Agave bracteosa

De Agave bracteosa is een uiterst interessante botanische soort, zowel vanwege zijn esthetiek als zijn winterhardheid. Bijgenaamd de Octopusagave vanwege zijn soepele bladeren waarvan de uiteinden sierlijk omkrullen, vormt hij een dichte, compacte pol. Het loof is volledig doornloos. Deze Agave bloeit zelden, maar als het gebeurt, wat een spektakel! De bloemstengels rijzen tot manshoogte en vertonen een veelvoud aan kleine, witachtig gele bloemetjes. Winterhard tot -10°C, of zelfs meer, kan hij in de vollegrond worden geteeld ver buiten de mediterrane zone.

Het geslacht Agave behoort tegenwoordig tot de familie van de Aspergefamilie (Asparagaceae). Er zijn enkele honderden Agave-soorten, afkomstig van het Amerikaanse continent, met bladeren in rozetten gerangschikt. Ze variëren van dwergsoorten met een diameter van zo'n tien centimeter tot reuzen die 3 meter bereiken. De rozet ontwikkelt zich meestal op grondniveau, maar enkele soorten vormen een korte stam.
De Agave bracteosa is afkomstig uit het noordoosten van Mexico, uit de staat Nuevo Leon, gelegen tussen de Sierra Madre Oriental en de zee. Deze vetplant met een kwetsbaar uiterlijk is in werkelijkheid zeer koubestendig. In goed gedraineerde grond en op een zonnige standplaats kan hij -10 tot -12°C doorstaan. Zijn algemene aanzien doet meer denken aan een Aloë dan aan een Agave, temeer omdat zijn bladeren aan de top niet stekelig zijn. Het blad is driehoekig, met een oppervlak in een vrij lichtgroene kleur, mat, een beetje ruw, en fijn getande randen. De soepele tot halfstijve bladeren staan in een rozet, dakpansgewijs over elkaar heen. Hun top versmalt zeer lang en buigt naar de grond, waarbij hij sierlijk omkrult. Hij lijkt op een grote spin of een octopus met soepele tentakels. De plant vormt geen stam, maar het centrale deel van de rozet verheft zich in de loop der tijd licht, een beetje zoals de kuif van een ananas. Met een matige groeisnelheid (langzamer als hij in pot wordt gekweekt) bereikt de Octopusagave een diameter van 60 tot 70 cm, bij een hoogte van 50 tot 60 cm; de individuele bladeren worden meestal niet langer dan 40 cm. Hij vormt een dichte, zeer decoratieve pol, die zich geleidelijk uitbreidt door de vorming van wortelopslag rond de oorspronkelijke rozet.
Zeldzaam in ons klimaat, is zijn bloei uitzonderlijk mooi. In de zomer schiet er snel een bloemstengel omhoog tot een hoogte van 1,50 tot 1,80 m, ver boven de rozet die hem voortbrengt. De bovenste helft van de bloemstengel is bezet met een aar bestaande uit honderden kleine bloemetjes in een crèmewitte tot gele kleur. Dicht opeen gepakt, tonen de bloemetjes, die slechts 2 tot 2,5 cm lang zijn, een overvloed aan meeldraden en stampers die veel langer zijn en samen een doorlopende manchet vormen met een diameter van ongeveer twaalf centimeter. Echt spectaculair, deze bloei betekent het einde voor de rozet... die zich voortzet door de vorming van wortelopslag aan de basis.

De Agave bracteosa is een uitstekende keuze om een exotische rotstuin aan te leggen buiten het mediterrane gebied. Natuurlijk zijn er andere Agaves die een nog betere vorstresistentie hebben, zoals de Agave montana of de Agave havardiana, die overigens uitstekende gezelschapsplanten zullen zijn, maar de Agave bracteosa kan met goede kans op succes in een groot deel van Nederland worden geprobeerd. Zijn gebrek aan een einddoorn is een groot voordeel als u bezorgd bent om uw kinderen, of uw handen en ogen, en zijn silhouet is echt zeer aantrekkelijk. Plant er de Aloe striatula bij, winterhard tot in het klimaat van de Randstad; hij zal u elke zomer een prachtige exotische oranjegele bloei geven. U kunt ook enkele pollen Kniphofia's (Vuurlilies) toevoegen, die u gekleurde bloemstengels zullen geven in crème, geel, oranje, rood of tweekleurig, afhankelijk van het ras. En om de bodem te bedekken, kunt u gemakkelijk 'vals spelen' door te werken met het schijnbaar exotische uiterlijk van Huislook (Sempervivum) en andere Sedums (Vetkruid), die in werkelijkheid onverslaanbaar winterhard zijn...