Balkon en terras koel houden in de zomer?

Denk goed na over de standplaats

Over het algemeen liggen terrassen in de zon. Dat zorgt voor extra wooncomfort zodra het mooie weer aanbreekt en we graag van elke zonnestraal genieten, maar deze ligging kan al snel een probleem worden wanneer de kamertemperatuur boven de 30 °C uitkomt. Denk er bij de aankoop of bouw aan om de ligging van je buitenleefruimte te optimaliseren: in hartje zomer geniet je des te meer van een natuurlijk beschaduwd terras, en niet van een terras op het zuiden, om er heerlijk te ontspannen en met familie of vrienden te eten. Het nadeel van een terras op het zuiden is dat het in de zomer erg warm wordt, net als de kamers die erop uitkijken. Daar blijven zonneschermen en luiken dan de hele zomer gesloten.

Een terras op het oosten is perfect voor vroege vogels die tijdens het ontbijt van de eerste ochtendzon willen genieten. Nadat de zon rond het midden van de dag haar hoogste punt heeft bereikt, verdwijnt ze achter het huis en maakt ze plaats voor een aangename schaduw, ideaal voor de middag. Ook veel planten gedijen goed op deze standplaats. Een terras op het westen is dan weer ideaal voor wie graag buiten tijd doorbrengt wanneer de zon begint te dalen en haar stralen minder fel worden, aan het einde van de middag en ‘s avonds. Weinig mensen kiezen voor een ligging op het noorden; meestal wordt die keuze bepaald door de indeling van het huis en/of het terrein. Een terras op het noorden ligt altijd in de schaduw: hoewel het er in de zomer aangenaam vertoeven is, is het er in het voorjaar en najaar te fris.

Een L-vorm kan ideaal zijn, met een deel op het zuiden voor het voorjaar en een deel op het oosten of westen voor de zomer.

Een terras of balkon op de juiste ligging voorkomt dat er in de zomer midden op de dag te veel zon op valt

Schaduw geven

Parasol, schaduwdoeken, prieeltjes, pergola’s… er is een enorme keuze aan voorzieningen om de zon tegen te houden. Uiteraard zijn de keuze en de plaats afhankelijk van de grootte en de ligging van je ruimte. Ruime of langwerpige balkons, een hoekterras of een grote ruimte langs een gevel… je beschikt niet over dezelfde hoeveelheid plaats en zult dus rekening moeten houden met dit belangrijke criterium bij het kiezen en plaatsen van je schaduwvoorziening.

De parasols

Natuurlijk is de eerste ingeving wanneer je je tegen de felle zon wilt beschermen, een parasol uitklappen. Zweefparasols of gewone parasols zijn verkrijgbaar in verschillende maten: vierkant, rond of rechthoekig. Kies een model op basis van de grootte van je buitenruimte en de zone die je wilt beschaduwen. Balkonparasols zijn speciaal ontworpen voor kleine oppervlakken.

Kies een doek dat bestand is tegen zowel uv-straling als weersinvloeden en houd rekening met de windbelasting, vooral als je in een winderige streek woont. Zorg er dan voor dat je de parasol goed aan de bodem verankert met een zware, stevige voet. Sommige parasols worden ook aan het plafond bevestigd, waardoor de bodem vrij blijft.

De prieeltjes en pergola’s

Prieeltjes vormen kleine, al dan niet verplaatsbare schuilplaatsen met meerdere zijden, die vooral geschikt zijn voor tuinen en terrassen. Pergola’s staan meestal tegen een muur. Deze laatste zijn daarom beter geschikt voor balkons, waarbij je de afmetingen aanpast aan de beschikbare ruimte. Als je voor een van deze elementen kiest, blijft het jarenlang staan en creëer je een aangename leefruimte, beschut tegen de zon.

• Sommige prieeltjes of pergola’s worden met planten aangekleed. Kies voor bladverliezende planten (die in de winter hun blad verliezen) als je zowel in de zomer van verkoeling als in de winter van de zon wilt genieten.
• Rietmatten zorgen voor aangename schaduw doordat ze de zonnestralen meer of minder gefilterd doorlaten. Er bestaan rietmatten van pvc, die weinig milieuvriendelijk zijn, maar kies liever voor natuurlijke rietmatten. Als het bovenste gedeelte vlak is, kun je je prieeltje of pergola ook bedekken met natuurlijke materialen, zoals stengels van reuzenriet of bamboe, of met takken. Deze moeten goed recht zijn, niet te dik om overbelasting te voorkomen en lang genoeg. Je kunt ze gemakkelijker vastspijkeren of vastschroeven als je constructie van hout is, of ze met dik ijzerdraad bevestigen. Werk aan de winkel, maar uiteindelijk krijg je de voldoening dat je het zelf hebt gedaan én bespaar je flink!
• Textiele doeken, die meestal verwijderbaar zijn, maken het mogelijk om de hoeveelheid zon op je terras of balkon aan de weersomstandigheden aan te passen. Je haalt ze weg zodra het mooie seizoen voorbij is. Let net als bij parasols op de windbelasting en de stevigheid van de bevestigingen: bij harde wind kunnen de doeken gemakkelijk losscheuren.
• Als je je terras wilt omvormen tot een comfortabele leefruimte, is een bioklimatische pergola een goede optie.

Schaduwdoeken en zonneschermen

Voor extra ruimte kies je een knikarmscherm of schaduwdoeken. Deze zijn heel gemakkelijk en snel te plaatsen en ideaal voor een beperkt budget. Zonneschermen worden aan de muur bevestigd en kunnen naar wens worden uitgedraaid, afhankelijk van de hoeveelheid zon.

Parasols, pergola’s en schaduwdoeken zorgen tijdens de warmste uren voor verkoeling

→ In appartementsgebouwen of stedelijke gebieden bieden deze oplossingen zowel bescherming tegen de zon als een privacyscherm, zodat je je kunt afschermen van eventuele inkijk van bovenaf!

Beplanten

Het staat inmiddels vast dat planten de lucht zeer efficiënt kunnen verkoelen. Dat komt enerzijds door de directe effecten van schaduw en de weerkaatsing van uv-straling door het blad van planten, maar ook door de indirecte effecten: via de evapotranspiratie geven planten een deel van het water dat ze uit de bodem hebben opgenomen weer af aan de lucht. Muren en daken worden bovendien geïsoleerd door de lucht die in de massa van de planten zit en als isolatiemateriaal werkt. Bomen, klimplanten en planten in potten helpen je balkon en terras effectief te verkoelen en creëren tegelijk een groene cocon die je welzijn versterkt!

De bomen

Kies voor kleine ruimtes natuurlijk soorten met een gematigde groei. Plant vlak bij een terras een Albizia, een zeepboom (Koelreuteria paniculata) of een Chitalpa tashkentensis die het terras op een lichte manier beschaduwt. Hij krijgt in de zomer mooie trossen met roze, geurende en bijenvriendelijke bloemen. De bolcatalpa (C. bignonioides ‘Nana’) vormt, wanneer hij op hoogstam is geënt, een echte groene parasol. Hij valt op door zijn compacte groeiwijze en grote bladeren met een exotische uitstraling. De treursofora is een kleine, charmante boom die dankzij zijn beperkte afmetingen zonder problemen geschikt is voor kleine ruimtes bij een terras.

De heesters en bamboes

Op het terras of balkon kun je planten met een verticale groei in potten zetten. Zo creëer je een wintergroen privacyscherm en windscherm, terwijl je je ook beschermt tegen de felle zon. Zet je beplanting in lagen om rondom je buitenleefruimte een weelderig en koel geheel te creëren!

• Je denkt dan meteen aan de onmisbare bamboes: de Phyllostachys of de Fargesia murielae ‘Dino’, die dankzij zijn snelle en krachtige groei tot de hoogste bamboes van de soort behoort. Of de weinig winterharde Bambusa glaucescens ‘Multiplex’, die onderaan een zeer dichte en compacte bossige pol vormt en naar boven toe uitwaaiert.
• Met hun slanke palmachtige silhouet en smalle, vaak prachtig gekleurde bladeren, zoals de Cordyline australis ‘Red Star’ of de Cordyline indivisa, zijn cordylines wintergroene planten die interessant zijn om de hoogte in te beplanten en zeer geliefd zijn in tuinen in het zuiden.
• Ook planten met rijk blad en een snelle groei, zoals de bladeren van bananenplanten en Colocasia’s, of groot groeiende grassen zoals sommige Miscanthus, zorgen voor een sfeervolle, koele en schaduwrijke omgeving.
• Met onze selectie heesters voor potten vind je bovendien planten die geschikt zijn voor jouw ruimte en smaak. Houd er rekening mee dat planten in een kuip minder groot worden dan in de volle grond. Groenblijvende heesters zijn interessant om je groene cocon het hele jaar door te beplanten.

De klimplanten

Door klimplanten te plaatsen die de structuur van een prieel of pergola aankleden, krijg je een charmant resultaat dat zeer effectief is voor een aangename verkoeling in de zomer. Laat ze ook langs je muren omhoogklimmen voor een versterkt effect van ‘natuurlijke airconditioning’, zowel buiten als binnen!

• Met bladverliezende klimplanten kun je in de winter profiteren van de zonnestralen, terwijl wintergroene planten, zoals de sterjasmijn of de banksiaroos, perfecte schaduw bieden op een groot prieel dat vol op het zuiden staat.
• Denk ook aan geurende klimplanten, zoals blauwe regen, kamperfoelie, jasmijn of bepaalde clematissen, die je tijdens de bloei verrukken met hun geur.
• Productieve planten zoals kiwi’s, druiven of klimmende pompoenen bieden je zowel schaduw als mooie vruchten en groenten.
• Tot slot zijn minerale oppervlakken in de zomer veel warmer dan beplante oppervlakken. Waarom zou je je oppervlakken niet zo veel mogelijk vergroenen en voortaan met je voeten in het gras eten?

Het is de beplanting die je buitenleefruimtes de meeste verkoeling brengt

→ Dwingen hittegolven je om je balkon of terras te vergroenen? Ontdek 7 snelgroeiende klimplanten!

Ventileren

Een eenvoudige oplossing om in de zomer van meer frisse lucht te genieten, is het gebruik van een of meerdere ventilatoren. Om een te hoog elektriciteitsverbruik te voorkomen, kun je het beste kiezen voor een zonnemodel: de bladen die de luchtstroom veroorzaken, worden aangedreven door een energiezuinige elektromotor die kan werken op de stroom die door een zonnepaneel wordt opgewekt: efficiënt en milieuvriendelijk!

Vermijd kleuren en materialen die warmte opslaan

Het is algemeen bekend: lichte kleuren weerkaatsen meer zonnestraling dan donkere tinten. Ze slaan daardoor minder energie en warmte op. De stad Los Angeles startte overigens in de zomer van 2017 een grootschalige actie om de straten wit te schilderen, met de ambitie om de temperaturen aan de bodem met 6 tot 7 °C te verlagen. Op het terras en balkon zorgen lichte kleuren dus voor aanzienlijk meer verkoeling!

Kies op de bodem voor lichte tegels of hout en geef je muren een frisse uitstraling met lichte verf, en informeer bij de gemeente naar de plaatselijke regelgeving. Is je kleine buitenruimte echter zeer zonnig, vermijd dan wit, dat gemakkelijk kan verblinden en vuil wordt, en kies liever voor tinten als zandkleur en beige. Wil je geen grote werkzaamheden uitvoeren en is de bodem bedekt met een donkere bekleding, kies dan voor lichte buitentapijten om de warmtestraling te temperen.

Kies tot slot, of het nu om je meubilair of je decoratie gaat, voor natuurlijke materialen (hout, natuurlijke vezels en terracotta voor potten) en laat kunststof meubels, die in de zon snel oververhit raken, links liggen.

Laat je inspireren door mediterrane landen, waar lichte kleuren worden gebruikt om zo weinig mogelijk warmte op te nemen

De aanwezigheid van water

De aanwezigheid van water is kostbaar om de atmosfeer af te koelen! Op een beperkte ruimte zoals een balkon kunt u een kleine designmuurfontein of een fontein met een romantischere uitstraling plaatsen. Een kleine watertuin in een bak of een waterdichte pot brengt leven in uw kleine ruimte en creëert een soort groene, frisse en bloeiende oase. De waterplanten zijn rustgevend en verfrissend en creëren ook om u heen een klein, levendig universum vol kleuren en indrukken. Ontdek onze tips en inspiratie om eenvoudig een kleine watertuin voor het terras of balkon te creëren.

Als de hitte echt ondraaglijk is, verkopen veel winkels tegenwoordig terrasvernevelaars die u op een tuinslang kunt aansluiten, evenals sets met meerdere vernevelsproeiers, die u bijvoorbeeld aan een pergola kunt bevestigen. De vernevelaar creëert een wolk van waterdruppeltjes die de atmosfeer afkoelt. Let wel op het waterverbruik, want water is een oneindig kostbare hulpbron!

De tuindouche staat meestal bij het zwembad of de spa, maar ook zonder watervoorziening is ze welkom om af te koelen tijdens warme dagen. Er zijn veel modellen zonnedouches met een reservoir. Voor extra gebruikscomfort zijn sommige uitgerust met een mengkraan waarmee u de watertemperatuur kunt regelen. Denk aan de waterafvoer, die problematisch kan zijn op een balkon hoog in een gebouw!

Tot slot: als uw budget en ecologische overtuigingen het toelaten, is de opblaasbare spa, die eenvoudig op een terras kan worden geïnstalleerd (mits er voldoende ruimte is), ultralicht en neemt hij weinig opslagruimte in aan het einde van de mooie dagen. De installatie is heel eenvoudig: de spa wordt snel opgeblazen dankzij een geïntegreerd systeem, waarna u hem alleen nog hoeft te vullen (doorgaans met 800 tot 1.100 liter water). Let op: controleer voordat u dit type voorziening op een groot balkon of dakterras installeert of de bouwconstructie het gewicht kan dragen!

De aanwezigheid van water: vrijwel onmisbaar om uw balkon of terras af te koelen tijdens een hittegolf

Meer lezen...

→ Om je te helpen bij je keuze van planten voor schaduw, lees je ons artikel: Schaduw op het terras: welke planten kiezen?

→ Om je te helpen bij je keuze van schaduwbomen, bekijk je onze selectie van 8 bomen met een parasolvormige groeiwijze en ook het artikel met 10 bomen voor schaduw in een kleine tuin.

→ Als klimplanten je aanspreken, raden we je 8 klimplanten voor een tuin op het zuiden en 5 klimplanten die muren niet beschadigen aan.