Tabebuia impetiginosa - Lapacho

Tabebuia impetiginosa, de Lapacho, draagt ook de veelzeggende bijnaam van Heilige Boom van de Inca's. In Zuid-Amerika is het een majestueuze boom waarvan de massieve roze bloei het landschap verlicht aan het einde van de winter, vaak nog voordat het blad verschijnt. Als symbool van schoonheid en veerkracht, en liefhebber van zon en warmte, kan hij in de vollegrond worden geacclimatiseerd aan de mediterrane kust. Op andere plekken kun je proberen hem in een grote pot te kweken, al is het lastiger om hem daar tot bloei te krijgen. Zet hem op het terras in het mooie seizoen, waarna hij in de winter naar de kas of veranda verhuist.

De Tabebuia impetiginosa, ook bekend als Lapacho, Heilige Boom van de Inca's of Ipe, behoort tot de familie van de Bignoniaceae. Het is een neef van de Jacaranda mimosifolia. Oorspronkelijk afkomstig uit Latijns-Amerika, strekt zijn natuurlijke verspreidingsgebied zich uit van Mexico tot het noorden van Argentinië, via landen zoals Brazilië, Paraguay, Bolivia en Peru. Hij komt voornamelijk voor in tropische en subtropische bossen, met name in het Amazonegebied, waar hij de voorkeur geeft aan zonnige en goed gedraineerde plekken. Deze boom gedijt in warme klimaten, met of zonder droog seizoen, waar de gemiddelde jaartemperatuur tussen de 20 en 25°C ligt. Hij verdraagt extremen van -4°C tot 40°C. Hij past zich aan diverse grondsoorten aan, of ze nu kleiachtig, leemachtig of zanderig zijn, mits ze goed doorlatend en niet te arm zijn. De Tabebuia impetiginosa is een boom met een opgaande groeiwijze die een ronde en uitgespreide kroon ontwikkelt. Op 10-jarige leeftijd, in de vollegrond, bereikt hij doorgaans een hoogte van 4 tot 6 m bij een breedte van 3 tot 4 m. Volwassen kan hij in Zuid-Amerika uitgroeien tot een hoogte tussen 15 en 20 m, met een breedte van 10 tot 15 m. Zijn groei is matig, het duurt meerdere jaren voordat hij zijn volwassen maat bereikt. Wanneer hij in pot wordt gekweekt, blijven zijn afmetingen veel bescheidener: tussen 2 en 3 m hoog, afhankelijk van de potmaat en de groeiomstandigheden. De bladeren zijn handvormig samengesteld, meestal bestaand uit 5 elliptische deelblaadjes met een lengte tussen 5 en 13 cm en een breedte van 2,5 tot 5 cm. Ze hebben een donkergroene kleur met licht getande randen. De boom is half wintergroen; hij verliest een min of meer groot deel van zijn blad tijdens het droge seizoen of net voor de bloei. De bloemen, die de grootste attractie van deze boom vormen, zijn buisvormig en meten 7,5 tot 10 cm in lengte bij een diameter van 3,5 cm. Ze vertonen een roze tot paarsrode kleur met een geel-oranje keel. De bloemen groeperen zich in dichte eindstandige pluimen, die tot wel 75 bloemen kunnen bevatten. De bloei vindt meestal plaats tussen maart en eind mei, vaak nog voordat het nieuwe blad verschijnt, maar kan ook in het najaar optreden, afhankelijk van het klimaat. Na de bloei produceert de boom bruine, behaarde peulen van 15 tot 30 cm lang. Deze peulen blijven in de winter aan de boom zitten en bevatten gevleugelde zaden die door de wind worden verspreid. De schors van de Tabebuia impetiginosa is ruw en heeft een bruinachtige tint met lengtescheuren. Zijn stengels zijn stevig en dragen het gewicht van de bloemen en vruchten. Het wortelstelsel van deze boom is vrij diep, wat hem een goede verankering geeft en een zekere droogtetolerantie zodra hij is aangeslagen.

Zeer verwant in karakter aan de Blauwe Jacaranda, kan de Lapacho qua schoonheid met hem wedijveren, maar dan in het roze. Hij is echter nog vorstgevoeliger. Aan de Franse Rivièra of op Corsica vindt hij de milde winters en de vochtige lentes terug die hem tot volle bloei laten komen. Hij verdient een plek solitair in een grote, beschutte tuin. Buiten de genoemde regio's is het absoluut noodzakelijk om de Lapacho in de winter binnen te halen zodra de temperatuur onder de 5°C daalt. Plaats hem dan in een veranda, koude kas of lichte kamer, waar hij zijn kiemrust kan voortzetten zonder vorst te lijden. Een temperatuurdaling tot rond de 10°C in de winter bevordert een mooie bloei in het voorjaar. In het voorjaar en de zomer is een standplaats in de volle zon essentieel voor een goede groei.