch

Zeer fraai en decoratief, remt minerale mulch de groei van onkruid af. Omdat de mulch zeer duurzaam is, geeft hij de planten ‘s nachts de overdag opgeslagen warmte terug. Uiteraard voedt deze minerale mulch de bodem niet en bevordert hij de aanwezigheid van bodemdieren niet, maar hij is wel bestand tegen weer en wind (regen en wind). Deze mulch wordt aanbevolen voor borders en randen, onder andere in mediterrane tuinen, Japanse zentuinen en moderne tuinen.

Er bestaan verschillende soorten minerale mulch:

• Leisteen: dankzij de grijze kleur is leisteen helemaal van deze tijd. Leisteen wordt geleverd in de vorm van snippers of schilfers. De relatief zure pH maakt leisteen tot een ideale mulch voor zuurminnende planten en heesters.
• Lavagrind: dit is vulkanisch gesteente dat tot kleine steentjes is vermalen. Het is zeer poreus en houdt vocht goed vast. De warme kleur komt prachtig tot zijn recht in borders.
• Grind in verschillende kleuren: het is perfect voor vetplanten en mediterrane planten.

Leisteen, lavagrind (©Abrahami Wikipédia) en grind zijn zeer effectief tegen onkruid

Denk ook aan bodembedekkende planten

In borders, langs paden, in hagen of rotstuinen kun je ook bodembedekkende planten aanplanten om de groei van onkruid te beperken. Olivier stelt je daarom voor om de 10 beste bodembedekkende planten tegen onkruid te ontdekken. Neem ook gerust een kijkje bij onze ruime keuze aan bodembedekkende vaste planten voor zowel de zon als de schaduw