Een Penstemon kiezen

Afhankelijk van de hoogte

De penstemon is een vaste plant die snel scheuten vormt. Hoewel de meeste variëteiten gemiddeld 50 cm hoog worden, varieert de hoogte in onze tuinen van 35 cm voor de laagste tot 1 m voor de hoogste. In de natuur kunnen de grootste soorten 3 m hoog worden en de kleinste slechts 10 cm.

• Tot de kleinste behoren Penstemon digitalis ‘Dakota Burgundy’ en Penstemon pinifolius ‘Mersea Yellow’, die 35 cm hoog worden. De Penstemon glaber wordt 40 cm hoog.
• De meeste penstemons worden tussen 50 en 70 cm hoog.
• De hoogste worden tot 1 m hoog: dat geldt onder andere voor Penstemon barbatus ‘Coccineus’ en Penstemon ‘Garnet’. Ook de Penstemon digitalis ‘Pocahontas’ is bijna zo hoog.

Een Penstemon glaber van 40 cm hoog links en de Penstemon digitalis ‘Pocahontas’ rechts, 90 cm hoog

Op bloemkleur

De buisvormige of langwerpige klokvormige bloemen van Penstemons zijn verzameld in pluimen of eindstandige trossen. Meestal zijn ze violet, bijna blauw, felroze en zalmroze, of rood, bordeauxrood en zelfs purper. Soms zijn ze volledig wit en zeer zelden geel. Ze kunnen effen of tweekleurig zijn. Vaak hebben ze een witte keel, die geleidelijk overloopt of door een duidelijke lijn scherp tweekleurig wordt afgebakend. Soms is de keel versierd met fijne lijntjes die patronen vormen, voor een verfijnd en zeer geslaagd resultaat.

• De paarse bloemen: de mooie Penstemon ‘Russian River’, uitgesproken violet, staat naast de Penstemon strictus, die naar blauw neigt. Zachter en meer mauve zijn de Penstemons ‘Sour Grapes’ en ‘Pensham Czar’, hoewel deze laatste met zijn zuiver witte keel en grote bloemen levendig en helder is.
• De roze bloemen: de Penstemons ‘Apple Blossom’ en ‘Hewell Pink Bedder’ zijn respectievelijk zachtroze en zalmroze en stralen veel zachtheid uit. ‘Polaris Rose’ heeft een witte keel en de Penstemon digitalis ‘Dakota Burgundy’ vormt een contrast tussen zijn roze bloemen en donkerpurperen blad. ‘Souvenir d’Adrien Régnier’ draagt prachtige frisroze bloemen met een subtielere witte keel, gemarkeerd door fel karmijnrode nerven.
• De rode bloemen: Penstemon ‘Harlequin Red’ en Penstemon barbatus ‘Coccineus’. De Penstemon ‘Le Phare’ is daarentegen duidelijk tweekleurig, met zijn scherp afgetekende witte keel, net als ‘Rubicundus’.
• De purperen bloemen: de Penstemons ‘Blackbird’, ‘Rich Ruby’ en ‘Garnet’ variëren van vervaagd purper tot rijk, donker purper.
• De blauwe bloemen : Penstemon mensarum
• De volledig witte bloemen: Penstemon ‘White Bedder’ of bijna witte bloemen: Penstemon ‘Husker Red’
• De gele bloemen: Penstemon pinifolius ‘Mersea Yellow’

Met de klok mee: Penstemon pinifolius ‘Mersea Yellow’,’Rich Ruby’, ‘Hewell Pink Bedder’, ‘White Bedder’, ‘Alice Hindley’, Penstemon mensarum, ‘Russian River’

Op basis van de bloemvorm

Afhankelijk van de soorten en variëteiten kunnen de bloemen van Penstemon klein of groter, fijn of breed zijn. Ze zijn 2 tot 7 cm lang en weinig tot zeer wijd geopend.

Penstemons met grote, wijd geopende bloemen, soms met een opvallende witte keel, hebben een ‘gekweekte’ uitstraling. Ze verschillen sterk van penstemons met kleine bloemen en botanische penstemons, die er natuurlijker uitzien. De eerste zijn perfect om kleur en levendigheid te brengen in rijkbloeiende borders met vaste planten en gemengde borders. De tweede passen beter in natuurlijke of landelijke tuinen.

Penstemons zullen dus door de vorm van hun bloemen niet bij alle tuiniers om dezelfde redenen in de smaak vallen. Meer dan de andere kenmerken is dit het aspect waardoor ze het meest van elkaar verschillen, ook al lijkt dit criterium niet spectaculair in vergelijking met de verschillen die bijvoorbeeld tussen de bloemen van dahlia’s kunnen bestaan. En afhankelijk van hun gekweekte of natuurlijke uitstraling worden ze niet op dezelfde manier in de tuin toegepast: ze vinden hun plek in verschillende tuinstijlen.

Links een Penstemon ‘Sour Grapes’ met kleine bloemen, en rechts de grote, tweekleurige bloemen van Penstemon ‘Le Phare’

Op basis van de bloeiperiode

Slangenkoppen bloeien langdurig in de zomer, vaak tot in het najaar.

De vroegste komen al in mei in bloei, zoals de Penstemon mensarum, of in juni, zoals de Penstemon ‘Alice Hindley’, ‘Gloire des Quatre Rues’, ‘Souvenir d’Adrien Régnier’.

Enkele late variëteiten wachten tot augustus, zoals de Penstemon ‘Countess of Dalkeith’.

Afhankelijk van de bladkleur

Wanneer het blad van de slangenkop zich niet in groen toont, licht, middelgroen of donkergroen, toont het zich in purper. Hoewel het resultaat minder natuurlijk is, staat het vaak mooi in contrast met witte tot roze bloemen. We noemen de Penstemon ‘Husker Red’, Penstemon digitalis ‘Dakota Burgundy’, ‘Dark Tower’ en ‘Pocahontas’. Deze variëteiten hebben zeer donkerpurperen blad en bordeauxrode tot bijna zwarte stengels.

Penstemon ‘Dark Towers’ met purper blad

Op basis van groeiwijze en gebruik

Sommige kleine penstemons vormen een laag, spreidend kussen, zoals de Penstemon pinifolius ‘Mersea Yellow’. Enkele hebben een zeer rechtopgaande groeiwijze. Dat geldt voor Penstemon mensarum, Penstemon barbatus ‘Coccineus’, Penstemon strictus en ‘Rubicundus’. De overige vormen een bossige pol, met min of meer verhoute stengels.

Penstemons passen in verschillende tuinstijlen (zie de alinea over de vorm van de bloemen). Omdat ze houden van goed doorlatende grond in de zon of eventueel in de halfschaduw, kun je ze planten:

• In een border met vaste planten, waarbij je kiest voor variëteiten met grote, tweekleurige, felgekleurde bloemen.
• In een landelijke tuin met een natuurlijke uitstraling, voor botanische penstemons en penstemons met kleine bloemen, samen met grassen.
• In een droge tuin of grindtuin.
• In een droge rotstuin of op een muurtje voor de kleinste soorten, met een bodembedekkende groeiwijze.
• In een moderne tuin, waarbij je kiest voor een variëteit met witte bloemen en paars blad, voor een sterk contrast.
• In een pot

Een Penstemon in een kleurrijke border met vaste planten en een andere in een natuurlijke bloemenweide