Paeonia lutea - Boompioen

De Paeonia 'Lutea' is een zeer mooie botanische boompioen: voorzien van een krachtige groei vormt ze een prachtige struik met een overvloedig blad dat doet denken aan dat van Japanse esdoorns, waarin zich in het voorjaar mooie, heldergele bloemen nestelen, van bescheiden formaat. Zeer gewaardeerd om haar weerstand en soberheid, is deze boompioen een van de minst veeleisende en meest belonende. Ze zal vele, vele jaren leven zonder veel zorg te vragen, na een zorgvuldige aanplant. Een heel oude boompioen behoeft geen verdere beschrijving, je kunt er eenvoudigweg naar kijken, solitair of in een heesterborder.

De gele boompioen, in het Latijn Paeonia delavayi var. lutea, is een endemische soort in de ondergroei van het zuidwesten van China, minder veeleisend dan andere boompioenen maar ook iets minder winterhard. Ze komt onder meer voor in de provincie Yunnan, waar ze groeit in struikgewas op een hoogte tussen 2400 en 3400 meter. Deze wilde pioen is de ouder van vele bekende hybriden, zoals 'Alice Harding', 'Souvenir de Maxime Cornu' of 'Chromatella'. Ze behoort, zoals alle pioenen, tot de ranonkelfamilie.

Paeonia lutea is een uitlopervormende plant, die na enkele jaren nieuwe krachtige scheuten vanuit de wortelstok produceert. Ze vormt een struik die licht vertakt is, met verhoute stengels en een ronde habitus, die over het algemeen 1,50 meter hoog wordt. De struik is in staat om met de tijd 3 meter breedte in beslag te nemen. De korte, opgaande twijgen dragen bladverliezende bladeren, die in het voorjaar verschijnen en in het najaar vallen. Ze zijn fijn verdeeld in lancetvormige (speervormige), fijn ingesneden lobben. Het eindblaadje is veel langer dan de andere (10 cm). De kleur van de bladeren, roodachtig bij het uitlopen, wordt snel donkergroen aan de bovenkant, blauwachtig groen aan de onderkant. De herfstkleuren zijn soms heel mooi, afhankelijk van het klimaat en het jaar, voordat het blad valt.

De bloei vindt gedurende 3 weken plaats in mei-juni, het is een van de laatste boompioenen die in de tuin bloeit. Een volwassen plant van 3 jaar oud draagt eerst één bloem en daarna steeds meer in de loop der tijd. Een plant van 20 jaar oud tooit zich met een vijftigtal grote, groene en ronde bloemknoppen, die eind van de winter met z'n drieën aan het uiteinde van de nieuwe scheuten verschijnen. Daarna ontluiken bloemkronen met een dubbele rij bloemblaadjes van 5 tot 6 cm in diameter, lichtjes verscholen in het loof. De helder- en felgele bloemblaadjes omringen een groot hart dat wordt ingenomen door goudgele meeldraden. Geur ontbreekt bij deze boompioen.

De boompioen is geen plant voor ongeduldige tuiniers. Ze neemt haar tijd, maar de jaren van geduld worden beloond met het fantastische schouwspel dat deze weelderige struik creëert, die in het voorjaar onder de enorme bloemen bezwijkt. In de tuin zal men de pioen 'Lutea' waarderen om haar wilde charme, haar kracht en haar uiterst meegaande karakter. Kies altijd voor haar een plek beschut tegen de wind, luchtig en licht, maar goed in het zicht. Haar gele bloemen komen mooi uit bij die van andere witte, rode of oranje pioenen, of bij Engelse rozen in zalmkleurige tinten (Grace, Lady of Shalott). Je zou haar ook met een beetje lef kunnen combineren met een makkelijke, kleine Japanse esdoorn zoals de Acer palmatum Atropurpureum of met bronzen venkel bijvoorbeeld. Denk ook aan vaste planten met blauwe bloei zoals tuinirissen, klokjesbloemen of kattenkruid.